آسيب‌شناسي تأثير پيش‌دانسته‌ها در تفسير قرآن

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.
قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال بيست و هشتم ـ شماره دوم، پياپي 257 (ويژة علوم قرآني)

علي‌اوسط باقري / استاديار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    bagheri@qabas.net
دريافت: 07/05/97                    پذيرش: 19/11/97
چکيده
يکي از اموري که امکان دارد در فرايند تفسير قرآن آسيب‌زا باشد، پيش‌دانسته‌هاي مفسر است. اين مقاله بر آن است تا با روش توصيفي ـ تحليلي، اين آسيب‌ها را شناسايي و نمونه‌هايي از اين تفاسير را نشان دهد. فروغلتيدن در وادي تحميل بر قرآن، يکي از اين آسيب‌هاست. تطبيق جبرئيل بر عقل فعال، ميکائيل بر روح فلک ششم، اسرافيل بر روح فلک چهارم و عزرائيل بر روح فلک هفتم، و تطبيق بحرين در «مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ»، بر هيولاي جسماني و روح مجرد، از نمونه‌هاي اين آسيب در تفاسير عرفاني است.    
استظهارهاي نادرست به سبب دانسته‌هاي پيشين، ديگر آسيبي است که برخي تفاسير به آن دچار شده‌اند. تفسير سِرسيداحمدخان از آياتِ بيانگر عبور معجزه‌آساي حضرت موسي عليه السلام و پيروانش از دريا و غرق شدن فرعونيان از نمونه‌هاي اين تفاسير است.    
حمل آياتي که ظاهر آنها تجسم اعمال است، بر مشاهدة جزاي اعمال يا صحيفة اعمال در روز قيامت، نمونه‌اي از حمل غيرموجه آيات بر خلاف ظاهر، به سبب دانسته‌هاي پيشين است. برخي نيز بي‌هيچ دليلي، مدعي تناظر بين دانسته‌هاي پيشين و آموزه‌هاي قرآني شده‌اند.
کليدواژه‌ها: پيش‌دانسته‌هاي مفسر، تحميل بر قرآن، تأويل‌هاي ناروا، ابن‌عربي، سِرسيداحمدخان، سيدجمال‌الدين اسدآبادي، عالمِ امر.