Marifat, Volume 28, Issue 9, No 264, Year 2026 , Pages 25-35
Religious Education Based on Comparison in the Holy Qur’an
Article Type:
Promotional
Writers:
Mohammad Alem-zadeh Nouri / Assistant Professor Islamic Sciences and Culture Academy / m.noori@isca.ac.ir
Abstract:
Using a descriptive-analytical method, this paper seeks to study the aspects of the method of comparison in the process of religious education from the viewpoint of the Qur’an. The findings show that, the Holy Qur’an has presented this method both at the level of the origin of the universe and the level of the believers. Regarding the first level, deeper understanding of the major aspects of Lordship, guiding the people, benefiting the servants, and regarding the second level a proper understanding about the concept of monotheistic and polytheistic, the definitive paradigms of virtues and vices, servitude and freedom, the believer and the wicked, conscious and non-conscious, the tasty water and the brackish one, nature-like affairs and worldly and otherworldly life, helps and improves the religious attitude of trainee and will comfort their hearts and minds.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :تربیت اعتقادی بر بنیان مقایسه در قرآن کریم
Abstract:
پژوهش حاضر به روش تحلیلی ـ توصیفی به منظور بررسی برخی ابعاد روش مقایسه در فرایند تربیت دینی از منظر قرآن کریم صورت گرفته است. داده های موردنیاز پژوهش حاضر از طریق استقصای آیات و تفاسیر معتبر، انتخاب و تهیه منابع، مطالعه عمیق و تلاش برای تعیین دلالت های آنها، گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان داد که قرآن کریم این روش را هم در سطح مبدأ هستی و هم در سطح مؤمنان، به هر دو مبدأ اصیل و غیراصیل ارائه کرده است. در سطح اول، درک عمیق تر وجوه عمده ربوبیت، هادی بودن، سودمندی برای بندگان و در سطح دوم، فهم بهتر از وجوهی همچون یکتاپرست و مشرک، اسوه های فضائل و رذائل مورد اتفاق همه، بندگی و آزادگی، مؤمن و فاسق، بصیر و فاقد بصیرت، آب گوارا و آب شور، امور مشابه طبیعت و حیات دنیوی و اخروی به تسهیل تدین متربیان و اقناع ذهن و قلب آنان کمک می کند.
References:
- ابنمنظور، محمدبن مکرم، ۱۴۱۴ق، لسان العرب، بیروت، دارالفکر.
- باقری، خسرو، ۱۳۹۰، نگاهی دوباره به تربیت اسلامی، تهران، مدرسه.
- برومند، سیدمهدی، 1380، شیوههای تعلیم در قرآن و سنت، رشت، كتاب مبین.
- بهاری، شهریار، ۱۳۶۹، پرورش فکر و جاودانگی، تهران، ویس.
- حسینزاده، محمد، 1396، جستاری فراگیر در ژرفای معرفتشناسی، قم، حکمت اسلامی.
- حسینی، روحالله، ۱۳۹۴، «راهکارهای تربیت اعتقادی»، رشد آموزش قرآن و معارف اسلامی، ش 96، ص 56ـ58.
- خدام، لیلا، ۱۳۸۹، «روشهای تعلیم توحید در قرآن»، مطالعات فقه تربیتی، ش 13، ص 31ـ64.
- داوودی، محمد، ۱۳۸۸، «تأملي در معناي تربيت ديني و نسبت آن با مفاهيم نزديک»، در: همایش تربیت دینی در جامعه اسلامی معاصر، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- ـــــ ، ۱۳۸۹، سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت؛ تربیت دینی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- دهخدا، علیاکبر، ۱۳۷۲، لغتنامه دهخدا، تهران، دانشگاه تهران.
- راغب اصفهانی، حسین بن محمد، ۱۴۱۲، مفردات الفاظ القرآن، 1جلدی، بیروت-دمشق، دارالقلم-الدارالشامیة.
- شریفی، عنایت، ۱۳۹۱، «روشهای تربیت جسمانی در قرآن کریم»، پژوهشنامه معارف قرآنی، ش 8، ص 1ـ28.
- شکراللهی، مهدی، ۱۳۸۹، اصول و شيوههاي تربيت عبادي در برنامه درسي دوره ابتدايي بر مبناي قرآن و سنت اهلبيت(ع)، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- طباطبائی، سیدمحمدحسین، ۱۴۱۷ق، المیزان فی تفسیر القرآن، چ پنجم، قم، جامعة مدرسين.
- طبری، محمدبن جریر، ۱۴۱۲ق، جامع البيان فى تفسير القرآن، بیروت، دارالمعرفه.
- طوسی، محمدبن حسن، 1413ق، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، داراحیاءالتراث العربی.
- عباسیمقدم، مصطفی و فاطمه صحفی، ۱۳۹۱، «ابعاد تربیتی و تبلیغی شیوه مقایسه در قرآن (شیوه مقایسه در قرآن و کارکرد تربیتی و تبلیغی آن)»، قرآن و علوم بشری، ش 1، ص 89ـ124.
- فقیهی، سیداحمد، ۱۳۹۳، روشهای تربیت اخلاقی در المیزان، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- قائمیمقدم، محمدرضا، ۱۳۹۱، روشهای تربیتی در قرآن، قم و تهران، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سمت.
- کابلی، قاسمعلی و محمدحسین مردانی نوکنده، ۱۳۹۲، «مصادیق نوآوریهای تربیتی در قرآن (در محورهای مقایسه، تمثیل و شیوه جلب توجه)»، پژوهشنامۀ معارف قرآنی، ش 12، ص 61ـ81.
- کارکن بیرق، حبیب و همكاران، 1394، «شک روششناختی، روشی برای تربیت اعتقادی»، تربیت اسلامی، ش20، ص 99ـ118.
- گروهی از نویسندگان، ۱۳۹۰، فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، زیرنظر محمدتقي مصباح، تهران، مدرسه.
- ماذرینو، رابرت جی، 1380، ابعاد تفکر و برنامهریزی درسی و تدریس، ترجمة احقر قدسی، تهران، یسطرون.
- محمدی سیرت، علی، ۱۳۹۲، روشهاي تربيت سياسي در مواجهه با فتنه سياسي از منظر قرآن کريم و عترت با تأکيد بر فتنه ۸۸، رسالة دکتری، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- مصباح، محمدتقی، ۱۳۸۳، آموزش عقاید، تهران، شرکت چاپ و نشر بینالملل.
- مطهری، مرتضی، ۱۳۷۳، آشنایی با علوم اسلامی، تهران، صدرا.
- ـــــ ، ۱۳۸۵الف، مسأله شناخت، تهران، صدرا.
- ـــــ ، 1385ب، مقدمهای بر جهانبینی اسلامی (انسان و ایمان)، چ بيست و هفتم، تهران، صدرا.
- موسوی کاشمری، سیدمهدی، ۱۳۷۹، روشهای تربیت، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
- موسوی، سیدنقی، ۱۳۹۱، تلقین و حدود کاربست آن در تربیت دینی، پاياننامه کارشناسی ارشد، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- موسوینسب، سیدمحمدرضا، ۱۳۹۳، «اهداف، اصول و روشهاي تربيت عرفاني»، اسلام و پژوهشهای تربیتی، ش 12، ص 19ـ36.
- میرعرب، فرجالله، ۱۳۹۲، تربیت اعتقادی و معنوی با نگاهی قرآنی، قم، بوستان کتاب.
- نژاداکبری، اکرم، ۱۳۹۱، تبیین اهداف، اصول و روشهای تربیت اعتقادی براساس تحلیل قصص قرآنی پیامبران اولوالعزم، پاياننامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه تربیت مدرس.
References:
- Berg, B, 2006, Qualitative Research Methods for the Social Sciences, New York, Allyn and Becon.
- Esterberg, K. G, 2001, Qualitative Research: Methods and Process, London, Open University Press.
- Merriam, Sharan B. 1997, Qualitative Research and Case Study Applications in Education, San Francisco, Jossey-Bass.
- _____ , 2002, Qualitative Research in Practice: Examples for Discussion and Analysis, San Francisco, Jossey-Bass.
- Thomas, R. M., 1994, "Religious Education", in The Intermtional Encyclopedia of Education, T. Husen, and T. N. Postlethwaite, Sweden and Germany, Pergmon.
- Grimmitt‚ Michael H., 1996, "Religious Education"‚ in Philosophy of Education; an Encyclopedia‚ J. J. Chambliss (ed)‚ New York and London, Garland Publishing.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
abbasi, Hojjatollah, Karimzadeh, Sadegh, Alem-zadeh Nouri , Mohammad. (2026) Religious Education Based on Comparison in the Holy Qur’an. Marifat, 28(9), 25-35
Hojjatollah abbasi; Sadegh Karimzadeh; Mohammad Alem-zadeh Nouri ."Religious Education Based on Comparison in the Holy Qur’an". Marifat, 28, 9, 2026, 25-35
abbasi, H, Karimzadeh, S, Alem-zadeh Nouri , M.(2026) 'Religious Education Based on Comparison in the Holy Qur’an', Marifat, 28(9), pp. 25-35
