تقرير بنيان‌گرايي معرفتي با استفاده از مباني حكمت متعاليه

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.
قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هفتم ـ شماره 250 (ويژة فلسفه)

محمد سربخشي / استاديار گروه فلسفه مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    sarbakhshi50@yahoo.com
دريافت: 15/2/97                    پذيرش: 7/6/97
چکيده
در فلسفه و معرفت‌شناسي اسلامي، علم حضوري پايه و اساس همة معرفت‌هاست. در يک تقسيم‌بندي کلي، علم به حضوري و حصولي تقسيم مي‌شود. به سبب يکي بودن وجود علمي و عيني معلوم در علم حضوري، خطا در آن راه ندارد. علم حصولي نيز با اينکه وجود علمي و عيني در آن يکي نيست، اما مي‌توان نشان داد بخش عمده‌اي از علوم حصولي بازگشت به علم حضوري دارند. بازگشت علوم نظري به بديهي، و بازگشت همة تصورات و تصديقاتِ بديهي به علم حضوري باعث مي‌شود علم حضوري را خاستگاه همة دانش‌ها بدانيم. کلي بودن علوم حصولي با شخصي بودن خاستگاه آنها (علم حضوري) سازگار است؛ زيرا حکايتگري از مصاديق متعدد، ذاتي علم بوده و از مرتبة بالاي کمال علم ناشي مي‌شود. علاوه بر آن، درستيِ کلي بودن حکايتگريِ علم حصولي به صورت حضوري قابل درک است. به‌اين‌ترتيب، کاخ معرفت جزمي در انديشة فلاسفه و معرفت‌شناسان اسلامي ساخته مي‌شود. اين شيوه از بازسازي کاخ معرفت، بنيان‌گرايي معرفت‌شناختي ناميده مي‌شود که پاية اصلي آن در حکمت متعاليه، علم حضوري است.

کليدواژه‌ها: علم، بنيان‌گرايي، بديهي، نظري، معقولات، صدق.