بررسي رابطۀ عقل و دين در نظر شهيد استاد مطهري

ضميمهاندازه
8.pdf359.84 کيلو بايت

سال بيست و ششم ـ شماره 238 (ويژة جامعه‌شناسي)

مهدي ولي‌نژاد / کارشناس ارشد برنامه‌ريزي آموزشي؛ راهبر آموزشي و پرورشي منطقة موسيان؛ مدرس دانشگاه آزاد اسلامي واحد ايلام                                                                                                                                                          Mvalinejad_6534@yahoo.com

احسان خانمحمدي / کارشناسي ارشد جامعه‌شناسي دانشگاه ياسوج                                                 Ehskh1991@gmail.com

دريافت: 14/5/1395                                                       پذيرش: 18/2/1396

چکيده

ماهيت مفاهيم «عقل» و «دين»، و از همه مهم‌تر، رابطه بين آنها همواره از مهم‌ترين مباحث قابل توجه و مناقشه در بين متکلمان و نظريه‌پردازان حوزه‌هاي مطالعاتي، به‌ويژه معرفت‌شناسي و علم کلام بوده است. آراء متفاوت و گاه متناقض در اين زمينه شبهات و ابهامات بسياري را موجب شده است. انديشه‌هاي شهيد مطهري به عنوان يکي از قابل استنادترين الگوها در زمينۀ ارتباط عقل و دين، همواره مطمح‌نظر بوده است. ازاين‌رو، با نظر به اهميت اين موضوع، پژوهش پيش‌رو با هدف شناخت نسبت عقل و دين با يکديگر از نظر ايشان صورت گرفته است. براي گردآوري داده‌ها، از روش اسنادي و ابزار فيش‌برداري استفاده شده است. نتايج نشان مي‌دهد که در نظر شهيد مطهري، عقل و دين علاوه بر سازگاري، مکمّل يکديگر نيز هستند. در واقع، انسان با هيچ‌کدام از دو مقولۀ مذکور، به‌تنهايي قادر به وصول تکامل و سعادت واقعي نيست و اين مهم تنها در صورت همراهي عقل با دين قابل تحقق است. با وجود اين، دين نسبت به عقل از تقدم برخوردار است؛ زيرا دين پرورانندۀ عقل است.

کليدواژه‌ها: عقل، دين، وحي، عقل نظري، عقل عملي، عقل فطري.