معرفت، سال بیست و نهم، شماره هفتم، پیاپی 274، مهر 1399، صفحات 41-10

    شاخصه‌های عبودیت در صحیفه سجادیه

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    ✍️ خلیل عارفی / کارشناس ‌ارشد تفسیر روایی دانشگاه قرآن و حدیث قم / arefy313.1367@gmail.com
    محمدتقی سبحانی نیا / استادیار دانشگاه قرآن و حدیث قم / mt.sobhany@gmail.com
    چکیده: 
    رسیدن به هدفی که خداوند برای خلقت انسان بیان کرده و شناخت عواملی که آدمی را به آن هدف می رساند، از مسائل مهم زندگی هر انسانی است. طبق آیات و روایات، یکی از اهداف ممتاز خلقت انسان عبودیت و بندگی ِ خداوند است. بنابراین برای کسب رضایت الهی و رسیدن به حقیقت عبودیت می بایست شاخصه های عبودیت شناخته شود. با مراجعه به صحیفه سجادیه و استخراج مشتقات واژه عبد و تحلیل فقراتی از دعاهای امام سجاد علیه السلام فهمیده می شود که بندگان حقیقی خداوند دارای شاخصه ها و ویژگی های برجسته ای هستند. طبق فرازهایی از صحیفه سجادیه، بنده واقعی خداوند با شیطان و هوای نفسش مخالفت می ورزد و در مقابل معبودش احساس نیاز می کند، ولی در مقابل غیر خداوند حس بی نیازی دارد. عبد حقیقی هرگز در مقابل معبودش تکبر نمی ورزد و عمرش را در انجام اوامر و ترک نواهی مولایش صرف می کند و در صورت انجام گناه بلافاصله توبه و استغفار کرده و بر انجام معصیت اصرار نمی ورزد و همیشه به بخشش معبودش امیدوار است و در امتحانات الهی نیکوترین عمل را انجام می دهد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    The Characteristics of Servitude in Sahifa Sajjadieh
    Abstract: 
    Achieving the goal that God has stated for the creation of man and recognizing the factors that lead man to that goal are among the important issues of all human beings’ lives. According to verses and hadiths, one of the special purposes for human creation is to worship and serve God. Therefore, in order to gain divine satisfaction and reach the truth of servitude, the characteristics of servitude must be known. By referring to the Sahifa Sajjadiyya and extracting derivatives of the word 'Abd and analyzing some of the prayers of Imam Sajjad, it is understood that the true servants of God have outstanding features and characteristics. According to passages in the Sahifa Sajjadiyya, the true servant of God opposes the devil and sensual desires.He feels in need before his God, but feels needless in front of anyone other than God. A true servant never becomes arrogant before God and spends his life in obeying the commands and avoiding the prohibitions. If he commits a sin, he immediately repents, seeks forgiveness and does not insist on committing sins. He always hopes for the forgiveness of God and does his best in the divine tests.
    References: 
    متن کامل مقاله: 

     

    References: 
    • نهج‌البلاغه، 1414ق، تحقیق صبحي صالح، قم، هجرت.
    • صحيفه سجاديه، 1376، قم، الهادي.
    • ابن‌اثير جزري، مبارك‌بن ‌محمد، 1367، النهايه في غريب الحديث و الأثر، تصحیح محمود محمد طناحى، چ ‌چهارم، قم، اسماعيليان‏.
    • ابن‌حيون، نعمان‌بن‌محمد، 1385ق، دعائم الإسلام‏، تصحیح آصف‏ فيضى، چ ‌دوم، قم، مؤسسة آل‌البيت(ع).
    • ابن‌فارس، احمدبن، 1404ق، معجم مقاييس‌ اللغة‏، تصحیح عبدالاسلام محمد هارون، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
    • آیتی، عبدالمحمد، 1375، ترجمه صحیفة سجادیه، چ ‌دوم، تهران، سروش.
    • جوهرى، اسماعيل‌بن ‌حماد، 1405ق، الصحاح‏، قم، شريف الرضي.
    • خسروی، علیرضا، 1393، «شاخصه‌های عبودیت در قرآن و روایات»، کتاب و سنت، ش 3، ص 53ـ80.
    • راغب اصفهانى، حسين‌بن ‌محمد، 1412ق، مفردات الفاظ القرآن‏، تصحیح صفوان عدنان داوودى، بیروت، دارالقلم.
    • رضایی، رقیه، 1393، عبادت و بندگی در صحیفه سجادیه، پایان‌نامه کارشناسی ‌ارشد، ميبد، دانشگاه آیت‌الله حائری.
    • شعیری، محمدبن ‌محمد، بی‌تا، جامع الاخبار، نجف، مطبعة حیدریه.
    • صدوق، محمدبن ‌علی، 1398ق، التوحید، تصحیح سيدهاشم حسینی، قم، جامعة مدرسین.
    • صدوق، محمدبن‌علی، 1385، علل الشرایع، قم، داوری.
    • طبرسى، على‌بن‌حسن، 1344، مشكاة الأنوار في غرر الأخبار، چ ‌دوم، نجف، المكتبة الحيدريه.
    • عابدینی، عبدالکریم، 1389، «عبودیت و بندگی در آیات»، مطالعات تفسیری، ش 3، ص 85ـ118.
    • عمید، حسن، 1363، فرهنگ فارسی عمید، تهران، سپهر.
    • فراهيدى، خليلبن احمد، 1409ق، كتاب العين‏، چ ‌دوم، قم، هجرت.
    • فیض‌الاسلام، علی‌نقی، 1376، ترجمه و شرح صحیفه سجادیه، چ ‌دوم، تهران، فقیه.
    • کلینی، محمدبن ‌یعقوب، 1407ق، الکافی، تحقیق علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، چ ‌چهارم، تهران، دارالکتب‌ الاسلامیه.
    • مدنى شیرازی، سيدعليخان‌بن ‌احمد، 1409ق، رياض‌السالكين في شرح‌ صحيفه ‌سيدالساجدين‏، تصحیح محسن‏ حسينى امينى، قم، جامعة مدرسين.
    • مصطفوى، حسن، 1368، التحقيق في كلمات القرآن‌الكريم‏، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي‏.
    • معین، محمد، 1382، فرهنگ فارسي معین، تهران، بهزاد.
    • مهدوی، سیدابوالحسن، 1386، هدف خلقت، چ ‌دوم، اصفهان، محبان.
    • هادی، اصغر، 1391، «معناشناسی عبودیت در قرآن»، آموزه‌های قرآنی، ش 16، ص 23ـ52.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    عارفی، خلیل، سبحانی نیا، محمدتقی.(1399) شاخصه‌های عبودیت در صحیفه سجادیه. فصلنامه معرفت، 29(7)، 41-10

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    خلیل عارفی؛ محمدتقی سبحانی نیا."شاخصه‌های عبودیت در صحیفه سجادیه". فصلنامه معرفت، 29، 7، 1399، 41-10

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    عارفی، خلیل، سبحانی نیا، محمدتقی.(1399) 'شاخصه‌های عبودیت در صحیفه سجادیه'، فصلنامه معرفت، 29(7), pp. 41-10

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    عارفی، خلیل، سبحانی نیا، محمدتقی. شاخصه‌های عبودیت در صحیفه سجادیه. معرفت، 29, 1399؛ 29(7): 41-10