جایگاه خیال در نظام معرفت‌شناسی صدرالمتألهین

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان
ضمیمهاندازه
4.pdf253.14 کیلو بایت

* فاطمه مرتجی/ دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی    Mortaji.fa@gmail.com
مهدی نجفی افرا / استاد گروه فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی     Mah.Najafiafra@iauctb.ac.ir
دريافت: 07/11/98                    پذيرش: 05/03/99
چکيده
خیال در معرفت‌شناسی صدرالمتألهین، گاه تمایل به ابن‌عربی و نقش عظیم و مافوق عقلی آن داشته و گاهی هم گرایش به سوی مشاء و منزلت مادون عقلی آن دارد. گرچه جایگاه ویژه در نظام فلسفی صدرالمتألهین، متعلق به عقل است، اما آنجا که عقل در درک مسائلی عاجز مانده، روی به سوی خیال کرده و خیال انسانی مجرد و قائم به نفس انسانی را با طی حرکت جوهری، حلاّل بسیاری از مسائل، از جمله درک صفات ثبوتی وتشبیهی الهی، تعالیم وحیانی نبی و حل مسئلة معاد جسمانی می‌داند. هدف از این پژوهش تبیین چالش این حکیم متأله در مواجهه با رویکرد عرفان و فلسفه با خیال است که با اتکا به روش توصیفی ـ تحلیلی ارائه شده است. صدرالمتالهین خیال را دارای مراتب می‌داند و با توجه به مراتب تشکیکی خیال، خیال منتسب به حس را منشأ تصویر و تمثیل و خیال منتسب به عالم ملکوت را، مدخل الهام و وحی می‌داند. تعهد او به عقل فلسفی موجب شده تا از بعد فراعقلی خیال تنها در جایی که عقل از درک آن عاجز است، بهره جوید.
کلیدواژه‌ها: خیال منفصل، خیال متصل، صدرالمتألهین، جهان‌شناسی، معرفت‌شناسی.
 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
273
شماره صفحه: 
27
صفحه شروع مقاله: 
27
صفحه پایان مقاله: 
37