تحليل شبكه‌اي و پيوند معنايي برخي از مهم‌ترين راهبردهاي پيشرفت

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره هفتم، پياپي 262 (ويژة جامعه‌شناسي)

حسن يوسف‌زاده/ استاديار جامعة المصطفي العالميه     usefzadeh.h@gmail.com
دريافت: 28/11/97                    پذيرش: 4/6/98
چکيده
پيشرفت و کمال‏طلبي از ويژگي‌هاي ذاتي نوع بشر و آرماني جهان‏شمول است. بااين‌همه، اهداف و مقاصدي که آدميان نيل به آنها را سعادت، مطلوب يا پيشرفت تلقي‏ مي‏کنند، متفاوت است. برهمين‌اساس، توسعه غربي را از منظر اسلامي نمي‏توان ذيل مفهوم پيشرفت گنجاند. چون از ديدگاه اسلامي، کامجويي دنيوي به‌عنوان هدف نهايي تلاش‏هاي انساني نه‌تنها زمينه‏ساز تعالي و سعادت انساني را فراهم نمي‏سازد؛ برعکس، ريشه اصلي انحطاط بشر به‌شمار مي‏رود. بنابراين، آنچه ماهيت فرايند پيشرفت را مشخص مي‏کند نظام اهداف و غاياتي است که هرجامعه درصدد تحقق آنهاست. اهداف هم ماهيت يک حرکت استکمالي را مشخص مي‏کند و هم شيوه‏ها و راهبردهاي رسيدن به کمال‏مطلوب‏ها را تعيين مي‏کند. با توجه به اهميت کانوني راهبردها در گفتمان پيشرفت و فقدان اثري معتنابه در اين خصوص، جستار حاضر با الهام از روش تحليل و توصيف مفهومي و معناشناختي، برخي از مهم‌ترين راهبردهاي نيل به پيشرفت را مطمح‌نظر و پيوند معنايي ميان آنها را آشکار شد. يافته‌‌ها نشان داد که عقلانيت، نظم اجتماعي، عدالت، آزادي و جامعه‌پذيري چند راهبرد مهم پيشرفت به‌شمار مي‌روند که از نگاه اسلامي اگرچه مفاهيم متعدند؛ در مصداق داراي رابطه اين هماني‌اند.
کليدواژه‌ها: راهبرد پيشرفت، نظم و انضباط اجتماعي، عقلانيت، عدالت، آزادي، جامعه‌پذيري.