سنجش توليدات علمى مرتبط با آثار و انديشه ‏هاى علّامه طباطبائى نمايه ‏شده در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام (ISC)

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.

سال بيست و سوم ـ شماره 203 -آبان 1393

فروغ رحيمى :  مربي پژوهشي مركز منطقهاي اطلاع رساني علوم و فناوري. frahimi@isc.gov.ir

دريافت: 29/2/93               پذيرش: 21/6/93

چكيده

پژوهش پيش‏رو به بررسى توليدات علمى مرتبط با آثار و انديشه‏هاى علّامه طباطبائى در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام مى ‏پردازد. در طول سال‏هاى 1378 تا 1392 تعداد 208 مدرك با نرخ رشد 5/23 درصد در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام نمايه شده است و تنها 17 مقاله از 208 مقاله نمايه‏ شده در ISC موفق به دريافت استناد شده‏اند و در مجموع، تعداد 21 استناد دريافت كرده‏اند. مطالعه آثار مرتبط با علّامه طباطبائى نشان داد كه توليدات مرتبط با علّامه طباطبائى در 70 حوزه موضوعى فرعى قرار دارد. از ميان پژوهشگران و محققان آثار علّامه طباطبائى 12 نفر داراى حداقل 3 مقاله و بيشتر بودند؛ بررسى مؤسسات همكارى‏كننده در توليد علم آثار و انديشه‏ هاى علّامه طباطبائى نشان مى‏دهد كه پژوهشگران اين حوزه از 105 مؤسسه با يكديگر همكارى داشته‏اند. در اين ميان، دانشگاه علّامه طباطبائى، دانشگاه اصفهان و دانشگاه تهران در صدر اين همكارى‏ها قرار دارند. مجلات «پژوهش دينى»، «قبسات» و «قرآن شناخت» بيشترين آثار مرتبط با انديشه‏ هاى اين انديشمند قرن را به چاپ رسانده ‏اند.

 

كليدواژه ‏ها: علّامه طباطبائى، توليدات علمى، سنجش علم، پايگاه استنادى علوم جهان اسلام.

 


مقدمه

توسعه پايدار، دستاورد عوامل گوناگونى است كه به منظور دستيابى به آن، بايد زيرساخت هاى لازم در كشور ايجاد شود. بى شك، يكى از اصلى ترين زيرساخت هاى لازم براى دستيابى به اين هدف، افزايش ميزان توليدات علمى است (امامى، 1386). اهميت تحقيق و پژوهش در دنياى امروز به حدى است كه در ارزيابى كارنامه علمى هر كشور، ميزان ارائه مقالات تحقيقاتى و پژوهشى در محافل علمى در نظر گرفته مى شود (احقرى، ملكى و نجات، 1388). انتشار و نمايه شدن مقالات يكى از مهم ترين شاخص هاى تحقيق و توسعه شناخته شده است (عصاره و معرفت، 1384). سنجش و پايش علم در حوزه ها و موضوعات گوناگون به دلايل مختلف در مراكز و دانشگاه ها مورد توجه و تأكيد قرار گرفته است. امكان آگاهى از وضعيت موجود، مقايسه حوزه هاى موضوعى ودانشگاه هاى مختلف با يكديگر و تلاش براى ارتقاى وضعيت علمى از جمله اين دلايل هستند (هدهدى نژاد،زاهدى واشرفى ريزى، 1391).

با شكل گيرى ارتباطات علمى جديد در دنياى كنونى، مرز بين علوم مختلف به واسطه ظهور و تشكيل حوزه هاى علمى ميان رشته اى برداشته شده و اين تحول باعث پراهميت شدن ترسيم ساختار علم شده است. در ايران نيز با شروع جنبش نرم افزارى و فرمايش مقام معظم رهبرى و مطرح شدن بحث هايى همچون نقشه جامع علمى كشور، ترسيم نقشه علمى و بررسى توليدات علمى دانشگاه هاى كشور در زمره اولويت هاى مهم پژوهشى قرار گرفت.

عظمت علمى استاد فرزانه، علّامه طباطبائى، داراى ابعاد مختلف شناخته شده و گاه ناشناخته، حتى در مجامع علمى است و پى بردن به جنبه هاى مختلف شخصيتى اين انديشمند كم نظير، به گونه اى مفصل، كارى است بس دشوار و نيازمند به يارى بسيار، كه از عهده اين نوشتار خارج است. اين مقاله قصد دارد تا با تحليل آثار علمى منتشرشده و مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى در نمايه استنادى علوم جهان اسلام، گوشه هايى از رويكرد ساير نويسندگان به آثار ايشان را بررسى و تحليل نمايد.

بيان مسئله

با بررسى توليدات علمى يك حوزه موضوعى، نقاط ضعف و قوت آن حوزه مورد تجزيه و تحليل قرار مى گيرند، اولويت هاى پژوهشى كشور در آن حوزه شناسايى و برنامه ريزى ها و سياست گذارى هاى آينده بر اساس آن انجام مى شود. رسيدن به اهداف سند چشم انداز مستلزم شناخت وضعيت علمى موجود و ارزيابى توليدات علمى، مؤسسات تحقيقاتى، مراكز آموزش عالى و فناورى و دستاوردهاى دانشمندان و محققان است. در اين زمينه، استفاده از مطالعات علم سنجى به عنوان يكى از كارآمدترين شيوه هايى كه مى توان با آن وضعيت كلى علم و پژوهش كشور را نشان داد و بر اساس آن، براى آينده اى بهتر و رسيدن به توسعه اى پايدار تلاش كرد، حايز اهميت است. با عنايت به تأكيدات مقام معظم رهبرى در خصوص لزوم تبديل علم گرايى به گفتمان مسلط جامعه و رسيدن به رتبه اول علمى منطقه، توجه ايشان به ترسيم نقشه جامع علمى كشور و نگاه متوازن به رشته هاى علمى دانشگاه هاست (همشهرى، 23 مرداد 1385). در همين زمينه، پژوهش پيش رو به بررسى توليدات علمى مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام مى پردازد.

اهداف تحقيق

هدف اين پژوهش بررسى توليدات مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى در طول سال هاى 1378 تا 1392 در نمايه استنادى علوم جهان اسلام (زبان فارسى) است. مطالعه تعداد كل مقالات منتشرشده آن حوزه، دانشمندان پرتوليد، حيطه هاى موضوعى پرتوليد و كم توليد، كل استنادهاى دريافت شده، ميزان همكارى و ارتباط علمى بين دانشمندان آن حوزه از مؤسسات و دانشگاه هاى مختلف، از جمله اهداف فرعى پژوهش پيش رو مى باشد.

سؤالات تحقيق و پيشينه پژوهش

موارد ذيل، از جمله مسائلى هستند كه تحقيق حاضر درصدد پاسخ گويى به آنها برآمده است:

1. تعداد كل مقالات منتشرشده مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام (ISC) و ميزان استنادهاى دريافتى؛

2. رتبه بندى حوزه هاى موضوعى كلى و فرعى مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى از نظر تعداد انتشارات علمى در ISC؛

3. شناسايى نويسندگان پرتوليد مرتبط آثار و انديشه هاى با علّامه طباطبائى در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام؛

4. بررسى نرخ رشد سالانه انتشارات علمى مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى در ISC؛

5. همكارى علمى بين مؤسسات و مؤسسات خارجى همكار در توليد مقالات مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى در ISC؛

6. مجلات منتشركننده آثار مرتبط با علّامه طباطبائى در ISC.

در خصوص پيشينه پژوهش، بايد گفت: مقاله اى كه موضوع تحقيق اين مقاله را بررسى كند يافت نشد.

اين پژوهش با استفاده از روش علم سنجى، توليدات علمى مرتبط با علّامه طباطبائى را در نمايه استنادى علوم كه از معتبرترين محصولات پايگاه ISCاست، مورد بررسى قرار مى دهد. با استفاده از گزينه جست وجوى پيشرفته در نمايه استنادى علوم و جست وجوى عبارت علّامه طباطبائى در عنوان مقالات، توليدات فارسى نمايه شده در پايگاه بدون محدويت زمانى به دست آمد و سپس با استفاده از گزينه تحليل، نويسندگان پرتوليد و مؤسسات و كشورهاى همكار، موضوعات اصلى و فرعى مرتبط با علّامه طباطبائى مورد بررسى قرار گرفت. به علاوه، نرخ رشد توليدات حوزه مورد بررسى در دوره زمانى (15 ساله) با استفاده از فرمول نرخ رشد دوره اى محاسبه گرديد.

يافته ها

در اين مطالعه، توليدات علمى مرتبط با علّامه طباطبائى در نمايه استنادى علوم ايران مورد بررسى قرار گرفت و مشخص شد كه در طول سال هاى 1378 تا 1392 تعداد 208 مدرك توسط دانشمندان و نويسندگان توليد و در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام نمايه شده است. تاريخ استخراج داده ها بهمن ماه بوده است.

جدول (1): تعداد توليدات علمى مرتبط با علّامه طباطبائى به تفكيك سال بر اساس بيشترين مدارك

رديف

سال انتشار

تعداد مدارك

1

1390

53

2

1391

39

3

1387

25

4

1389

20

5

1388

16

6

1386

11

7

1385

11

8

1384

9

9

1392

7

10

1381

6

11

1382

5

12

1380

2

13

1378

2

14

1383

1

15

1379

1

در ادامه، تعداد كل استنادهاى دريافتى مرتبط به حوزه علّامه طباطبائى در نمايه استنادى علوم ايران مورد مطالعه قرار گرفت و يافته ها نشان داد كه تنها 17 مقاله از 208 مقاله نمايه شده در ISCموفق به دريافت استناد شده اند و در مجموع، تعداد 21 استناد دريافت كرده اند.

در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام، نشريات در 7 حوزه كلى موضوعى علوم كشاورزى، فنى و مهندسى، علوم پايه، علوم انسانى، علوم پزشكى، علوم دامپزشكى و هنر و معمارى دسته بندى مى شوند و به هر مجله يك حوزه كلى موضوعى اختصاص مى يابد. در نمايه استنادى علوم با استفاده از گزينه تحليل مى توان اين حوزه هاى كلى موضوعى را براى مدارك بازيابى شده به دست آورد.

تحليل موضوعى مدارك مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى نشان داد كه 99 درصد از مدارك در حوزه موضوعى، علوم انسانى قرار دارند و تنها 1 درصد مربوط به حوزه موضوعى پزشكى است. به نظر مى رسد اين مسئله با توجه به آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى روندى قابل قبول است.

جدول (2): توليدات علمى مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى به تفكيك حوزه موضوعى كلى

رديف

حوزه موضوعي

تعداد

درصد

1

علوم انساني

206

99

2

علوم پزشكي

2

1

جمع

208

100

تعداد 7 حوزه موضوعى كلى پايگاه استنادى علوم جهان اسلام اخص شده و هر حوزه به حوزه هاى فرعى موضوعى تقسيم مى شود. مطالعه آثار مرتبط با علّامه طباطبائى نشان داد كه توليدات مرتبط با علّامه طباطبائى در 70 حوزه موضوعى فرعى قرار دارد. سه حوزه موضوعى فرعى كه بيشترين تعداد مقالات را به خود اختصاص داده بودند عبارتند از: معارف اسلامى، الهيات و فلسفه. ساير حوزه هاى موضوعى فرعى مرتبط با علّامه طباطبائى كه حداقل سه مقاله و بيشتر داشته اند، در جدول (3) نشان داده شده است.

جدول (3): انتشارات مرتبط با علّامه طباطبائى به تفكيك حوزه موضوعى فرعى

درصد از كل

تعداد ركوردها

حوزه موضوعي فرعي

رديف

18.27

38

معارف اسلامي

1

16.83

35

الهيات

2

15.87

33

فلسفه

3

13.94

29

مباني نظري اسلامي

4

13.46

28

كلام

5

10.1

21

قرآن

6

10.1

21

حديث

7

7.21

15

علوم قران و حديث

8

4.81

10

علوم تربيتي

9

4.81

10

علوم انساني - كليات

10

4.33

9

مطالعات اسلامي

11

3.85

8

فلسفه اسلامي

12

3.85

8

اخلاق اسلامي

13

2.88

6

عرفان

14

2.88

6

روانشناسي تربيتي

15

2.4

5

ادبيات فارسي

16

2.4

5

اخلاق

17

2.4

5

جامعه شناسي

18

2.4

5

روانشناسي رشد

19

2.4

5

آموزش و پرورش (اسلام)

20

2.4

5

روان شناسي

21

1.92

4

اطلاع رساني

22

1.92

4

كتابداري

23

1.92

4

زبان فارسي

24

1.92

4

علوم اجتماعي - كليات

25

1.92

4

فقه و اصول

26

1.92

4

منطق

27

1.44

3

مديريت اطلاعات

28

1.44

3

روابط بين الملل

29

1.44

3

مديريت

30

1.44

3

علوم سياسي

31

1.44

3

حوزه هاي علميه

32

1.44

3

علوم عقلي

33

از ميان پژوهشگران و محققان آثار علّامه طباطبائى كه موفق به انتشار مقاله و نمايه سازى مقالات خود در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام شده اند، تعداد 12 نفر داراى حداقل 3 مقاله و بيشتر بودند كه اسامى آنها به شرح زير در جدول 4 ارائه شده است. در اين ميان، آقايان رضا اكبريان از دانشگاه تربيت مدرس، اميررضا اشرفى از مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره، رضاعلى نوروزى و سركار خانم منيره عابدى از دانشگاه اصفهان هر كدام با توليد 9، 6 و 6 و 5 مقاله در جايگاه اول تا سوم قرار دارند.

جدول (4): نويسندگان پرتوليد حوزه مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى (با بيش از 3 مقاله)

درصد

تعداد ركوردها

نويسندگان پرتوليد

رديف

4.33

9

اكبريان رضا

1

2.88

6

اشرفي اميررضا

2

2.88

6

نوروزي رضاعلي

3

2.4

5

عابدي منيره

4

1.92

4

يزداني مقدم احمدرضا

5

1.92

4

سعيدي مهر محمد

6

1.44

3

اردستاني محمدعلي

7

1.44

3

نورافروز علي حسين

8

1.44

3

رودگر محمد جواد

9

1.44

3

معلمي حسن

10

1.44

3

بابايي علي اكبر

11

1.44

3

افشار كرماني عزيزالله

12

در ادامه مطالعه، به منظور تعيين نرخ رشد در دوره پانزده ساله مورد بررسى، از فرمول نرخ رشد دوره اى به شرح زير استفاده گرديد:

متغير مفروض = Xتعداد سال ها: n نرخ رشد:g

بر اساس اين فرمول، نرخ رشد توليدات علمى مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى در دوره چهارده ساله از 1378 تا 1391، به طور متوسط 5/23 درصد مى باشد. لازم به ذكر است كه تعداد توليدات سال 1392 در محاسبه نرخ رشد دوره اى مدنظر قرار نگرفت؛ چراكه با توجه به عدم اتمام سال و احتمال ديركرد انتشار برخى مجلات، تعداد توليدات اين سال، غيرواقعى به نظر مى رسد. ازاين رو، دوره زمانى 14 ساله در فرمول نرخ رشد، اعمال گرديد.

همان گونه كه داده ها نشان مى دهند، روند رشد انتشارات مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى، روندى نسبتا افزايشى است، به نحوى كه نرخ رشد آن 5/23 درصد مى باشد؛ با اين حال، در سال هاى 1379، 1382، 1383 و 1388 و 1391 تعداد توليدات تا حدى با كاهش روبه رو بوده است.

بررسى مؤسسات همكارى كننده در توليد علم آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى نشان مى دهد كه پژوهشگران اين حوزه از 105 مؤسسه با يكديگر همكارى داشته اند. در اين ميان، دانشگاه علّامه طباطبائى، دانشگاه اصفهان و دانشگاه تهران در صدر اين همكارى ها قرار دارند. فهرست مؤسسات مشاركت كننده در توليد آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى كه حداقل دو مدرك در اين حوزه توليد كرده اند، در جدول (5) نشان داده شده است.

جدول (5): مؤسسات مشاركت كننده در توليد آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى (با بيش از دو مقاله)

درصد

تعداد ركوردها

اقلام

رديف

13.94

29

دانشگاه علامه طباطبايي

1

8.65

18

دانشگاه اصفهان

2

5.29

11

دانشگاه تهران

3

3.85

8

پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي

4

3.37

7

دانشگاه تربيت مدرس

5

2.88

6

دانشگاه آزاد اسلامي

6

2.88

6

پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي

7

2.4

5

موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)

8

1.44

3

دانشگاه فردوسي مشهد

9

1.44

3

تربيت مدرس

10

1.44

3

دانشگاه باقرالعلوم عليه السلام

11

1.44

3

دانشگاه مازندران

12

1.44

3

اصفهان

13

1.44

3

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

14

1.44

3

دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات تهران

15

1.44

3

تهران

16

0.96

2

دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي

17

0.96

2

شهيد بهشتي

18

0.96

2

دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي

19

0.96

2

موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني

20

0.96

2

دانشگاه تربيت مدرس تهران

21

0.96

2

دانشگاه قم

22

0.96

2

دانشگاه آزاد اسلامي واحد نجف آباد

23

0.96

2

دانشگاه الزهرا (س)

24

0.96

2

دانشگاه آزاد اسلامي اردستان

25

در مورد دانشگاه ها و مؤسسات بين المللى همكار در اين حوزه، نتايج نشان داد كه هيچ يك از مؤسسات خارج از كشور در اين حوزه فعاليت نداشته اند؛ اين مسئله جاى تأمل دارد كه در اين حوزه و در خصوص شخصيت والا و برجسته اى همچون علّامه طباطبائى، چگونه محققان خارج از كشور براى بررسى آراء و نظرات ايشان ترغيب نشده و توليد علمى در يكى از مجلات نمايه شده در آى اس سى نداشته اند.

مجلات پژوهش دينى،قبساتوقرآن شناخت بيشترين آثار مرتبط با انديشه هاى اين انديشمند قرن را به چاپ رسانده اند. ساير مجلاتى كه دست كم سه مورد از آثار مرتبط با علّامه طباطبائى را به چاپ رسانده اند، در جدول (6) ارائه شده اند.

جدول (6): مجلات منتشركننده آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى (با بيش از سه مقاله)

تعداد ركوردها

ناشر

اقلام

رديف

16

خصوصي

پژوهش ديني

1

13

خصوصي

قبسات

2

10

موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)

قرآن شناخت

3

7

دانشگاه شهيد بهشتي

آينه معرفت

4

6

پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي

حكمت معاصر

5

6

نهاد نمايندگي رهبري در دانشگاهها

انديشه نوين ديني

6

6

موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)

معرفت

7

5

بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي

مشكوة

8

5

دانشگاه علامه طباطبايي

حكمت و فلسفه

9

4

دانشگاه امام حسين (ع)

پژوهش در مسائل تعليم و تربيت اسلامي

10

4

پرديس قم، دانشگاه تهران

فلسفه دين

11

4

دانشگاه تهران

فلسفه و كلام اسلامي

12

4

دانشگاه شيراز

انديشه ديني

13

3

مؤسسه آموزش عالي باقرالعلوم (ع)

علوم سياسي

14

3

دانشگاه قم

پژوهشهاي فلسفي - كلامي

15

3

ﺑﻨﯿﺎد ﺣﮑﻤﺖ اﺳﻼﻣﯽ ﺻﺪرا

خردنامه صدرا

16

3

كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران

فصلنامه مطالعات ملي كتابداري و سازماندهي اطلاعات

17

3

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

تربيت اسلامي

18

3

دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم

اخلاق

19

نتيجه گيرى

در طول سال هاى 1378 تا 1392 تعداد 208 مدرك توسط دانشمندان و نويسندگان در حوزه علّامه طباطبائى منتشر و در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام نمايه شده است (جدول 1). نرخ رشد توليدات علمى مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى در دوره چهارده ساله از 1378 تا 1391، به طور متوسط 5/23 درصد مى باشد. يافته ها نشان داد كه تنها 17 مقاله از 208 مقاله نمايه شده در ISC موفق به دريافت استناد شدهاند و در مجموع، تعداد 21 استناد دريافت كرده اند. بدين ترتيب مى توان گفت كه شاخص تعداد استناد به ازاى هر مقاله 1/0 خواهد بود كه مقدار ناچيزى است و از عدم توجه به ارجاع و فرهنگ استناددهى در آثار اين حوزه حكايت دارد؛ البته با توجه به مطالعات انجام شده، اين عدم استناددهى در آثار حوزه علوم انسانى رايج و معمول است و ازاين رو، نياز به ايجاد تحول دارد (جدول 2). با توجه به 7 رده موضوعى پايگاه استنادى، تحليل موضوعى مدارك مرتبط با آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى نشان داد كه 99 درصد از مدارك در حوزه موضوعى، علوم انسانى قرار دارند و تنها 1 درصد مربوط به حوزه موضوعى پزشكى است. اين مسئله با توجه به آثار و انديشه هاى علّامه طباطبائى روندى قابل قبول است. توليدات مرتبط با علّامه طباطبائى در 70 حوزه موضوعى فرعى قرار دارد. سه حوزه موضوعى فرعى كه بيشترين تعداد مقالات را به خود اختصاص داده بودند عبارتند از: معارف اسلامى، الهيات و فلسفه؛ نكته جالب اينكه آثار مربوط به حوزه هاى موضوعى قرآن، حديث و علوم قرآنى با اختصاص نزديك به 28 درصد آثار، در رده هاى ششم تا هشتم قرار دارند (جدول 3). از ميان پژوهشگران و محققان آثار علّامه طباطبائى كه موفق به انتشار مقاله و نمايه سازى مقالات خود در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام شده اند، تعداد 12 نفر داراى حداقل 3 مقاله و بيشتر بودند؛ در اين ميان، آقايان رضا اكبريان از دانشگاه تربيت مدرس، اميررضا اشرفى از مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره، رضاعلى نوروزى و سركار خانم منيره عابدى از دانشگاه اصفهان هر كدام با توليد 9، 6 و 6 و 5 مقاله در جايگاه اول تا سوم قرار دارند (جدول 4). پژوهشگران اين حوزه از 105 مؤسسه با يكديگر همكارى داشته اند. در اين ميان، دانشگاه علّامه طباطبائى، دانشگاه اصفهان و دانشگاه تهران در صدر اين همكارى ها قرار دارند (جدول 5). هيچ يك از مؤسسات خارج از كشور در اين حوزه فعاليت نداشته اند؛ اين مسئله جاى تأمل دارد كه در اين حوزه و در خصوص شخصيت والاوبرجسته اى همچون علّامه طباطبائى، چگونه محققان خارج از كشور براى بررسى آراء و نظرات ايشان ترغيب نشده و توليد علمى در يكى از مجلات نمايه شده در آى اس سى نداشته اند؟

مجلات پژوهش دينى،قبساتوقرآن شناخت بيشترين آثار مرتبط با انديشه هاى اين انديشمند قرن را به چاپ رسانده اند؛ جالب تر اينكه از ميان 19 نشريه منتشركننده آثار مربوط به علّامه طباطبائى، نشريات رتبه اول و دوم، نشريات خصوصى و نشريه سوم مربوط به مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره است. اين مؤسسه در كنار دانشگاه تهران، ناشر دو نشريه در اين حوزه هستند (جدول 6).

در مجموع، يافته هاى اين تحقيق مى تواند براى متوليان امر پژوهش در جهان تشيع و ناشران نشريات جالب توجه باشد. يافته ها از رويكردى رو به رشد، هرچند آرام، خبر مى دهد؛ با وجود اين، توجه به برخى نتايج از جمله تعداد كم آثار، استناد پايين در آثار، عدم همكارى نويسندگان خارجى در توليد مقالات اين حوزه، و تعداد كم مجلات خاص اين حوزه مى تواند در تصميم گيرى هاى آينده و رويكردى آگاهانه در راستاى بهبود و ارتقاى شرايط مؤثر افتد.

منابع

احقرى، شراره، كتايون ملكى و سحرناز نجات، 1388، مداخله براى ارتقاى ترجمان دانش و پژوهش: اصلاح قوانين ارتقاى اعضاى هيات علمى، نظريه پردازى در علوم پزشكى، ش 3 (18)، بازيابى 10 مهر، 1390، از journals.tums.ac.ir

امامى، محمدحسين، 1386، توليد علم؛ تضمين آينده صنعت نفت، كاركنان صنعت نفت ايران، ش 335.

امين پور، فرزانه، پيام كبيرى، و همايون ناجى، 1387، دستاوردهاى دو دهه حضور دانشگاه علوم پزشكى اصفهان در عرصه توليد علم، آموزش در علوم پزشكى، ش 8 (1)، ص 164ـ168.

باقريان، نجمه، 1390، بررسى استنادى نشريات فارسى موجود در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام (ISC) در سال هاى 1383-1387، پايان نامه كارشناسى ارشد، گروه كتابدارى، شيراز، دانشگاه شيراز.

روزنامه همشهرى، قابل دسترسى درhttp://hamshahrionline.ir

عصاره، فريده و رحمان معرفت، 1384، مشاركت پژوهشگران ايرانى در توليد علم جهانى در مدلاين (حوزه علوم پايه و بين رشته اى)، رهيافت، ش 35، ص 39ـ40.

قانع، محمدرضا، و فروغ رحيمى، 1390، تحليل استنادى و الگوى همكارى نويسندگان شش نشريه ايرانى انگليسى زبان حوزه فنى و مهندسى نمايه شده در پايگاه استنادى علوم جهان اسلام (ISCعلوم و فناورى اطلاعات، ش 26 (4)، ص 1303ـ1319.

مكى زاده، فاطمه و فريده عصاره، 1390، تحليل استنادى و ترسيم نقشه بروندادى علمى حوزه اخلاق پزشكى دروبگاه علوم درسال هاى 1990ـ208، اخلاق و تاريخ پزشكى، ش4(5)،ص 65ـ76.

هدهدى نژاد، نيلوفر و راضيه زاهدى و حسن اشرفى ريزى 1391، توليدات علمى و ترسيم نقشه علمى پژوهشگران ايرانى حوزه طب سنتى طى سال هاى 1990ـ2011 در پايگاه وب آو ساينس، مديريت اطلاعات سلامت، ش 9 (4)، ص 513ـ524.