Marifat, Volume 29, Issue 3, No 270, Year 2026، صفحات 19-31
An In-depth Analysis of the Capacities of Metaphorical Conceptualization in Understanding and Transmitting Religious Teachings with Emphasis on Nahj al-Balagha
Article Type:
Promotional
Writers:
Ali malakoutinia
/ PhD student in Science and Education of Nahj al-Balagha, University of Qur’an and Hadith / alim2200@gmail.com
/ PhD student in Science and Education of Nahj al-Balagha, University of Qur’an and Hadith / alim2200@gmail.comAbstract:
Nahj al-Balagha is a book that conveys many Islamic teachings to the audience in an honest and delicate language. Linguistic studies show that Amir al-Mu’minin Ali (PBUH) has used the most metaphorical metaphors and sentences in this book. Accordingly, the fundamental question is, what is the nature and capacity of metaphorical conceptualization in changing thoughts and behaviors that has been used in Nahj al-Balagha as an effective model in understanding and transmitting religious teachings to the audience? Using a descriptive-analytical and documentary method, this paper analyzes the capacities of metaphorical conceptualization in understanding and transmitting religious teachings in Nahj al-Balagha. Metaphorical conceptualization is a type of intellectual and cognitive phenomenon that has capacities such as, creating meaning and theorizing, persuading the audience, demonstrating the intellectual, social and political discourse of the individual and society. The delicate use of this capacity has made Nahj al-Balagha appear as a glorious and powerful religious medium in presenting Islamic concepts and teachings.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :بررسی ظرفیتهای مفهومسازی استعاری در فهم و انتقال آموزههای دینی با تأکید بر نهجالبلاغه
Abstract:
نهج البلاغه، کتابی است که بسیاری از آموزه های اسلامی را با زبانی صادق و هنرمندانه به مخاطبان انتقال می دهد. بررسی زبان شناختی این کتاب نشان می دهد که استفاده از جملات استعاری در بهترین و رساترین قالب، از ویژگی های بارز احادیث علوی است. با این نگاه، پرسش اساسی آن است که مفهوم سازی استعاری از چه ماهیت و ظرفیت هایی برخوردار است که در نهج البلاغه به مثابه الگویی کارآمد در فهم و انتقال آموزه های دینی به مخاطبان، به هدف ایجاد تحول در اندیشه و رفتار بشر به کار گرفته شده است؟ پژوهش حاضر، با روش اسنادی و رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، تبیین ماهیت و بررسی ظرفیت ها و قابلیت های مفهوم سازی استعاری را با ذکر نمونه هایی از نهج البلاغه در این راستا پی گرفته است. نتیجه آنکه مفهوم سازی استعاری، نوعی پدیدهی فکری و شناختی است که به دلیل برخورداری از ظرفیت هایی همچون معناآفرینی و نظریه سازی، اقناع مخاطب، رفتارسازی، و نمایش گفتمان فکری، اجتماعی و سیاسی فرد و جامعه، و نظایر آن، قابلیت یافته است تا نهج البلاغه با بهره مندی از آن، در قامت یک رسانهی دینیِ فاخر و قدرتمند در ارائه مفاهیم و معارف اسلامی به مخاطبان، ظاهر شود.
References:
- نهجالبلاغه، 1414ق، تصحيح صبحي صالح، قم، هجرت.
- إبنشعبه حراني، حسنبن علی، 1404ق، تحفالعقول، چ دوم، قم، جامعه مدرسین.
- ایمانیان، حسین و زهره نادری، 1392، «استعارههای جهتی نهجالبلاغه از بُعد شناختی»، پژوهشنامة نهجالبلاغه، ش 4، ص73ـ92.
- بارسلونا، آنتونیو، 1390، «نظریهشناختی در باب استعاره و شناخت»، در: مجموعه مقالات(استعاره و مجاز با رویکرد شناختی)، ترجمة تینا امراللهی، تهران، نقش جهان.
- بحراني، عليبن ميثم، 1375، ترجمة شرح نهجالبلاغه، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
- پزشکیان، مسعود، 1394(26/8/1394)، «برجام، تركمنچاي نيست، فتحالفتوح است.»، روزنامة آرمان امروز، ش 2905، کد خبر: ۱۳۴۶۶۱.
- پورابراهیم، شیرین، 1395، «بررسی روشهای ترجمة استعارههای مبتنی بر طرحوارة حرکتی در نهجالبلاغه»، پژوهشنامة نهجالبلاغه، ش14، ص 35ـ54.
- ـــــ ، 1397، «نقش استعارهها در تولید و درک نظام اجتماعی گفتمان نهجالبلاغه؛ مطالعة موردی استعارههای حیوان بر مبنای نظریة زبانشناسی اجتماعی شناختی»، زبانشناسی اجتماعی، ش3، ص 88ـ98.
- روحانی، حسن، 1396(10/1/1396)، «روحانی: برجام سایة جنگ، تهدید و تحریم را از کشور برداشت»، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (بخش سیاست داخلی)، کد خبر: ۳۳۴۵۷۶.
- روشن، بلقیس و ليلا اردبیلی، 1395، مقدمهای بر معناشناسی شناختی، چ دوم، تهران، علم.
- ستوده، هدایتالله، 1389الف، آسیبشناسی اجتماعی، تهران، آوای نور.
- ـــــ ، 1389ب، تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام از فارابی تا شریعتی، تهران، آریانا.
- سعیدیروشن، محمدباقر، 1383، تحلیل زبان قرآن و روششناسی فهم آن، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- شفیعی، احمد و همکاران، 1390، «صورتپردازی مفهوم انسان و چگونگی تأثیر آن بر اندیشة سیاسی: هابز و جوادی آملی»، انسانپژوهی دینی، ش26، ص 119ـ131.
- شومیکر، پاملاجی و همکاران، 1387، نظریهسازی در تحقیقات علوم اجتماعی، ترجمة محمد عبداللهی، تهران، جامعهشناسان.
- شیخرضایی، محمود، 1388، «استعاره و علم تجربی»، اندیشة دینی، ش30، ص57ـ74.
- طباطبایی، سیدمحمدکاظم، 1393، منطق فهم حدیث، چ دوم، قم، موسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- غضنفری، سیداکبر و همكاران، 1397، «بررسی و تحلیل استعارههای شناختی نهجالبلاغه در حوزة دنیا و آخرت»، پژوهشهای نهجالبلاغه، ش 56، ص 85ـ107.
- قائمینیا، علیرضا، 1390، معناشناسی شناختی قرآن، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی.
- ـــــ ، 1393، بیولوژی نص، چ دوم، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی.
- ـــــ ، 1396، استعارههای مفهومی و فضاهای قرآن، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامي.
- ـــــ ، 1397، «ضرورت کاربست زبانشناسی شناختی در فهم قرآن و دستاوردهای آن»، ذهن، ش 75، ص 5ـ53.
- کوِچش، زُولتان، 1393، مقدمهای کاربردی بر استعاره، ترجمة شیرین پورابراهیم، تهران، سمت.
- ـــــ ، 1395، زبان، ذهن و فرهنگ؛ مقدمهای مفید و کاربردی، ترجمة جهانشاه میرزابیگی، تهران، آگاه.
- کیهان، 1397(14/11/1397)، «توهین مدعیان اصلاحات به شعور مردم/ تکرار فریب برجام با «اینستکس»»، روزنامة کیهان (سرویس سیاسی)، ش 22118، کد خبر: ۱۵۴۰۰۷.
- لیکاف، جرج و مارك جانسن، 1395، استعارههایی که با آنها زندگی میکنیم، ترجمة هاجر آقاابراهیمی، چ دوم، تهران، علم.
- مسعودی، عبدالهادی، 1389، روش فهم حدیث، چ پنجم، تهران و قم، سمت و دانشکدة علوم حدیث.
- مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، 1396، پیام امام امیرالمؤمنین (شرح تازه و جامعی بر نهجالبلاغه)، چ پنجم، قم، امام علیبن ابیطالب.
- نورمحمدی، مهتاب و همكاران، 1391، «تحلیل مفهومی استعارههای نهجالبلاغه (رویکرد زبانشناسی شناختی)»، انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، ش 22، ص 155ـ192.
- واعظی، احمد، 1392، نظریة تفسیر متن، چ دوم، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- هاشمی، احمد، 1381، جواهرالبلاغه، قم، مرکز مدیريت حوزة علمیه.
- یعقوبی، علی، 1394، «استعارههای زیستی و نظریههای جامعهشناسی کلاسیک»، روششناسی علوم انسانی، ش84، ص 117ـ141.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
malakoutinia, Ali. (2026) An In-depth Analysis of the Capacities of Metaphorical Conceptualization in Understanding and Transmitting Religious Teachings with Emphasis on Nahj al-Balagha. Marifat, 29(3), 19-31
Ali malakoutinia."An In-depth Analysis of the Capacities of Metaphorical Conceptualization in Understanding and Transmitting Religious Teachings with Emphasis on Nahj al-Balagha". Marifat, 29, 3, 2026, 19-31
malakoutinia, A.(2026) 'An In-depth Analysis of the Capacities of Metaphorical Conceptualization in Understanding and Transmitting Religious Teachings with Emphasis on Nahj al-Balagha', Marifat, 29(3), pp. 19-31
