Marifat, Volume 35, Issue 1, No 324, Year 2026، صفحات 55-66

    The Journey from Physical Origination to Spiritual Eternity in the Four Sadra’s Journeys

    Article Type: 
    Promotional
    Writers:
    ✍️ Ali Karimiyan Seyghalani / Associate Professor, Department of Islamic Studies, University of Guilan, Rasht, Iran. / a.karimiyan110@guilan.ac.ir
    dor 20.1001.1.10236015.1405.35.1.8.3
    doi 10.22034/marifat.2026.2021543
    Abstract: 
    One of the important issues in Sadra’i philosophy is the issue of the “time of the emergence of the soul” and, consequently, whether it is physical or spiritual. In other words, can a soul that is not inherently eternal be temporal eternity? Or is it a temporal origination? If it originated, is it physical or nonphysical at the time of its origination? It is well known that Sadr al-Mut’alehin not only considers the soul to be originated from the body, but also physical. Although this interpretation of some of his works is applicable, he eventually abandoned this view and changed his position to the eternity and spiritual nature of the soul. Using descriptive methods and content analysis, this article attempts to examine his thoughts on this matter. The main claim of the present article is that he does not have a fixed opinion on this matter. His intellectual evolution, in four steps, is as follows: The step of denying the eternity of the soul and interpreting the verses and narrations, the step of denying the soul's indivisibility, the step of explaining the physicality of the soul, and the step of departing from and revolutionizing the previous view and believing in the eternity and spirituality of the soul.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :سیر از حدوث جسمانی تا قدم روحانی در اسفار اربعة صدرایی
    Abstract: 
    یکی از مسائل مهم در فلسفة صدرائی، مسئلۀ «زمان پیدایش نفس» و به‌تبع آن، جسمانی یا روحانی بودن آن است. به‌عبارت دیگر نفسی که ذاتاً قدیم نیست، آیا می‌‌تواند قدیم زمانی باشد؟ یا حادث زمانی است؟ اگر حادث است، در هنگام حدوث، جسمانی است یا غیرجسمانی؟ مشهور این است که صدرالمتألهین نه‌تنها نفس را حادث به حدوث بدن، بلکه جسمانی می‌داند. هرچند این برداشت از برخی آثار وی قابل استفاده است، اما وی سرانجام از این نظر خود منصرف شده و به قدیم بودن و روحانی بودن نفس تغییر موضع داده است. در این نوشتار تلاش شده تا با روش توصیفی و تحلیل محتوایی، افکار وی در این خصوص مورد بررسی قرار گیرد. ادعای اصلی نوشتار حاضر این است که وی نظر ثابتی در این‌باره ندارد. سیر تحول فکری وی در ضمن چهار گام چنین است: گام انکار قدیم بودن نفس و تأویل آیات و روایات، گام انکار تجرد روح، گام تبیین جسمانی بودن نفس و گام عزیمت و انقلاب در دیدگاه پیشین و اعتقاد به قدم و روحانی بودن نفس.
    References: 
    • آشتیانی، سیدجلال‌الدین (1378). شرح حال و آراء فلسفی ملاصدرا. چ سوم. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
    • آشتیانی، سیدجلال‌الدین (1381). شرح بر زاد المسافر. چ سوم. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
    • ابن‌جوزی، عبد الرحمن بن علی (1418ق). کشف المشکل من حدیث الصحیحین. تحقیق علی حسین البواب. ریاض: دار الوطن للنشر.
    • ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1371). المباحثات. مقدمه و تحقیق محسن بیدارفر. قم: بیدار.
    • ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1375). الاشارات و التنبیهات. قم: البلاغۀ.
    • ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1379). النجاة من الغرق فی بحر الضلالات. مقدمه و تصحیح محمدتقی دانش‌پژوه. چ دوم. تهران: دانشگاه تهران.
    • ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1383). رسالة نفس. مقدمه، حواشی و تصحیح موسی عمید. چ دوم. همدان و تهران: دانشگاه بوعلی سینا و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
    • ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1400ق). رسائل. قم: بیدار.
    • ابن‌سینا، حسین بن عبدالله‌ (1404ق). الشفاء (الطبیعیات). تحقیق سعید زاید. قم: کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی نجفی.
    • ابن‌عجیبه، احمد بن محمد (1419ق). البحر المدید فی تفسیر القرآن المجید. تحقیق احمد عبدالله قرشی رسلان. قاهره: دکتر حسن عباس زکی.
    • افتخاری، مهدی (1388). تأملاتی در جسمانی بودن حدوث نفس در حکمت صدرایی. قم: آیت اشراق.
    • بحرانی، سیدهاشم (1416ق). البرهان فی تفسیر القرآن. تهران: بنیاد بعثت.
    • برقی، احمد بن محمد (1371ق). المحاسن. قم: دار الکتب الاسلامیه.
    • حسن‌زاده آملی، حسن (1387). سرح العیون فی شرح العیون. چ سوم. قم: بوستان کتاب.
    • سید بن طاووس، سیدعلی بن موسی بن جعفر (1413ق). الیقین. قم: مؤسسة دارالکتاب.
    • صدرالمتألهین (1354). المبدأ و المعاد. تصحیح سیدجلال‌الدین آشتیانی. تهران: انجمن حکمت و فلسفۀ ایران.
    • صدرالمتألهین (1360). اسرار الآیات. مقدمه و تصحیح محمد خواجوی. تهران: انجمن حکمت و فلسفۀ ایران.
    • صدرالمتألهین (1360). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. تصحیح و تعلیق سیدجلال‌الدین آشتیانی. چ دوم. مشهد: المرکز الجامعی للنشر.
    • صدرالمتألهین (1361). العرشیه. تصحیح غلامحسین آهنی. تهران: مولی.
    • صدرالمتألهین (1363). مفاتیح الغیب. مقدمه و تصحیح محمد خواجوی. تهران: مؤسسۀ تحقیقات فرهنگی.
    • صدرالمتألهین (1378). رسالة فی الحدوث. تصحیح و تحقیق سیدحسین موسویان. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
    • صدرالمتألهین (1387). المظاهر الالهیة فی اسرار العلوم الکمالیة. مقدمه، تصحیح و تعلیق سیدمحمد خامنه‏ای. تهران: بنیاد حکمت صدرا.
    • صدرالمتألهین (1981م). الحکمة المتعالیة فی الاسفار الاربعة العقلیة. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    • صدوق، محمد بن علی (1398ق). التوحید. قم: جامعۀ مدرسین.
    • صدوق، محمد بن علی (1403ق). معانی الأخبار. قم: جامعۀ مدرسین.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین (1416ق). نهایة الحکمة. چ دوازدهم. قم: جامعة مدرسین.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن. چ پنجم. قم: جامعة مدرسین.
    • طوسی، ابوجعفر (بی‌تا). اختیار معرفة الرجال. تحقیق میرداماد استرآبادی و سیدمهدی رجائی. قم: مؤسسة آل‌البیت(ع) لا حیاء التراث.
    • فخر رارزی، محمد بن عمر (1420ق). مفاتیح الغیب. چ سوم. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    • فخر رازی، محمد بن عمر (1411ق). المباحث المشرقیة فی علم الالهیات و الطبیعیات. چ دوم. قم: بیدار.
    • فرات کوفی، فرات بن ابراهیم (1410ق). تفسیر فرات الکوفی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    • قاسمی، جلیل و دیگران (1383). نقد و بررسی دلایل و مستندات حدیثی ملاصدرا در بحث تقدم نفس و بدن. انسان‌پژوهی دینی، 31 (11)، 55ـ77.
    • کلینی، محمد بن یعقوب (1365ق). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1375). شرح جلد هشتم اسفار. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
    • مفید، محمد بن محمد بن نعمان (1413ق). الأمالی. قم: کنگرة شیخ مفید.
    • مولوی، جلال‌الدین محمد (بی‌تا). مثنوی معنوی. بی‌‌جا: بی‌نا.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Karimiyan Seyghalani, Ali. (2026) The Journey from Physical Origination to Spiritual Eternity in the Four Sadra’s Journeys. Marifat, 35(1), 55-66 https://doi.org/10.22034/marifat.2026.2021543.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Ali Karimiyan Seyghalani."The Journey from Physical Origination to Spiritual Eternity in the Four Sadra’s Journeys". Marifat, 35, 1, 2026, 55-66

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Karimiyan Seyghalani, A.(2026) 'The Journey from Physical Origination to Spiritual Eternity in the Four Sadra’s Journeys', Marifat, 35(1), pp. 55-66

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Karimiyan Seyghalani, A. The Journey from Physical Origination to Spiritual Eternity in the Four Sadra’s Journeys. Marifat, 2026; 35(1): 55-66