سخن آغازين

1. ماه ربيع‏الاول، ماه تولد پيامبر گرامى صلى‏الله‏عليه‏و‏آله است. نقشى كه آن حضرت در هدايت انسان‏ها به سرمنزل مقصود داشته و دارد و خواهد داشت به گونه‏اى است كه وى را در برترين جايگاه انسانيت قرار داده است و اين افتخار براى اوست كه در معراج به جايى رسيد كه فرشتگان مقرّب درگاه الهى حتى خيالش را هم نمى‏توانند داشته باشند. اوست رهايى‏بخش انسان از دام جهل و نادانى و اوست كه انسان را از ذليل‏ترين حالت به عالى‏ترين مقام رساند. هفته وحدت كه حكايت از يگانگى امت اسلامى در نكوداشت اين رويداد بى‏بديل عالم است بر همگان مبارك.

2. پيامبران واسطه رساندن پيام الهى به بشريت‏اند. انسان با تكيه بر عقل خود تنها در محدوده حواس خود مى‏تواند مصالح و مفاسد اعمال خويش را دريابد و بدين‏جهت نيازمند منبعى بالاتر و كامل‏تر براى درك درستى و خطايى اعمال خويش است تا در سايه اين آگاهى بتواند بهترين راه را برگزيند و دنيا و آخرتى آباد براى خويش تدارك ببيند. در اين شماره دو مقاله به اين مهم اختصاص داده شده است كه در اولين مقاله به امكان وحى پرداخته شده و در مقاله دوم به تفاوت وحى و تجربه دينى نظر شده است.

3. در هستى‏شناسى اوصاف الهى، يكى از مهم‏ترين مباحث چگونگى اتصاف ذات بارى‏تعالى به اوصاف كمالى است. آيا ميان ذات الهى و اوصاف كماليه تغاير مصداقى وجود دارد؟ آيا اتصاف ذات به اين اوصاف موجب خدشه‏دار شدن توحيد احدى نمى‏گردد؟ براى حلّ اين مشكل از چه ايده و از چه راهى بايد بهره گرفت؟ مقاله «چگونگى اتّصاف ذات الهى به اوصاف كمالى» به اين مهم توجه دارد.

4. بحث از قضا و قدر الهى و سرنوشت آدمى و رابطه آن با اختيار انسان هميشه معركه آراء بوده است، و هيچ‏گاه اين موضوع از سكّه نمى‏افتد و از اهميت آن كاسته نمى‏گردد. همچنين موضوع ارتداد و اختيار انسان در گزينش اعتقادات نيز از چنين حالتى برخوردار است. دو مقاله «قسمت و سرنوشت» و نيز «پژوهشى در ارتداد» با اين دو موضوع مهم مرتبط گرديده‏اند.

5. مقاله «عدالت امام از ديدگاه امام رضا عليه‏السلام با تأكيد بر عدالت اجتماعى» پس از ارائه مباحثى مقدّماتى راجع به عدالت، به موضوع عدالت اجتماعى از منظر امام رضا عليه‏السلام پرداخته است. امام رضا عليه‏السلام با توجه به دورانى كه در آن قرار گرفته بودند و تلاش خلفاى عباسى در جهت كم‏رنگ كردن نور و هدايتگرى ائمّه اطهار عليهم‏السلام آثار بسيار ارزشمندى از خود برجاى گذاشته‏اند كه توجه موضوعى به اين آثار از يك‏سو ابعاد وجودى آن حضرت را مشخص مى‏نمايد و از سوى ديگر، راه‏كارهايى بسيار ارزشمند در جهت حل مشكلات جامعه بشرى به ارمغان خواهد آورد.

6. بت‏پرستى حاكم در جزيره‏العرب پيش از اسلام موضوعى بس جذاب و داراى اهميتى بالاست. پيامبر اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله با همتى الهى در راه اصلاح اين خطاى بزرگ برآمد و از انسان‏هاى پست كسانى را تربيت نمود كه ضمن يكتاپرستى، در راه كمال و رسيدن به قرب الهى از هيچ كوششى فروگذار نمى‏نمودند. مقاله «جستارى كوتاه در بت‏پرستىِ جزيره‏العرب پيش از اسلام» به اين موضوع توجه نموده است.

7. ابن‏ميمون يكى از مهم‏ترين الهى‏دانان يهودى در قرون وسطى محسوب مى‏گردد. ديدگاه ايشان راجع به خدا و مقايسه نظر وى با ديدگاه سيداحمد علوى كارى درخور توجه است كه در مقاله «خدا از منظر ابن‏ميمون و سيداحمد علوى» به انجام رسيده است.

8. مسيحيت كه خود را در آغاز به عنوان ادامه‏دهنده راه يهود محسوب مى‏داشت و شريعت يهود را مبناى خود مى‏دانست، بعد از مطرح شدن پولس به عنوان پايه‏گذار بسيارى از انديشه‏هاى مسيحى، راهى ديگرگونه را ادامه داد. مقاله «شريعت در مسيحيت» به اين موضوع توجه خاص نموده است.

9. موضوع معناى زندگى به هدفمندى زندگى آدمى پرداخته است. آيا انسان موجودى است رها و بى‏هدف در عالم هستى؟ مقاله «تحليل و بررسى ابعاد گوناگون معناى زندگى» موضوع را به بررسى نشسته است.

دبير گروه