Marifat, Volume 35, Issue 2, No 325, Year 2026, Pages 43-55

    Methods of the Islamic State's Engagement with Cyberspace with Emphasis on the Thoughts of Imam Khamenei

    Article Type: 
    Promotional
    Writers:
    Mohammad Ali Mohiti Ardakan / Associate Professor, Department of Philosophy, Imam Khomeini Educational and Research Institute / mohiti@iki.ac.ir
    ✍️ Malihe Shikhizade / Level Four Seminary Student, Qur'anic Sciences and Teachings, Higher Education Institute of Hazrat Zahra (peace be upon her), Meybod / shikhizade59@gmail.com
    dor 20.1001.1.10236015.1405.35.2.8.5
    doi Registering DOI...⏳
    Abstract: 
    For the progress of Islamic society, the Islamic state must intelligently fulfill its inherent duties across all domains. Modern communication technologies have created a new space known as cyberspace. To safeguard against harms and exploit opportunities, it is necessary to present the principles and methods of the Islamic state's engagement with cyberspace based on religious foundations. Employing an analytical-descriptive method, this research examines the methods of the Islamic state's engagement with cyberspace, emphasizing the thoughts of Imam Khamenei. The findings indicate that, considering a political system based on the jurisprudential rules of Islam and with a view to the thoughts of the Supreme Leader of the Revolution, the following methods can be inferred for the Islamic state's engagement with cyberspace: future studies and intelligent counteraction, enlightenment and the jihad of clarification, negating foreign dominance over media technology and achieving independence in this arena, and the management of cyberspace. Finally, the method of exporting the revolution and Islamic values is derived from the words of the Supreme Leader. The method of negating foreign dominance over media technology and achieving independence in this arena is implemented through two strategies: the Islamization of communication and media studies, and scientific advancement in modern information and communication technologies. The method of managing cyberspace is also implemented through two strategies: legislation and the establishment of a national information network.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :شیوه‌های مواجهۀ حکومت اسلامی با فضای مجازی با تأکید بر اندیشه‌های امام خامنه‌ای
    Abstract: 
    حکومت اسلامی برای پیشرفت جامعۀ اسلامی باید در تمام عرصه‌ها وظایف ذاتی خود را هوشمندانه انجام دهد. فناوری‌های نوین ارتباطی، فضای جدیدی به نام فضای مجازی را ایجاد کرده است. برای ایمنی از آسیب‌ها و بهره‌برداری از فرصت‌ها، ضرورت دارد اصول و شیوه‌های مواجهۀ حکومت اسلامی با فضای مجازی بر پایة مبانیِ دینی ارائه شود. در این پژوهش با روش تحلیلی ـ توصیفی، شیوه‌های مواجهة حکومت اسلامی با فضای مجازی با تأکید بر اندیشه‌های امام خامنه‌ای بررسی می‌شود. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که با توجه ‌به نظام سیاسی مبتنی‌بر قواعد فقهی اسلام و با نگاهی به اندیشه‌های رهبر معظم انقلاب می‌توان شیوه‌های زیر را در نحوة مواجهة حکومت اسلامی با فضای مجازی استنباط‌ کرد: آینده‌پژوهی و مقابلة هوشمندانه، روشنگری و جهاد تبیین، سلب سلطة بیگانه از فناوری رسانه و کسب استقلال در این عرصه، مدیریت فضای مجازی و در نهایت، شیوة صدور انقلاب و ارزش‌های اسلامی از کلام رهبر انقلاب به دست می‌آید. شیوه سلب سلطة بیگانه از فناوری رسانه و کسب استقلال در این عرصه با اجرای دو راهکار اسلامی‌سازی دانش ارتباطات و رسانه و پیشرفت علمی در فناوری‌های نوین اطلاعات و ارتباطات اجرا می‌شود. شیوه مدیریت فضای مجازی نیز با اجرای دو راهکار قانون‌گذاری و ایجاد شبکه ملی اطلاعات اجرا می‌شود.
    References: 
    • قرآن کریم.
    • نهج‌ البلاغه.
    • اﻳﺰدیﻓﺮد، علی‌اکبر و ﺣﺴﻴﻦﻧﮋاد، سیدمجتبی (1394). ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﻘﻬﻲ امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر در فضای ﻣﺠﺎزی. حکومت اسلامی، ش 77، ص ۷۱-۹۸.
    • بجنوردی،‌ محمدحسین (1419ق). قواعد فقهیه. قم: الهادی.
    • بیانات رهبر معظم انقلاب، در: khamenei.ir
    • پژوهشگاه فضای مجازی (1399). بررسی سناریوی حکمرانی فضای مجازی کشورهای منتخب. تهران: پژوهشگاه فضای مجازی.
    • تهرانی، شیخ آقابزرگ (1362). میرزای شیرازی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    • جوادی آملی، عبدالله (1390). دین‌شناسی. قم: اسراء.
    • حر عاملی، محمد بن حسن (۱۳۶۷). وسائل الشیعه. قم: اسلامیه.
    • حسنی، سعید و کریمیان‌ کریمی، نورالله (۱۳۹۹). وظیفۀ حکومت اسلامی نسبت به تأمین امنیت در فضای سایبر با تأکید بر بیانیه گام دوم انقلاب‌اسلامی. مطالعات انقلاب اسلامی، ۶۳، 95ـ115.
    • حلی، حسن بن یوسف (1383). کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. تهران: دارالعلم.
    • حیدری، محمدعلی و عندلیب، حسین (۱۳۹۶). مسئولیت حکومت دینی در حفاظت از مرزهای عقیدتی شهروندان در فضای مجازی از منظر فقه و حقوق. اختصاصی معارف فقه علوی، ۵، ۵-۲۲.
    • دهخدا، علی‌اکبر (1385). لغت‌نامه دهخدا. تهران: دانشگاه تهران.
    • زحیلی، وهبه (1376ق). آثار الحرب فی الاسلام. دمشق: دارالفکر.
    • ساروخانی، محمدباقر (۱۳۷۵). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
    • سیفی مازندرانی، علی‌اکبر (1425ق). مبانی الفقه الفعال فی القواعد الفقهیه الأساسیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    • سیوری، مقداد بن عبدالله (1404ق). التنقیح الرائع. قم: کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی نجفی.
    • شکوری، ابوالفضل (1367). فقه سیاسی اسلام. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
    • شهید اول، محمد بن مکی (1414ق). غایۀ المراد. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین (1379). آموزش دین. تهران: جهان‌آرا.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین (1393ق). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسۀ الأعلمی ‌للمطبوعات.
    • عبیری، داوود و همکاران (1399). تبیین نقش شبکه ملی اطلاعات در مدیریت فرصت‌ها و آسیب‌های فضای مجازی کشور. امنیت ملی، ش 37، ص ۴۳۷-۴۶۶.
    • عراقی، آقا ضیاءالدین (1414ق). شرح تبصرۀ المتعلمین. قم: جامعۀ مدرسین.
    • فاضل لنکرانى، محمد (1416ق). القواعد الفقهیه. قم: مهر.
    • کعبی، عباس (1394). تحلیل مبانی نظام جمهوری اسلامی ایران. تهران: دفتر مطالعات نظام‌سازی اسلامی.
    • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷ق). الکافی،  تهران:  دارالکتب.
    • کهوند، محمد و صدری، سعید (1400). بایسته‌های تبلیغ در فضای مجازی1. مبلغان، ش267، 112ـ123.
    • متقی هندی، حسام‌الدین (1979م). کنزالعمال. بیروت: مؤسسۀ الرسالۀ.
    • مجلسی، محمدباقر (1393). بحارالأنوار. تهران: المکتبة الاسلامیه.
    • محمدی ری‌شهری، محمد (1377). رهبری در اسلام. قم: دارالحدیث.
    • محمود مصطفی، نادیه (1996م). العلاقات الدولیه فی الاسلام وقت الحرب. بیروت: المعهد العالمی للفکر الاسلامی.
    • مراغی، میرفتاح (1417ق). العناوین الفقهیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    • منتظری، حسینعلی (1409ق). دراسات فی ولایۀ الفقیه. قم: تفکر.
    • موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1389). صحیفه نور. تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
    • موسوی خمینی، سید‌روح‌الله (1356). ولایت فقیه و حکومت اسلامی. تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
    • موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1415ق). المکاسب المحرمه. تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
    • نجفی، موسی (1371). حکم نافذ آقا نجفی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mohiti Ardakan, Mohammad Ali, Shikhizade, Malihe. (2026) Methods of the Islamic State's Engagement with Cyberspace with Emphasis on the Thoughts of Imam Khamenei. Marifat, 35(2), 43-55 https://doi.org/10.22034/marifat.2025.5001532.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mohammad Ali Mohiti Ardakan; Malihe Shikhizade." Methods of the Islamic State's Engagement with Cyberspace with Emphasis on the Thoughts of Imam Khamenei". Marifat, 35, 2, 2026, 43-55

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mohiti Ardakan, M, Shikhizade, M.(2026) ' Methods of the Islamic State's Engagement with Cyberspace with Emphasis on the Thoughts of Imam Khamenei', Marifat, 35(2), pp. 43-55

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mohiti Ardakan, M, Shikhizade, M. Methods of the Islamic State's Engagement with Cyberspace with Emphasis on the Thoughts of Imam Khamenei. Marifat, 2026; 35(2): 43-55