معرفت، سال بیست و هفتم، شماره چهارم، پیاپی 247، تیر 1397، صفحات 13-22

    درنگی در چگونگی بررسی اسناد احادیث در تعلیقات آیت‌الله مصباح بر «معانی الاخبار» و «بحارالانوار»

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    غلامعلی عزیزی‌کیا / دانشيار مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) / azizikia@iki.ac.ir
    چکیده: 
    تحقیق و تصحیح و تعلیقه بر شش جلد از مجلدات کتاب شریف بحارالانوار (54–59) و نیز تعلیقه بر معانی الاخبار از نخستین نگاشته های استاد علامه محمدتقی مصباح به شمار می آید و دربردارنده‌ی نکات رجالی و فقه الحدیثی فراوان است. این مقاله با روش تحلیل و توصیف، بخشی از کوشش های استاد مصباح در فهم اسناد احادیث را بررسی کرده و به نتایج ذیل دست یافته است. برخی از اسناد احادیث این مجلدات دچار تصحیف و سقط و افزودگی است که در جای خود بدان اشاره شده و برای رفع آن کوشیده اند. همچنین گاهی نیاز به تمییز مشترکات و توحید مختلفات بوده است. عناوین یادشده از یکدیگر بازشناسی و یا بر وحدت آنها تأکید شده است. عنوان های زیادی نیز معرفی و به وثاقت یا ضعف و یا مجهول بودن آنان اشاره شده و گاه به ارسال یا اتصال سند با استناد به دلیل آن اشاره شده و برخی مشکلات و کاستی های اسناد مرتفع شده است.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    The Examination of Hadiths’ Documents in the Additional Notes of Ayatollah Misbah in "Ma'ani al-Akhbar" and "Behar al-Anvar"
    Abstract: 
    Investigating, correcting and writing additional notes in the six volumes of the great book Behar al- Anvar (54-59) as well as additional notes in Ma'ani al-Akhbar are among the first works of Professor Allameh Mohammad Taqi Misbah which include many points about Rijal and Fiqh al-Hadith. Using the analytical-descriptive method, this paper has examined some of the efforts of Professor Misbah in understanding the hadiths’ documents and achieved the following results: Some of hadiths’ documents in these books have had alterations in sense, omissions and additions, which Allameh has mentioned and tried to correct. Also, sometimes there has been a need to differentiate between hadiths with ambiguous words and unity of disputed words. The aforementioned titles are recognized, or their unity is emphasized. Moreover, many documents have been introduced, and their authenticity, weakness or anonymity, transmission or connection are mentioned with reasons, and some problems and shortcomings of the documents have been resolved.
    References: 
    متن کامل مقاله: 

    سال بیست و هفتم ـ شماره 247 (ویژة علوم قرآنی)

    غلامعلی عزیزی کیا / دانشیار مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره     azizikia@qabas.net
    دریافت: 15/08/96                    پذیرش: 19/3/97

    چکیده
    تحقیق و تصحیح و تعلیقه بر شش جلد از مجلدات کتاب شریف بحارالانوار (54–59) و نیز تعلیقه بر معانی الاخبار از نخستین نگاشته های استاد علامه محمدتقی مصباح به شمار می آید و دربردارندة نکات رجالی و فقه الحدیثی فراوان است. این مقاله با روش تحلیل و توصیف، بخشی از کوشش های استاد مصباح در فهم اسناد احادیث را بررسی کرده و به نتایج ذیل دست یافته است. برخی از اسناد احادیث این مجلدات دچار تصحیف و سقط و افزودگی است که در جای خود بدان اشاره شده و برای رفع آن کوشیده اند. همچنین گاهی نیاز به تمییز مشترکات و توحید مختلفات بوده است. عناوین یادشده از یکدیگر بازشناسی و یا بر وحدت آنها تأکید شده است. عنوان های زیادی نیز معرفی و به وثاقت یا ضعف و یا مجهول بودن آنان اشاره شده و گاه به ارسال یا اتصال سند با استناد به دلیل آن اشاره شده و برخی مشکلات و کاستی های اسناد مرتفع شده است.
    کلیدواژه ها: حدیث، سند حدیث، رجال حدیث، تحقیق در سند حدیث، آیت الله مصباح، بحارالانوار، معانی الاخبار.

    References: 
    • اردبيلى، محمدبن على، 1403ق، ‏جامع الرواة و ازاحة الاشتباهات عن الطرق و الأسناد، بیروت، دارالاضواء.
    • استرآبادى، محمدبن على، 1422ق، منهج المقال في تحقيق أحوال الرجال‏، قم، آل‌البيت.
    • تبریزی، میرزاجوادآقا، 1429ق، الموسوعة الرجالیة، قم، دار الصدیقة الشهیدة.
    • تقی‌الدین الحلی، حسن‌بن علی، 1342، الرجال (ابن داود)، تهران، دانشگاه تهران.
    • جدیدی‌نژاد، محمدرضا، 1380، معجم مصطلحات الرجال و الدرايه، قم، دارالحدیث.
    • حلی، حسن‌بن يوسف، 1402ق، رجال العلامه الحلی، قم، شريف الرضي.
    • ـــــ ، 1381، ترتیب خلاصةالاقوال فی معرفة الرجال، مشهد، آستان قدس رضوی.
    • شوشتری، محمدتقی، 1410ق، قاموس الرجال، قم، مؤسسة النشر الاسلامي.
    • صدوق، محمدبن علی، 1403ق، معانی الاخبار، قم، جامعه مدرسین.
    • طوسی، ‌محمدبن حسن، 1404ق، اختیار معرفة الرجال المعروف برجال الکشی، قم، مؤسسة آل‌البيت.
    • ـــــ ، 1420ق، فهرست كتب الشيعة و أصولهم و أسماء المصنفين و أصحاب الأصول‏، قم، مکتبة‌ المحقق الطباطبایي.
    • ـــــ ، 1373، رجال الطوسي، قم، مؤسسة النشر الاسلامي.
    • کاظمی، عبدالنبی، 1425ق، تکملة الرجال، قم، ‌انوار الهدي.
    • کلینی، محمدبن يعقوب، 1407ق، الکافی، تهران‏، دارالكتب الاسلاميه.
    • مازندرانى حائرى، محمدبن اسماعيل، 1416ق، ‏منتهى المقال في أحوال الرجال، قم، آل‌البيت.
    • مامقانی، عبدالله، بي‌تا، تنقيح المقال في علم الرجال، بی‌جا، بی‌نا.
    • ـــــ ‏، 1431ق، تنقيح المقال في علم الرجال، قم، مؤسسة آل‌البيت.
    • مجلسی، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، بیروت، ‌داراحیاء التراث العربي.
    • ـــــ ، 1404ق، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول‏، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
    • موسوی خوئي، سيدابوالقاسم، 1413ق، معجم رجال الحديث و تفصيل طبقات الرواة، بی‌جا، بی‌نا، 1413.
    • نجاشی، احمد، 1365، رجال النجاشی، قم، جامعة مدرسين.
    • نمازی شاهرودی، علی، 1414ق، مستدرکات علم رجال الحدیث، تهران، بی‌نا.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    عزیزی‌کیا، غلامعلی. (1397) درنگی در چگونگی بررسی اسناد احادیث در تعلیقات آیت‌الله مصباح بر «معانی الاخبار» و «بحارالانوار». فصلنامه معرفت، 27(4)، 13-22

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    غلامعلی عزیزی‌کیا."درنگی در چگونگی بررسی اسناد احادیث در تعلیقات آیت‌الله مصباح بر «معانی الاخبار» و «بحارالانوار»". فصلنامه معرفت، 27، 4، 1397، 13-22

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    عزیزی‌کیا، غلامعلی.(1397) 'درنگی در چگونگی بررسی اسناد احادیث در تعلیقات آیت‌الله مصباح بر «معانی الاخبار» و «بحارالانوار»'، فصلنامه معرفت، 27(4), pp. 13-22

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    عزیزی‌کیا، غلامعلی. درنگی در چگونگی بررسی اسناد احادیث در تعلیقات آیت‌الله مصباح بر «معانی الاخبار» و «بحارالانوار». معرفت، 27, 1397؛ 27(4): 13-22