Marifat, Volume 27, Issue 7, No 250, Year 2026, Pages 71-84
A Comparative Study of Man's Nature from the Perspective of Ayatollah Misbah and Sartre
Article Type:
Promotional
Writers:
Mahmoud NamaziEsfahani
/ Assistant Professor at Imam Khomeini Education and Research Institute / namazi@iki.ac.ir
/ Assistant Professor at Imam Khomeini Education and Research Institute / namazi@iki.ac.ir✍️ Seyyed Aminollah Ahmadiani Moghaddam / MA in Philosophy Imam Khomeini Education and Research Institute / ahmadiani624@gmail.com
Abstract:
The discussion of man as one of the three important pivots of philosophy besides God and the world has always been considered in the world’s philosophical schools. Also, since ancient times, one of the most important questions about man concerns the nature and quiddity of man. Ayatollah Misbah believes that in addition to the material dimension, man has a spiritual dimension, which is the reality and the truth of man, of course. He believes that humans have a common nature and quiddity both in the sphere of desire and attitude and in awareness and cognition. However, Jean-Paul Sartre, the French philosopher, believes that humans have no common nature. Man’s quiddity is not predetermined, and he is free because he has no a priori nature and definition; man is equal to freedom. This paper comparatively examines the different views of these two philosophers on the nature of man.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :بررسی تطبیقی ماهیت انسان از دیدگاه آیتالله مصباح و سارتر
Abstract:
بحث از انسان به عنوان یکی از سه محور مهم فلسفه در کنار خدا و جهان، همواره مورد توجه مکاتب فلسفی جهان قرار گرفته است. همچنین یکی از مهم ترین سؤالاتی که حول محور انسان از قدیم الایام مورد توجه بوده است، سؤال از ماهیت و چیستی انسان میباشد. آیت الله مصباح معتقد است که انسان علاوه بر عنصر مادی، دارای بعد روحانی میباشد، که البته همین بعد روحانی، اصل و حقیقت انسان میباشد. وی معتقد است که انسانها دارای سرشت و طبیعت مشترک هستند که هم در حوزهی میل و گرایش و هم در آگاهی و شناخت انسان مطرح میباشد؛ اما ژان پل سارتر فیلسوف فرانسوی، معتقد است که انسانها هیچ گونه سرشت مشترکی ندارند. چیستی او از پیش تعیین شده نیست. انسان، ازآنجا که فاقد هرگونه ماهیت و تعریف پیشینی است، آزاد است؛ بلکه برابر با آزادی است. در این مقاله دو دیدگاه متفاوت دربارهی ماهیت انسان از این دو فیلسوف به صورت تطبیقی مورد بررسی قرار گرفته است.
References:
- احمدی، بابک، 1384، سارتر که مینوشت، تهران، نشر مرکز.
- امیری، رضا، 1386، «هستی لنفسه در فلسفه سارتر و نقد آن»، پژوهشهای فلسفی کلامی، دوره هشتم، ش 3ـ4، ص 293ـ319.
- آیتاللهی، حمیدرضا، 1386، جستارهایی در فلسفه و دینپژوهی تطبیقی، قم، طه.
- دهقان سیمکانی، رحیم، 1391، «نگاهی انتقادی به مبانی تفکر اخلاقی سارتر»، معرفت اخلاقی، سال سوم، ش 2، ص 51ـ71.
- ربانی گلپایگانی، علی، 1367، «تحلیلی از آزادی انسان در مکتب اگزیستانسیالیسم (قسمت دوم)»، مکتب اسلام، سال بيست و هشتم، ، ش 9، ص 49ـ57.
- سارتر، ژان پل، 1361، اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر، ترجمة مصطفی رحیمی، چ هشتم، تهران، مروارید.
- شهرآیینی، سیدمصطفی، 1390، «وجود برای دیگری از دیدگاه سارتر»، پژوهشهای فلسفی ش 9، ص 107ـ28.
- علویتبار، هدایت، 1386، «سارتر و میل انسان به خداشدن»، نامه فلسفی، ش 2، ص 15ـ16.
- گرامی، غلامحسین، 1388، «بررسی و نقد دیدگاه سارتر درباره ماهیت انسان»، اندیشه نوین دینی، سال پنجم، ش 16، ص 79ـ106.
- مجلسی، محمدباقر، 1404ق، بحارالانوار، بيروت، مؤسسة الوفاء.
- مصباح، محمدتقي، ۱۳۸۹، خداشناسی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- ـــــ ، 1390 الف، آموزش فلسفه، چ دوازدهم، تهران، سازمان تبليغات اسلامي.
- ـــــ ، 1390ب، انسانشناسی در قرآن، چ سوم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- ـــــ ، 1391الف، نظریه حقوقی اسلام، چ پنجم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- ـــــ ، 1391ب، پرسشها و پاسخها، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره).
- ـــــ ، 1394الف، پیشنیازهای مديریت اسلامی، چ چهارم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- ـــــ ، 1394ب، خودشناسی برای خودسازی، چ نوزدهم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- ـــــ ، 1394ج، فلسفه اخلاق، چ سوم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصلح، علیاصغر، 1384، تقریری از فلسفههای اگزیستانس، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامي.
- مطهری، مرتضی، 1390، فلسفه اخلاق، چ سیوپنجم، تهران، صدرا.
- مكکواری، جان، 1377، فلسفه وجودی، ترجمة محمدسعید حنایی، تهران، هرمس.
- نوالی، محمود، 1374، فلسفههای اگزیستانس و اگزیستانسیالیسم تطبیقی، تبريز، دانشگاه تبریز.
- وارنوک، مری، 1380، فلسفه اخلاق در قرن بیستم، ترجمة ابوالقاسم فنایی، قم، دفتر تبلیغات اسلامي.
- یوسفی، علی، 1390، بررسی و نقد انسانمحوری الحادی از دیدگاه نهجالبلاغه، پاياننامه كارشناسي ارشد، قم، دانشگاه قم.
- www. khosropanah. ir
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
NamaziEsfahani, Mahmoud, Ahmadiani Moghaddam, Seyyed Aminollah . (2026) A Comparative Study of Man's Nature from the Perspective of Ayatollah Misbah and Sartre. Marifat, 27(7), 71-84
Mahmoud NamaziEsfahani; Seyyed Aminollah Ahmadiani Moghaddam."A Comparative Study of Man's Nature from the Perspective of Ayatollah Misbah and Sartre". Marifat, 27, 7, 2026, 71-84
NamaziEsfahani, M, Ahmadiani Moghaddam, S.(2026) 'A Comparative Study of Man's Nature from the Perspective of Ayatollah Misbah and Sartre', Marifat, 27(7), pp. 71-84
