وجود رابط در انديشة صدرالمتألهين

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و ششم ـ شماره 243 (ويژة فلسفه)

اسماعيل شابندري / دانشجوي کارشناسي ارشد فلسفه مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                        esmail.sh@iran.ir

محمد سربخشي / استاديار گروه فلسفه مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                             Sarbakhshi50@Yahoo.com

دريافت: 18/5/96               پذيرش: 27/10/96

چکيده

«وجود رابط يا رابطي» داراي دو اصطلاح منطقي و فلسفي است. اين اصطلاح ابتدا در منطق و در رابطة بين قضايا مطرح گرديده است. در منطق، وجود رابطي وجودي في‌غيره دارد و در مقابل وجود في‌نفسه است. در اصطلاح فلسفي، وجود رابطي، وجودي لغيره دارد و در مقابل وجود مستقل و لنفسه قرار مي‌گيرد. از نظر صدرالمتألهين، وجود رابطي در کلام فيلسوفان، دو اصطلاح دارد: يکي معناي حرفي که به عنوان رابط قضايا از آن ياد مي‌شود، و ديگري وجود لغيره. صدرالمتألهين ضمن جعل اصطلاحي جديد براي وجود رابط و اثبات وجود رابط معلول، آن را فاقد حيثيت مستقل از علت خود مي‌داند. در ديدگاه وي، معلول قابل اشاره نيست و هيچ حکمي بدون تسامح بر آن حمل نمي‌شود. وي از وجود رابط معلول، وحدت شخصي وجود را نتيجه مي‌گيرد. اين مقاله به روش توصيفي در پي ارائه و بررسي استدلال صدرالمتألهين بر اثبات وجود رابط است. بايد گفت: اگرچه وجود رابط معلول مدنظر وي قابل اثبات است، اما مستلزم وحدت شخصي وجود نيست.

كليدواژه‌ها: صدرالمتألهين، وجود، وجود مستقل، وجود رابطي، وجود رابط معلول.