سرمقاله


سرمقاله

1. از زماني كه بشر به تأمّل راجع به گزاره ها و بيانات مرتبط با عالم الوهي پرداخته، همواره در ذهن او اين پرسش جريان داشته است كه آيا اساساً با زبان متعارف انساني مي توان راجع به امر الوهي سخن گفت؟ و آيا اين زبان توان اثبات چيزي نسبت به ذات الهي و عالم الوهي دارد؟ ماحصل اين تلاش فكري ارائه نظريات و ديدگاه هاي گوناگوني همچون نگاه سلبي يا تمثيلي و ... است كه امروزه شاهد آنها در مباحث مختلف دين پژوهي هستيم. به هر تقدير زبان دين امروزه از جذاب ترين مباحث در اين عرصه مي باشد.

2. بررسي رابطه ميان اخلاق و دين، يكي ديگر از مباحث دين پژوهي معاصر است كه در آن تلاش بر اين است كه سازگاري و يا عدم سازگاري اين دو در مرحله اول و ابتناي يكي بر ديگري در مرحله ديگر، نشان داده شود. در اين عرصه، كانت يكي از فيلسوفاني است كه با تفكيك ميان عقل عملي و نظري، به اخلاق اهميتي مبنايي داده و كوشش مي كند از طريق اخلاق به دين و الهيات راهي باز كند.

3. قرن بيستم را مي توان بستر گسترش تأمّل بر محور ماهيت تجربه ديني و نقش آن در انديشه ديني دانست. در اين زمينه به شكلي مستمر، نگاه هايي تازه و جديد و بررسي هاي نو انجام مي گيرد كه شايسته است هم نگاه هاي سنّتي راجع به اين موضوع موردنظر قرار گيرد و هم رويكردهاي متأخرتر.

4. انسان از آغاز با دين و دين داري عجين بوده و به تعبيري بهتر، دين و دين داري فطري اوست. با وجود اين، در ميان اقوام و ملل، اديان و آئين هاي مختلف و گاه متناقضي مشاهده مي گردد. سؤال اين است كه آيا مي توان در ميان اين اديان و آيين هاي گوناگون و گاه متناقض وجه وحدتي را يافت و آنها را از لحاظي داراي محوري يگانه در نظر گرفت؟ آيا تلاش هايي كه در اين عرصه انجام گرفته به نتيجه قابل اعتنا رسيده است يا خير؟

5. در مباحث حيات پس از مرگ، رويكردهاي مختلفي ارائه گرديده است. عده اي اساساً منكر حيات پس از مرگ بوده و سعي مي كنند انسان را موجودي صرفاً مادي بدانند كه با پايان يافتن زندگي دنيوي اش ديگر زندگي او به آخر مي رسد و اثري از وجود او باقي نمي ماند. در مقابل، عده كثيري بر اين باورند كه براي آدمي حياتي پس از مرگ وجود دارد. البته اين عده نيز گاه حياتي شخصي براي انسان در نظر مي گيرند و عده اي نيز حياتي غير شخصوار. به هر تقدير، بررسي اين مطلب كه قبل از بعثت پيامبر نگاه اعراب حجاز به بحث معاد و حيات پس از مرگ چگونه بوده است نيز از ارزش خاص به خود برخوردار است.

دبيرگروه دين شناسي