سخن آغازين

سخن آغازين

سخن آغازين

سالي كه در انتهاي آن قرار داريم سال «نوآوري و شكوفايي» است. در اين عرصه مقالات و كتاب‏هايي نگارش گرديد و همايش‏هاي متعددي نيز برگزار شد. حاصل سخن اين است كه آيا اين انديشه و فكر يعني ضرورت شكوفايي و نوآوري، فصل و اهميتش تمام شده يا اينكه مي‏بايستي در تمام سال‏ها و دوره‏ها و در تمام عرصه‏هاي زندگي، ادامه داشته باشد. پاسخ اين است كه اين فكر و ايده مقطعي نيست و مي‏بايد فراگير بوده و تمام گستره‏هاي زندگي را پوشش دهد.

در دنياي پيچيده كنوني، كه شاهد رقابت‏هاي بسيار فشرده جوامع گوناگون براي دست‏يابي به جديدترين فناوري، منابع قدرت و كارآمدترين روش‏ها هستيم، افراد خلّاق، تيزهوش، تربيت‏شده و صاحب انديشه نو، به مثابه گران‏بهاترين سرمايه‏ها، از جايگاه بسيار والا و ارزشمندي برخوردارند. امروز جامعه اسلامي و ديني ما به دليل تأثيرگذاري قابل توجه در عرصه‏هاي گوناگون جهاني، بيش از هر زمان ديگري به افراد هوشمند، خلّاق و بالنده نياز دارد. به همين دليل، در شرايط كنوني مسئله خلّاقيت، تربيت و پرورش استعدادهاي درخشان و توانا از مهم‏ترين مسائل در قلمرو روان‏شناسي است.

از آنجايي كه بخش قابل توجهي از رفتارهاي فردي و خانوادگي تحت تأثير ارزش‏ها، هنجارها، تعاملات صحيح خانواده و شيوه تربيتي آنان قرار دارد، نقش خانواده، به ويژه والدين و نقش‏هاي آموزشي و تربيتي آنان، از اهميتي مضاعف برخوردار است. خانواده، به ويژه همسران بايستي تمام تلاش خود را به عنوان اولين مربي و آموزگار، در راستاي فراهم آوردن بسترهاي لازم براي پرورش فكر خلّاق و نوانديش به كار بندند. جامعه و خانواده‏اي كه انديشه نو و سالم و پويا را پذيرفته و حمايت مي‏كند، خود بهترين مروج انديشه‏هاي خلّاق است؛ زيرا خلّاقيت و نوآوري اصالتا ماهيتي ذهني دارد و بر فكر، ايده و نظر استوار است. به همين دليل، گرايش به انديشه‏ورزي و نوآوري، نمادي از اهميت و رغبتي است كه جامعه و خانواده به اصل تفكر به طور عام و به تفكر خلّاق و نو به طور خاص نشان مي‏دهد.

هر جامعه زنده به حركتي پيش‏رونده نياز دارد تا بتواند خود را با مقتضيات روز و نيازهاي جامعه و آرمان‏هاي بلند خود، هماهنگ و سازمان‏دهي كند. جامعه و خانواده‏اي پيشرو خواهد بود كه زمينه‏هاي بسط فرايند ايجاد و كاربردي كردن و فرهنگي نمودن نوآوري و خلّاقيت را فراهم آورد و با آغوش باز از آن استقبال نمايد. در صورتي كه باور و پيشرفت و ترقي همه‏جانبه (مادي و معنوي) در جامعه و زيرمجموعه‏هاي آن عموميت پيدا كند و پذيرفته شود، مي‏توان از وضعيت موجود فراتر رفت و به دستاوردهاي مهم‏تر در زندگي، كار، تحصيل، شغل و عرصه‏هاي اجتماعي، ترقي معنوي و تربيت و نظاير آن نايل شد. از اين‏رو، شايسته است كه رهنمودهاي راهگشاي مقام معظّم رهبري (مدظله العالي) را در عرصه‏هاي نوآوري و شكوفايي نصب‏العين قرار داده، براي تحقق منويات آن رهبر فرزانه بكوشيم.

در مقالات اين شماره تلاش شده است تا به مباحثي كه به گونه‏اي با زيرساخت‏هاي نوآوري و خلّاقيت و انديشه‏ورزي مي‏تواند مرتبط باشد پرداخته شود. در اين زمينه با بهره‏برداري از آموزه‏هاي اسلامي، مباحث خانواده، عقل و خردورزي، آثار معنويت، آسيب‏هاي تربيتي كودكان و مشكلات خانواده، مورد توجه و بررسي قرار گرفته است.

دبير گروه روان‏شناسي