Marifat, Volume 27, Issue 7, No 250, Year 2026 , Pages 27-39

    The Exposition of Epistemic Fundamentalism Using the Foundations of Transcendental Philosophy

    Article Type: 
    Promotional
    Writers:
    Mohammad Sarbakhshi / Assistant Professor at the Department of Philosophy Imam Khomeini Education and Research Institute / sarbakhshi@iki.ac.ir
    Abstract: 
    In Islamic philosophy and epistemology, intuitive knowledge is the basis of all knowledge. In a general classification, knowledge is divided into two kinds: intuitive and acquired. Due to the identicalness of the known scientific and objective existence in intuitive knowledge, there is no error in it. Although the scientific and objective existence is not the same in acquired knowledge, it can be argued that a large part of acquired knowledge goes back to intuitive knowledge. The reduction of theoretical knowledge to the self-evident and the return of all self-evident ideas and affirmations to intuitive knowledge make us consider intuitive knowledge as the origin of all knowledge. The universality of the acquired knowledge is consistent with the particularity of their origins (the intuitive knowledge), since signification of multiple references is an intrinsic property of knowledge and results from knowledge of high level perfection. In addition, the correctness of the universality of the indication of acquired knowledge in an intuitive form is understandable. Therefore, the edifice of certain knowledge is built in the thoughts of Islamic philosophers and epistemologists. This method of reconstruction of the edifice of knowledge is called epistemic fundamentalism, whose basic foundation in transcendental philosophy is intuitive knowledge.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :تقریر بنیان‌گرایی معرفتی با استفاده از مبانی حکمت متعالیه
    Abstract: 
    در فلسفه و معرفت شناسی اسلامی، علم حضوری پایه و اساس همه‌ی معرفت هاست. در یک تقسیم بندی کلی، علم به حضوری و حصولی تقسیم می شود. به سبب یکی بودن وجود علمی و عینی معلوم در علم حضوری، خطا در آن راه ندارد. علم حصولی نیز با اینکه وجود علمی و عینی در آن یکی نیست، اما می توان نشان داد بخش عمده ای از علوم حصولی بازگشت به علم حضوری دارند. بازگشت علوم نظری به بدیهی، و بازگشت همه‌ی تصورات و تصدیقاتِ بدیهی به علم حضوری باعث می شود علم حضوری را خاستگاه همه‌ی دانش ها بدانیم. کلی بودن علوم حصولی با شخصی بودن خاستگاه آنها (علم حضوری) سازگار است؛ زیرا حکایتگری از مصادیق متعدد، ذاتی علم بوده و از مرتبه‌ی بالای کمال علم ناشی می شود. علاوه بر آن، درستیِ کلی بودن حکایتگریِ علم حصولی به صورت حضوری قابل درک است. به این ترتیب، کاخ معرفت جزمی در اندیشه‌ی فلاسفه و معرفت شناسان اسلامی ساخته می شود. این شیوه از بازسازی کاخ معرفت، بنیان گرایی معرفت شناختی نامیده می شود که پایه‌ی اصلی آن در حکمت متعالیه، علم حضوری است.
    References: 
    • ابن‌سينا، حسين‌بن عبدالله، 1400ق، رسائل، قم، بيدار.
    • ـــــ ، 1404ق، شفا، قم، مكتبة آية‌الله المرعشي النجفي.
    • اسماعيلي، مسعود، 1389، معقول ثاني فلسفي در فلسفة اسلامي، سير بحث در تاريخ فلسفه و نقد و تحليل مسئله، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره).
    • جوادي آملي، عبدالله، 1370، شناخت‌شناسي در قرآن، قم، مرکز مديريت حوزة علميه.
    • حسن‌زاده آملی، حسن، 1371، عيون مسائل النفس فی سرح العيون فی شرح العيون، تهران، اميرکبير.
    • ـــــ ، 1385، دروس معرفت نفس، قم، الف لام ميم.
    • حسين‌زاده، محمد، 1388، معرفت بشري، زيرساخت‌ها، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره).
    • سربخشی، محمد و محمد فنائی اشکوری، 1391، «تعريف علم حضوری و اقسام آن»، معرفت فلسفی، ش ۳۵، ص ۴۵-۷۶.
    • سربخشی، محمد، 1390، «ادراک حسی، ادراکی حضوری»، ذهن، ش 46، ص ۳۱-۵۲.
    • صدرالمتألهين، 1361، عرشيه، تصحيح غلامحسين آهنی، تهران، مولی.
    • ـــــ ، 1382، شرح و تعليقه صدرالمتألهين بر الهيات شفا، به اشراف سيدمحمد خامنه‌اي، تصحيح، تحقيق و مقدمه نجفقلي حبيبي، تهران، بنياد حکمت اسلامي صدرا.
    • ـــــ ، 1981م، الحكمة المتعالية فى الاسفار العقلية الاربعة، بيروت، دار احياء التراث.
    • صليبا، جميل، 1366، فرهنگ فلسفي، ترجمة منوچهر صانعي دره‌بيدي، تهران، حکمت.
    • طباطبائی، سيدمحمدحسين، 1387، اصول فلسفه و روش رئاليسم، چ دوم، قم، بوستان كتاب.
    • ـــــ ، 1416ق، نهاية الحکمة، قم، جامعة مدرسين.
    • طوسي، نصيرالدين، 1361، اساس الاقتباس، تصحيح مدرس رضوي، تهران، دانشگاه تهران.
    • فياضي، غلامرضا، 1386، درآمدي بر معرفت‌شناسي، قم،‌ مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره).
    • کاپلستون، فردريک، 1370، تاريخ فلسفه، فيلسوفان انگليسي (از هابز تا هيوم)، ترجمة اميرجلال‌الدين اعلم، تهران، علمي و فرهنگي و سروش.
    • مصباح، محمدتقي، 1386، آموزش فلسفه، تهران، سازمان تبليغات اسلامي.
    • مطهری، مرتضی، 1372، مجموعه آثار، قم، صدرا.
    • يزدان‌پناه، يدالله، 1389، حکمت اشراق، تحقيق و نگارش مهدی علی‌پور، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sarbakhshi, Mohammad. (2026) The Exposition of Epistemic Fundamentalism Using the Foundations of Transcendental Philosophy. Marifat, 27(7), 27-39

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mohammad Sarbakhshi."The Exposition of Epistemic Fundamentalism Using the Foundations of Transcendental Philosophy". Marifat, 27, 7, 2026, 27-39

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sarbakhshi, M.(2026) 'The Exposition of Epistemic Fundamentalism Using the Foundations of Transcendental Philosophy', Marifat, 27(7), pp. 27-39

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sarbakhshi, M. The Exposition of Epistemic Fundamentalism Using the Foundations of Transcendental Philosophy. Marifat, 2026; 27(7): 27-39