Marifat, Volume 28, Issue 4, No 259, Year 2026 , Pages 63-74
مرگ از دیدگاه ابنسینا و فلوطین
Article Type:
Promotional
Writers:
✍️ Maryam Khani / M.A. in Philosophy and Islamic Wisdom, Imam Khomeini International University, Qazvin / M.khani1012@yahoo.com
Mehri Changi Ashtiani / Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Faculty of Shariati / mehrichangi@yahoo.com
Seyed hasan Mirdilami / M.A. in Philosophy and Islamic Wisdom, Allameh Tabataba'i University / Mir.Seyyed@yahoo.com
Abstract:
The philosophy of death and its resulting anxiety is one of the riddles of human life, and it raised ongoing debates among the thinkers. Meanwhile, Avicenna and Plotinus are among the philosophers who have presented different ideas in this regard, but they believe that the human's view of the philosophy of creation and the meaning of life directly impacts his view of death, and without realizing the philosophy of life, one cannot understand the truth of death. Hence, there is a profound connection between the meaning of life and death. Using a descriptive-analytical method and referring the authentic sources, this paper seeks to study the Avicenna and Plotinus's views on death and life. The findings show that, according to these two thinkers, without recognizing the relationship between man and the universe, one cannot present a proper meaning of life and death, and given their differences in psychological foundations, through a common goal i.e. reaching God one can get a different understanding of life and death.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :مرگ از دیدگاه ابنسینا و فلوطین
Abstract:
فلسفة مرگ و اضطراب ناشی از آن، یکی از معماهای حیات بشری و از جمله مسائلی است که گفت وگوهای بسیاری میان متفکران مختلف برانگیخته است. در این میان ابن سینا و فلوطین از جمله فیلسوفانی هستند که نظریات متفاوتی در این باره ارائه داده اند و معتقدند نوع نگاه آدمی به فلسفة آفرینش و معنای زندگی، ارتباط مستقیمی با برداشتِ وی از مرگ دارد و بدون دستیابی به فلسفة حیات نمی توان درک درستی از مرگ داشت؛ ازهمین رو، میان معنای زندگی و مرگ ارتباط عمیقی وجود دارد. در این نوشتار با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استناد به منابع معتبر، سعی شده دیدگاه ابن سینا و فلوطین درباره مرگ و زندگی بررسی شود. نتایج پژوهش نشان می دهد که به باور این دو متفکر، بدون تفسیر انسان و هستی نمی توان معنای درستی برای مرگ یافت و با توجه به تفاوت مبانیِ نفس شناسی از دیدگاه آنها، به دنبال یک هدف مشترک، که همان رسیدن به خداست، می توان درک متفاوتی از زندگی و مرگ داشت.
References:
- ابنسينا، حسينبن عبدالله، 1400ق، رسائل، رساله (الشفاء من خوف الموت)، قم، بيدار.
- ـــــ ، 1403ق، الاشارات و التنبیهات، شرح خواجه نصیرالدین طوسی و شرح الشرح قطبالدین رازی، قم، البلاغه.
- ـــــ ، 1404ق، کتاب النفس، الشفاء، قم، مكتبة آيةالله العظمي مرعشي نجفي.
- ـــــ ، 1347، تدابیر المنزل و السیاست الاهلیه، بهکوشش جعفری نقدی، بغداد، مجله الرشد.
- ـــــ و عمربن ابراهیم خیام، 1362، رسائل فلسفی (ضمن کتاب حکمت بوعلی سینا)، چ سوم، تهران، علمي و فرهنگي.
- ـــــ ، 1363، المبدأ و المعاد، به اهتمام عبدالله نوری، تهران، مؤسسة مطالعات اسلامی دانشگاه مکگیل با همکاری دانشگاه تهران.
- ـــــ ، 1364، النجاه، تهران، مرتضوي.
- ـــــ ، 1383الف، الاهیات، دانشنامه علائی، چ دوم، همدان، دانشگاه بوعلی سینا.
- ـــــ ، 1383ب، رساله نفس، تحقیق موسی عمید، چ دوم، همدان و تهران، دانشگاه بوعلی و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
- ـــــ ، 1390، الاشارات و التنبیهات، تهران، سروش.
- ـــــ ، 1418ق، الهیات من کتاب الشفاء، تحقیق حسن حسنزاده آملی، قم، دفتر تبلیغات اسلامي.
- ـــــ ، 1960م، الشفاء، الهیات، تحقیق الاب قنواتی و سعید زائد، قاهره، الهیة العامة للطمابع الامیریه.
- ـــــ ، بيتا ـ الف، النجاه، به اهتمام مصطفی افندی المکاوی و محییالدین البصری، قاهره، جامعة القاهره.
- ـــــ ، بيتا ـ ب، التعلیقات، تحقیق عبدالرحمن بدوی، قم، حوزه علميه.
- اسپینوزا، 1367، اخلاق، ترجمة محسن جهانگیری، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
- افلوطین، 1366، دوره آثار افلوطین، ترجمة محمدحسن لطفی، تهران، خوارزمی.
- ـــــ ، 1367، دوره کامل آثار افلاطون، ترجمة محمدحسن لطفی و رضا کاویانی، تهران، خوارزمی.
- ـــــ ، 1380، دوره آثار افلاطون، ترجمة محمدحسن لطفی، تهران، خوارزمی.
- پورجوادی، نصرالله، 1364، درآمدی به فلسفه افلوطین، تهران، نشر مرکز دانشگاهی.
- جعفری، محمدتقی، 1352، تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی، قم، انتشارات اسلامی.
- رحمانی، غلامرضا، 1387، فلسفه عرفانی افلوطین، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- سجادی، سیدجعفر، 1373، فرهنگ معارف اسلامی، تهران، دانشگاه تهران.
- سروپالی، راداکریشنان، 1382، تاریخ فلسفه شرق و غرب، ترجمة جواد یوسفیان، تهران، علمي و فرهنگي.
- صدرالمتألهين، 1419ق، الحكمة المتعالیة فی الاسفار العقلية الاربعة، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
- قیصری، داودبن محمود، 1382، شرح فصوص الحکم، تحقیق حسن حسنزاده آملی، قم، بوستان کتاب.
- كاپلستون، فردريك، 1376، تاریخ فلسفه یونان و روم، ترجمة جلالالدین مجتبوی، تهران، علمی و فرهنگی.
- كاشاني، عبدالرزاق، 1376، اصطلاحات الصوفیه، ترجمه و شرح محمدعلی مودود لاری، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی.
- معتمدی، غلامحسین، 1372، انسان و مرگ: درآمدی بر مرگشناسی، تهران، نشر مرکز.
- یاسپرس، کارل، 1388، فلوطین، ترجمة محمدحسن لطفی، تهران، خوارزمی.
References:
- Dominic J. O'Meara, 1995, Plotinus An Introduction to the Enneads ,Professeur Ordinaire, Chaire de Métaphysique et de Philosophie Antique, University of Fribourg.
- From Death Anxiety to Death Acceptance..
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Khani, Maryam, Changi Ashtiani , Mehri, Mirdilami , Seyed hasan. (2026) مرگ از دیدگاه ابنسینا و فلوطین. Marifat, 28(4), 63-74
Maryam Khani; Mehri Changi Ashtiani ; Seyed hasan Mirdilami ."مرگ از دیدگاه ابنسینا و فلوطین". Marifat, 28, 4, 2026, 63-74
Khani, M, Changi Ashtiani , M, Mirdilami , S.(2026) 'مرگ از دیدگاه ابنسینا و فلوطین', Marifat, 28(4), pp. 63-74
