Pages:
09-17
Receive Date: 2026/02/08
Accept Date: 2026/02/08
Abstract:
Shiite Imamiyeh beliefs specificities are a set of teachings that are either exclusive to the Shiites; or its narration and its type of explanation belongs to the Shiites. The subject of this article is to explain and extract the Shiite Imamiyeh beliefs specificities from the point of view of Seyed Morteza. Using a descriptive-analytical method and clarifying the boundaries of Shiite Imamiyeh beliefs with other Islamic sects, this paper seeks to extract the Shiite Imamiyeh beliefs specificities from the theological texts of the Imamiyeh, which were close to the time of Imam’s presence and were contemporary with the Sunnis. Compiling numerous books and treatises and answering the doubts of Sunnis, Seyed Morteza, as one of the prominent theologians of the Baghdad school, provides the true explanation of Islamic beliefs and a complete system of Shiite thought. The findings show that, explaining the teachings of Imamiyeh, such as the definition of Imam, infallibility, the appointment of Imam, the knowledge of Imam, Mahdism and Return, he introduced these beliefs as specific Shiite beliefs and clarified the boundaries of Shiite Imamiyeh beliefs with other Islamic sects.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :اختصاصات اعتقادی شیعۀ امامیه در مسئلۀ امامت از منظر سید مرتضی
Abstract:
اختصاصات اعتقادی شیعه مجموعه آموزه هایی است که یا اصل آموزۀ اعتقاد قطعی و منحصر به شیعه است؛ یا تقریر و نوع تبیین آن به شیعه اختصاص دارد. موضوع این مقاله، تبیین و استخراج اختصاصات اعتقادی شیعۀ امامیه از دیدگاه سید مرتضی است. هدف از پژوهش آن است که عقاید اختصاصی شیعه از متون متکلمی امامت پژوه و نزدیک به عصر حضور که معاصر و محشور با اهل سنت است، استخراج شده و مرز عقاید شیعۀ امامیه و سایر فرق در این آموزه معلوم گردد. این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی و با استناد به ادلۀ عقلی و نقلی انجام شده است. سید مرتضی به عنوان یکی از متکلمان مطرح مدرسه بغداد، با تدوین کتب و رساله های متعدد و پاسخ به شبهات اعتقادی اهل سنت، به تبیین صحیح عقاید اسلامی و طرح منظومۀ کامل فکر شیعی می پردازد. یافته های مقاله گویای آن است که ایشان با تبیین آموزه های امامت، همچون تعریف امام، عصمت، منصوص بودن و علم امام، مهدویت و رجعت، این باورها را به عنوان اعتقادات اختصاصی شیعه مطرح ساخته و مرز اعتقادی شیعۀ امامیه و دیگر فرق در این باورها را بیان می کند.
References:
- ايجى، ميرسيدشريف، 1325ق، شرح المواقف، قم، شريف الرضي.
- بحرانى، ابنميثم، 1406ق، قواعد المرام في علم الكلام، چ دوم، قم، کتابخانة آيتالله مرعشي نجفي.
- تفتازانى، سعدالدين، 1409ق، شرح المقاصد، قم، شريف الرضي.
- جديدي، علياصغر و محمدرضا امامینيا، 1396، «بررسی براهین عقلی عصمت امام از دیدگاه سید مرتضی و قاضی عبدالجبار»، پژوهشهای فلسفی ـ کلامی، دورة نوزدهم، ش 72، ص 131ـ151.
- حديدي، اصغر، 1393، حقیقت امامت و اوصاف امام از دیدگاه قاضی عبدالجبار و سید مرتضی، پاياننامه کارشناسي ارشد، قم، دانشگاه معارف اسلامي.
- خطاوى، وسام، 1427ق، المناهج الروائية عند الشريف المرتضى، قم، دارالحديث.
- خليلي آشتياني، سميه، 1385، بررسی تطبیقی ادلۀ عقلی و نقلی امامت عامه از دیدگاه سید مرتضی (الشافی فی الامامة) و قاضی عبدالجبار (المغنی فی ابواب التوحید والعدل)، پاياننامه کارشناسي ارشد، شهر ري، دانشکده علوم حديث.
- سبط جوزی، 1376ق، تذکرة الخواص، قم، شريف الرضي.
- شعرانی، عبدالوهاب، 1386ق، الیواقیت و الجواهر، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
- صدوق، محمدبن علي، 1376، الأمالي، چ ششم، تهران، کتابچى.
- طلحة الشافعی، بيتا، مطالب السؤول، بیروت، مؤسسة البلاغ.
- علمالهدى، علىبن حسين، 1376، الذريعة إلى أصول الشريعة، تهران، دانشگاه تهران.
- ـــــ ، 1387ق، جمل العلم و العمل، نجف اشرف، مطبعة الآداب.
- ـــــ ، 1405ق، رسائل الشريف المرتضى، قم، دار القرآن الكريم.
- ـــــ ، 1410ق، الشافى فى الإمامة، چ دوم، تهران، مؤسسة الصادق.
- ـــــ ، 1411ق، الذخيرة في علم الكلام، تحقيق سيداحمد حسينى، قم، مؤسسة النشر الاسلامي.
- ـــــ ، 1419ق، المقنع في الغيبة، بیروت، مؤسسة آلالبيت لإحياء التراث.
- ـــــ ، 1421ق، الآيات الناسخة و المنسوخة من رواية أبىعبدالله محمدبن ابراهيم النعمانى، بیروت، مؤسسة البلاغ.
- ـــــ ، 1431ق، تفسير الشريف المرتضى، بیروت، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات.
- ـــــ ، 1998م، أمالي المرتضى، قاهره، دارالفكر العربي.
- قمى، علىبن ابراهيم، 1404ق، تفسير القمي، چ سوم، قم، دار الكتاب.
- لاهيجى، فياض، 1383، گوهر مراد، تهران، سايه.
- ماوردی، علیبن محمد،1966، الاحكام السلطانيه، تحقیق احمد مبارک البغدادی، چ دوم، کویت، القسم العلوم السیاسیه.
- مفيد، محمدبن محمدبن نعمان، 1413ق، الفصول المختارة من العيون و المحاسن، گردآورنده عليبن حسين علمالهدي، قم، المؤتمر العالمي.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Esmaili , Masoumeh.(2026) Shiite Imamiyeh Beliefs Specificities in the Issue of Imamate from the Perspective of Seyed Morteza. Marifat, 29(4), 09-17
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Masoumeh Esmaili ."Shiite Imamiyeh Beliefs Specificities in the Issue of Imamate from the Perspective of Seyed Morteza". Marifat, 29, 4, 2026, 09-17
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Esmaili , M.(2026) 'Shiite Imamiyeh Beliefs Specificities in the Issue of Imamate from the Perspective of Seyed Morteza', Marifat, 29(4), pp. 09-17
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Esmaili , M. Shiite Imamiyeh Beliefs Specificities in the Issue of Imamate from the Perspective of Seyed Morteza. Marifat, 2026; 29(4): 09-17