معرفت، سال بیست و هشتم، شماره اول، پیاپی 256، فروردین 1398، صفحات 87-94

    ماهیت زهد علوی در اندیشه امام خمینی ره

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    نفیسه اهل سرمدی / استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان / sarmadi.na58@gmail.com
    صفحه‌ها: 87-94 تاریخ دریافت: 1397/02/24 تاریخ پذیرش: 1397/07/02
    چکیده: 
    زهد از کلیدواژه های مهم در علم اخلاق است. در این تحقیق برآنیم تا با روش توصیفی ـ تحلیلی از دریچه آثار امام خمینی ره به این مقوله بنگریم. در آثار ایشان سه شاخص اصلی برای زهد معرفی می شود که با آنچه از فرهنگ علوی در این خصوص می شناسیم، منطبق است. توجه به این نکته که اعراض مطرح شده در تعریف زهد، اعراضِ قلبی است نه جسمی ؛ فتح بابی مهم در این مسئله است، و زهد را بر خلاف تصور رایج، از عملی جوارحی، به فعلی جوارحی ـ جوانحی، مبدل می سازد. این مقولة اخلاقی در این نگاه، به عاملی محرک تبدیل می شود که زاهد را بصورت جدی به عرصه اجتماع و مواجه شدن با معضلات جامعه سوق می دهد. هستی شناسی حاکم بر اندیشة امام خمینی ره از ارکان اساسی در صورت بندیِ این تصویر از زهد و زاهد است. ایشان به عنوان یک حکیم صدرایی، نمایی از عالم و آدم و فلسفه زندگی او ترسیم می کند، که چنین تصویری را نیز از این مفهوم اخلاقی رقم می زند. زهد در این نگاه، فعال است نه منفعل.
    کلمات کلیدی: 
    معرفت
    انسان‌شناسی
    پویایی
    هستی‌شناسی
    زهد
    امام خمینی ره
    Article data in English (انگلیسی)
    Abstract: 
    Piety is one of the important keywords in ethics. Using a descriptive-analytical method, this paper seeks to study this issue in the works of Imam Khomeini. In his works, three main indicators for piety are introduced, which is consistent with what we know from the Imam Ali (as) culture in this regard. The main point is that, the considering avoidance in the definition of piety, is the spiritual avoidance, not the physical one, that contrary to the popular perception, turns piety from the physical perception, into a physical-spiritual one. Accordingly, this ethical issue becomes a stimulus factor, which brings ascetic seriously into society to confront with the social problems. The ontological viewpoint of Imam Khomeini is one of the pillars of this definition of piety and ascetic. As a Sadraie philosopher, he portrays a picture of the universe and man and the philosophy of life, which also affects the moral concept. Piety in this view is active, not passive.
    Keywords: 
    ascetic
    dynamics
    knowledge
    ontology
    anthropology
    Imam Khomeini.
    References: 
    متن کامل مقاله: 

    سال بیست و هشتم ـ شماره اول، پیاپی 256 (ویژة اخلاق)

    نفیسه اهل سرمدی / استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان    sarmadi.na58@gmail.com
    دریافت: 24/02/97                    پذیرش: 29/07/97
    چکیده
    زهد از کلیدواژه های مهم در علم اخلاق است. در این تحقیق برآنیم تا با روش توصیفی ـ تحلیلی از دریچه آثار امام خمینی ره به این مقوله بنگریم. در آثار ایشان سه شاخص اصلی برای زهد معرفی می شود که با آنچه از فرهنگ علوی در این خصوص می شناسیم، منطبق است. توجه به این نکته که اعراض مطرح شده در تعریف زهد، اعراضِ قلبی است نه جسمی ؛ فتح بابی مهم در این مسئله است، و زهد را بر خلاف تصور رایج، از عملی جوارحی، به فعلی جوارحی ـ جوانحی، مبدل می سازد. این مقولة اخلاقی در این نگاه، به عاملی محرک تبدیل می شود که زاهد را بصورت جدی به عرصه اجتماع و مواجه شدن با معضلات جامعه سوق می دهد. هستی شناسی حاکم بر اندیشة امام خمینی ره از ارکان اساسی در صورت بندیِ این تصویر از زهد و زاهد است. ایشان به عنوان یک حکیم صدرایی، نمایی از عالم و آدم و فلسفه زندگی او ترسیم می کند، که چنین تصویری را نیز از این مفهوم اخلاقی رقم می زند. زهد در این نگاه، فعال است نه منفعل.
    کلیدواژه ها: زهد، پویایی، معرفت، هستی شناسی، انسان شناسی، امام خمینی ره.

    References: 
    • نهج‌البلاغه، 1386، ترجمة محمد دشتی، چ دوم، تهران، دلشاد.
    • آدلر، مورتیمر جی، 1379، ده اشتباه فلسفی، ترجمة انشاء‌الله رحمتی، تهران، الهدی.
    • خواص، امیر و همكاران، 1385، فلسفۀ اخلاق، قم، معارف.
    • صدرالمتألهین، 1383، الحکمة المتعالیة فی‌الاسفار العقلية الاربعة، تصحیح غلامرضا اعوانی، تهران، بنیاد حکمت صدرا.
    • عابدی، احمد، 1385، دفتر عقل و قلب (پرتوی از اندیشه‌های عرفانی و فلسفی امام خمینی)، قم، زائر.
    • کاپلستون، فردریک، 1385، تاریخ فلسفه یونان و روم، ترجمة جلال‌الدین مجتبوی، تهران، علمي ‌و فرهنگی.
    • موسوي خميني، سيدروح‌الله، 1362، طلب و اراده، ترجمه و شرح احمد فهری، تهران، علمي ‌و فرهنگی.
    • ـــــ ، 1369، نقطه عطف: اشعار عارفانه امام خمینی و نامه‌ای از آن حضرت به احمد خمینی، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خميني(ره).
    • ـــــ ، 1372، آداب الصلوة، چ سوم، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خميني(ره).
    • ـــــ ، 1374، شرح چهل حدیث، چ ششم، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خميني(ره).
    • ـــــ ، 1380، شرح حدیث جنود عقل و جهل، چ پنجم، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خميني(ره).
    • ـــــ ، 1381، تفسیر سورۀ حمد، چ ششم، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خميني(ره).
    • بازدید: 155
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    اهل سرمدی، نفیسه. (1398) ماهیت زهد علوی در اندیشه امام خمینی ره. فصلنامه معرفت، 28(1)، 87-94

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    نفیسه اهل سرمدی."ماهیت زهد علوی در اندیشه امام خمینی ره". فصلنامه معرفت، 28، 1، 1398، 87-94

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    اهل سرمدی، نفیسه.(1398) 'ماهیت زهد علوی در اندیشه امام خمینی ره'، فصلنامه معرفت، 28(1), pp. 87-94

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    اهل سرمدی، نفیسه. ماهیت زهد علوی در اندیشه امام خمینی ره. معرفت، 28, 1398؛ 28(1): 87-94