قلمرو هستي‌شناسانة مسئوليت عامل اخلاقي

ضمیمهاندازه
8.pdf504.5 کیلو بایت

سال بيست و ششم ـ شماره 239 (ويژة اخلاق)

جواد دانش / استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی                                                                       j.danesh@isca.ac.ir

دريافت: 11/8/95                                   پذيرش: 23/4/96

 

چکیده

گذشته از شرایط مسئولیت اخلاقی و پرسش هنجاری معطوف به نسبت این سنخ از مسئولیت با تعین و ضرورت سابق علّی و یا علم پیشین و خطاناپذیر الهی، که از جذاب‌ترین و پرچالش‌ترین مباحث فلسفة اخلاق در سده‌های اخیر بوده است، قلمرو چنین مسئولیتی و اساس بنیادین آن نیز خود از مسائل مهم این حوزه به‌شمار می‌آید. این نوشتار به روش تحليلي ـ توصيفي درصدد بررسی دامنة مسئولیت عامل اخلاقی در نگرش اسلامی با اتکا به تحلیل آموزه‌های دینی است و مطابق آن، مسئولیت اخلاقی انسان بر مبنای عبودیت و بندگی انسان سامان یافته و قلمرو موسّع آن، چنان در جهان هستی گسترش می­یابد که از یک‌سو، ناظر به تکالیف و وظایف عامل اخلاقی در برابر حضرت حق و اوامر و نواهی وی است، و از دیگر سو، بیانگر مسئولیت شخص در برابر خود و کوچک‌ترین و پنهان‌ترین نیات، گمان‌ها، پندارها و باورها، عواطف و هیجانات، کنش‌های برآمده از عواطف یا باورهای خود و در نهایت، معطوف به دیگر موجودات امکانی پیرامون فرد است.

 

کلیدواژه‌ها: مسئولیت اخلاقی، عبودیت، هیجانات، نیات.

 

 


 

سال انتشار: 
26
شماره مجله: 
239
شماره صفحه: 
87