Marifat, Volume 29, Issue 7, No 274, Year 2026 , Pages 75-85
The Qualitative Content Analysis of Elementary School Persian Books in Terms of the Social Values Stated in Document of Fundamental Transformation of Education
Article Type:
Promotional
Writers:
Seyed ahmad Rahnemaei / Associate Professor at the Department of Educational Sciences, Imam Khomeini Education and Research Institute / rahnamaei@iki.ac.ir
✍️ Abolfazl Khoshakhlaq / MA in Educational Sciences, Imam Khomeini Education and Research Institute / abalfazl.kh8@gmail.com
Abstract:
The present study is a qualitative analysis of the content of elementary school Persian books in terms of the social values stated in the document of fundamental transformation of education. The present descriptive-analytical study is carried out through the qualitative content analysis method. After reviewing the document and preparing the list of social values in the transformation document with a reliability of 94.11%, the objectives, text, images, questions and exercises of the first and sixth elementary Persian books purposefully selected from among the Persian books as sample were analyzed. In order to identify and describe social values and related concepts, the content of the above-mentioned books were analyzed so that in addition to describing some of the advantages and disadvantages related to the social values of the Transformation Document, some suggestions for improving these books are offered. By examining Persian books, it was concluded that in these textbooks, the value of self-sacrifice and patriotism has been given due attention, but values such as trustworthiness, fairness in relations with others, Tavalla and Tabarra, service to the deprived, justice and social efficiency have not been taken into account whatsoever, and contrary to expectations, values have been discussed more in the first grade than in the sixth grade.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :تحلیل محتوای کیفی کتابهای فارسی دوره ابتدایی از منظر ارزشهای اجتماعی سند تحول آموزش و پرورش
Abstract:
پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کیفی کتاب های فارسی دوره ابتدایی از منظر ارزش های اجتماعی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش می باشد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی، و به صورت توصیفی ـ تحلیلی است و از میان روش های کیفی، این پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی صورت می پذیرد. پس از بررسی و تهیه سیاهه ارزش های اجتماعی از سند تحول با پایی 11/94 درصد، اهداف، متن، تصاویر، پرسش و تمارین کتاب های فارسی اول و ششم ابتدایی که به صورت هدفمند از میان کتاب های فارسی به عنوان نمونه انتخاب شده اند. جهت شناسایی و توصیف ارزش های اجتماعی و مفاهیم مرتبط با آنها کتاب های فوق الذکر مورد تحلیل محتوا قرار گرفت؛ تا علاوه بر توصیف برخی از مزایا و کاستی ها در رابطه با ارزش های اجتماعی سند تحول، پیشنهاداتی جهت بهبود این کتاب ها ارائه کنیم. با بررسی کتاب های فارسی، این نتیجه به دست آمد که در این متون درسی به ارزش ایثار و وطن دوستی، توجه شایسته ای شده است و ارزش هایی مانند امانت داری، انصاف در روابط با دیگران، تولی و تبری، خدمت به محرومین، عدالت و کارآمدی اجتماعی به هیچ وجه مورد توجه قرار نگرفته اند و برخلاف انتظار پرداختن به ارزش ها در پایه اول بیش از پایه ششم بوده است.
References:
- ابوالمعالی، خدیجه، 1392، «تحلیل کیفی متن: استقرا / قیاس»، مطالعات معارف اسلامی و علوم تربیتی، ش 1، ص 83ـ102.
- اسکات، ویلیام، 1391، تئوری حسابداری مالی، ترجمة علی پارسائیان، تهران، ترمه.
- اکبری شلدره، فریدون و دیگران، 1391، کتاب معلم فارسی اول دبستان، تهران، دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی.
- ـــــ ، 1397، فارسی اول دبستان، تهران، شرکت افست.
- ایمان، محمدتقی و محمودرضا نوشادی، 1390، «تحلیل محتوای کیفی»، عیار پژوهش در علوم انسانی، ش 6، ص 4ـ15.
- ايرانزاده، نعمتالله و ديگران، 1397، فارسی ششم دبستان، تهران، شرکت افست.
- برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، 1391، تهران، شورای عالی آموزش و پرورش.
- حسنمرادی، نرگس، 1388، تحلیل محتوای کتاب درسی، چ دوم، تهران، آييژ.
- رسولی، مهستی و زهرا امیرآشتیانی، 1390، تحلیل محتوا با رویکرد کتب درسی، تهران، جامعهشناسان.
- رعيتپيشه، عليمحمد، 1392، تحلیل محتوای کتب مطالعات اجتماعی، علوم تجربی تفکر و پژوهش پایه ششم ابتدایی از نظر مؤلفههای توسعه ظرفیت پژوهشی در سند تحول بنیادین، مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی.
- رهنمائی، سیداحمد، 1396، مبانی ارزشها، قم و تهران، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) و سمت.
- سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، 1390، تهران، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
- صافی، احمد، 1384، آموزش و پرورش ابتدایی، راهنمایی تحصیلی و متوسطه، چ چهارم، تهران، سمت.
- قاسمپور مقدم، حسين و ديگران، 1395، راهنمای معلم فارسی ششم دبستان، تهران، ادارة کل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی.
- قاسمي، حسين و محمود کاظمي، 1393، «تحلیل محتوای کتاب درسی هدیههای آسمان پایه ششم ابتدایی و میزان انطباق آن با مبانی قرآنی و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش»، نوآوریهای آموزش، ش 52، ص 100ـ116.
- مصباح، محمدتقي، 1390، فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، تهران، مدرسه.
- مظاهري، حسن و ديگران، 1395، «بررسی سبک زندگی اسلامی در برنامه درسی دوره ابتدایی از منظر اسناد تحول بنیادین آموزش و پرورش»، نوآوریهای آموزش، ش 59، ص 7ـ36.
- معزي، ليلا و رضا زارعي، 1395، «تحلیل محتوای کتاب درسی تفکر و سبک زندگی دوره متوسطه اول در مورد ترویج و تعمیق فرهنگ حجاب براساس اهداف سند تحول بنیادین»، زن و جامعه، ش 3، ص 193ـ208.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Rahnemaei, Seyed ahmad, Khoshakhlaq , Abolfazl.(2026) The Qualitative Content Analysis of Elementary School Persian Books in Terms of the Social Values Stated in Document of Fundamental Transformation of Education . Marifat, 29(7), 75-85
Seyed ahmad Rahnemaei; Abolfazl Khoshakhlaq ."The Qualitative Content Analysis of Elementary School Persian Books in Terms of the Social Values Stated in Document of Fundamental Transformation of Education ". Marifat, 29, 7, 2026, 75-85
Rahnemaei, S, Khoshakhlaq , A.(2026) 'The Qualitative Content Analysis of Elementary School Persian Books in Terms of the Social Values Stated in Document of Fundamental Transformation of Education ', Marifat, 29(7), pp. 75-85
