سخن آغازين

ضرورت نظريه پردازى و نظام سازى قرآنى

جامعيت قرآن كريم به عنوان مهم ترين منبع دين اسلام از يك سو، و شكل گيرى نظام جمهورى اسلامى بر اساس آموزه هاى اسلامى از سوى ديگر، ضرورت نظريه پردازى و نظام سازى در شئون گوناگون زندگى بر اساس قرآن كريم را دو چندان كرده است. از اين رو، بر پژوهشگران و مراكز تحقيقات دينى است كه جهت سامان بخشى به حوزه هاى اقتصادى، اجتماعى، سياسى و فرهنگى كشور در مسير كمال الهى انسان ها، به نظريه پردازى قرآنى و استخراج نظام هاى قرآن اهتمام بيشترى داشته باشند. براى رسيدن به اين مطلوب دو امر زير لازم به نظر مى رسد:

     الف. تربيت نيروهاى توانمند در نظريه پردازى قرآنى

نظريه پرداز قرآنى، افزون بر شرايط لازم براى تفسير ترتيبى يا تحقيق ديگر، بايد داراى توانمندى لازم ديگرى نيز باشد. از اين رو، لازم است، مراكز و پژوهشگاه هاى دينى افرادى را با شرايط و توانمندى زير تربيت كنند.
     1. آگاه به مبانى و روش تفسير و توانمند بر فهم صحيح آيات قرآن كريم؛
     2. آشنايى با واقعيات زندگى انسانى؛
    3. آگاهى از فرضيات و نظريات موجود در مورد مسائلى كه قرآن كريم مطرح مى كند. اعم از اينكه اين نظريات در جوامع اسلامى شكل گرفته باشد و يا از جوامع ديگر آمده باشد.
     4. استوارى در تفكر و فهم كه مانع از تحميل خواسته ها و يا دستاوردهاى بشرى بر قرآن كريم باشد.

     ب. استخراج نظريه ها، نظام ها و نظام كلى قرآن با همكارى گروه هاى متخصص

استخراج ديدگاه قرآن كريم در موضوعات گوناگون، نيازمند كار گروهى با تخصص هاى مختلف است. تحقيق گروهى مزيت هاى بسيارى دارد. مانند دقت در اثر تضارب آراء، صرف وقت كم و سرعت بالاى كار، تداوم تحقيق در صورت انصراف برخى محققان. اين امر در نظريه پردازى قرآنى افزون بر آن مزيت ها، يك ضرورت غيرقابل انكار است؛ زيرا از يك سو، قرآن كريم مسائل گوناگونى بيان فرموده است و از سوى ديگر، به رغم آگاهى محقق از دستاوردهاى بشرى در باب مسئله مورد بحث، يك فرد به تنهايى نمى تواند به دانش بشرى در باب تمام مسائل قرآنى آگاهى پيدا كند. از اين رو، ضرورت دارد، گروه هايى از دانشمندان و محققان مختصص در رشته اى از رشته هاى دانش و توانمند بر فهم قرآن، در يك مجموعه همكار، ديدگاه قرآن كريم در مسائل گوناگون را استخراج كنند. به اين شكل كه هريك از محققان، استخراج نظر قرآن در باب مسائل رشته خود را بر عهده بگيرد. پس از استخراج نظريه قرآن در مسائل گوناگون، اين متخصصان مى توانند با همكارى يكديگر و تشكيل گروهى، نظام قرآنى مربوط به حوزه كارى خود را استخراج كنند. حاصل چنين تحقيق هاى قرآنى توسط گروه هاى مختلف از متخصصان، زمينه تدوين نظام كلى قرآن را فراهم مى كند. مدير گروه هاى متخصص توليدكننده نظام ها گروهى را تشكيل مى دهند. اين گروه نظام هاى استخراج شده و رابطه آنها را بررسى مى كنند و بر اساس آنها نظام كلى قرآن را استخراج و ارائه مى دهند. بدين سان، نظام موردنظر قرآن كريم براى كل جامعه اسلامى استخراج و به دست مى آيد. انشاءالله.

دبير علمى

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
180
شماره صفحه: 
4