سازوکار تأثیرگذاری قرآن کریم بر بنیانهای فکری تمدن اسلامی
نوع مقاله:
ترویجی
نویسندگان:
✍️ آذر انجم شعاع / دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی قم / a.anjom4839@gmail.com
چکیده:
پژوهش حاضر درصدد است با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای سازوکار تأثیرگذاری قرآن کریم بر بنیان های فکری تمدن اسلامی را تبیین و بررسی کند. این پژوهش نشان می دهد که آیات قرآن کریم با تأثیر بر خردورزی و فطرت گرایی انسان ها، موجبات معرفت بخشی و تغییر نظام فکری عرب و پیدایش فرهنگ اسلامی را فراهم آورده و پیروی از کلام وحی زمینه ساز رشد و توسعهی اقتصادی، دینی، علمی و هنری جامعهی اسلامی و شکل گیری و حیات تمدن اسلامی در هزاره نخست هجری قمری شده است.
کلمات کلیدی:
Article data in English (انگلیسی)
Title:
The Influence of the Holy Quran on the Fundamentals of Islamic Civilization
Abstract:
Using the descriptive-analytical method and library sources, the present study seeks to explain and examine the mechanisms of the influence of the Holy Qur'an on the intellectual foundations of Islamic civilization. This research shows that the verses of the Holy Quran, through affecting the wisdom and inneism of human beings, paved the way for gaining knowledge, brought about changes in the Arabic intellectual system and led to the emergence of Islamic culture. Following the Divine word prepared the ground for the economic, religious, scientific and artistic developments in the Muslim society and the formation of Islamic civilization in the first Hijri millennium.
References:
متن کامل مقاله:
سال بیست و هفتم ـ شماره 245 (ویژة جامعه شناسی)
آذر انجم شعاع / دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی قم a.anjom4839@gmail.com
ابوذر مظاهری / استادیار مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره mashrooteh@qabas.net
دریافت: 8/9/96 پذیرش: 1/2/97
چکیده
پژوهش حاضر درصدد است با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای سازوکار تأثیرگذاری قرآن کریم بر بنیان های فکری تمدن اسلامی را تبیین و بررسی کند. این پژوهش نشان می دهد که آیات قرآن کریم با تأثیر بر خردورزی و فطرت گرایی انسان ها، موجبات معرفت بخشی و تغییر نظام فکری عرب و پیدایش فرهنگ اسلامی را فراهم آورده و پیروی از کلام وحی زمینه ساز رشد و توسعة اقتصادی، دینی، علمی و هنری جامعة اسلامی و شکل گیری و حیات تمدن اسلامی در هزاره نخست هجری قمری شده است.
کلید واژه ها: قرآن، تفکر، فرهنگ قرآنی، تمدن اسلامی.
References:
- نهجالبلاغه، 1380، ترجمة محمد دشتي، چ دوم، اصفهان، فرهنگ مردم.
- ابراهیم حسن، حسن، 1392، تاریخ سیاسی اسلام، ترجمة ابوالقاسم پاینده، چ پنجم، تهران، بدرقه جاویدان.
- ابن ابیالحدید معتزلی، 1378ق، شرح نهج البلاغه، تحقیق محمدابوالفضل ابراهیم، قاهره، دارالاحیاء الکتب العربیه.
- بيآزار شیرازی، عبدالکریم و سيدمحمدباقر حجتي، 1368، میثاق در قرآن، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
- جعفریان، رسول، 1366، تاریخ سیاسی اسلام تا سال چهلم هجری، قم، مؤسسه در راه حق.
- جوادي آملي، عبدالله، 1377، مبادی اخلاق در قرآن، قم، اسراء.
- ـــــ ، 1386، منزلت عقل در هندسه معرفت دینی، تحقیق و تنظیم احمد واعظی، چ هفتم، قم، اسراء.
- حکیم، سیدمحمدباقر، 1378، علوم قرآنی، ترجمة محمدعلی لسانی فشارکی، تهران، مؤسسة فرهنگی انتشاراتی تبیان.
- حورانی، آلبرت، 1387، تاریخ مردمان عرب، ترجمة فرید جواهرکلام، چ دوم، تهران، امیرکبیر.
- خوری حتی، فیلیپ، 1380، تاریخ عرب، ترجمة ابوالقاسم پاینده، تهران، علمی و فرهنگی.
- داوری اردکانی، رضا، 1391، وضع کنونی تفکر در ایران، تهران، سروش.
- دهخدا، علیاکبر، 1373، لغتنامه، تهران، دانشگاه تهران.
- رضایی اصفهانی، محمدعلی، 1381، پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، چ سوم، رشت، کتاب مبین.
- زرینکوب، غلامحسین، 1379، کارنامه اسلام، تهران، امیرکبیر.
- زکریایی، محمدعلی، 1389، فرهنگ مطهر، مفاهیم،اصطلاحات و تعابیر علوم انسانی ـ دینی از دیدگاه استاد شهید مرتضی مطهری، تهران، جامعه و فرهنگ.
- زیدان، جرجی، 1393، تاریخ تمدن اسلام، ترجمه و نگارش علی جواهرکلام، تهران، امیرکبیر.
- سبحانی،جعفر، بيتا، فروغ ابدیت، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
- شرتونی، سعید، 1403ق، اقرب الموارد فی فصح العربیه والشوارد، قم، كتابخانه آيتالله مرعشي نجفي.
- شلبی، احمد، 1381، تاریخ آموزش در اسلام از آغاز تا فروپاشی ایوبیان در مصر، ترجمة محمدحسین ساکت، چ چهارم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
- صرامی، سیفالله، 1378، جایگاه قرآن در استنباط احکام، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، بيتا، المیزان فی تفسیرالقرآن، قم، جامعه مدرسین.
- عبدالباقی، محمدفؤاد، 1364، المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الکریم، تهران، اسماعیلیان.
- غنیمه، عبدالرحیم، 1388، تاریخ دانشگاههای بزرگ اسلامی، ترجمة نورالله کسایی، چ چهارم، تهران، دانشگاه تهران.
- قرباني، قدرتالله، 1393، «نقش قرآن در شکوفایی حیات عقلانی و فلسفی تمدن اسلامی»، پژوهشنامه معارف قرآنی، ش 18، ص 35ـ62.
- قرشی، سیدعلیاکبر، بیتا، قاموس قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- گلشنی، مهدی، 1394، از علم سکولار تا علم دینی، چ ششم، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- گلیزواره غلامرضا، 1388، نقش مسلمانان در شکوفایی اروپا، قم، صحیفه خرد.
- لوبون، گوستاو،1363، تمدن اسلام و عرب، ترجمة محمدتقی فخرداعی گیلانی، تهران، علياکبر علمی.
- لوکاس، هنری، 1393، تاریخ تمدن، ترجمة عبدالحسین آزرنگ، چ هشتم، تهران، سخن.
- مطهری، مرتضی،1361، فطرت، تهران، انجمن اسلامی دانشجویان مدرسه عالی.
- ـــــ ، 1374، خدمان متقابل اسلام و ایران، چ بیست و یکم، تهران، صدرا.
- معین، محمد، 1388، فرهنگ فارسی، تهران، امیرکبیر.
- مفتح، محمد، 1360، آیات اصول اعتقادی قرآن، تهران، نور.
- مکارم شیرازی، ناصر، 1386، برگزیده تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- نصیری، علی، 1390، راز جاودانگی قرآن، قم، اسراء.
- ولایتی، علیاكبر، 1384، فرهنگ و تمدن اسلامی، قم، نشر معارف..
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
انجم شعاع، آذر، مظاهری، ابوذر. (1397) سازوکار تأثیرگذاری قرآن کریم بر بنیانهای فکری تمدن اسلامی. فصلنامه معرفت، 27(2)، 37-48
آذر انجم شعاع؛ ابوذر مظاهری."سازوکار تأثیرگذاری قرآن کریم بر بنیانهای فکری تمدن اسلامی". فصلنامه معرفت، 27، 2، 1397، 37-48
انجم شعاع، آذر، مظاهری، ابوذر.(1397) 'سازوکار تأثیرگذاری قرآن کریم بر بنیانهای فکری تمدن اسلامی'، فصلنامه معرفت، 27(2), pp. 37-48
