چیستی بیماریهای گرایشی قلب و شیوهی درمان آن در قرآن و روایات
/ دكتري علوم قرآن و تفسير مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) / bagheryan_49@yahoo.comArticle data in English (انگلیسی)
سال بیست و هفتم ـ شماره 247 (ویژة علوم قرآنی)
محمد باقریان خوزانی / دکتری علوم قرآن و تفسیر مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره و پژوهشگر پژوهشکده تفسیر روایی دارالحدیث bagheryan_49@yahoo.com
دریافت: 17/7/96 پذیرش: 25/2/97
چکیده
واژۀ «قلب» که در جهان بینی قرآن نمایندة هویت و جان آدمی است، دستخوش آفات و بیماری هایی می گردد. تنوع این بیماری ها را می توان در ابعاد گوناگون گرایشی، بینشی و کنشی تقسیم بندی کرد. در این نوشتار، بیماری های قلب از منظر قرآن، تنها در بعد گرایشی آن با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی مطالعه و بررسی شده و راهکارهای مناسب برای بهبود بخشیدن به آنها از منظر قرآن کریم ارائه گردیده است. بررسی بیماری های گرایشی که در قرآن کریم به قلب نسبت داده شده اند، این نتیجه را به دست می دهد که بیشترین عامل این بیماری ها فاصله گرفتن از خداوند و بی توجهی به دستورات انسان ساز فردی و اجتماعی الهی است که در قرآن کریم و کلام معصومان علیها السلام منعکس شده است.
کلیدواژها: قلب، صدر، فؤاد، بیماری گرایشی، درمان.
- نهجالبلاغه، 1370، تحقيق و شرح شيخ محمد عبده، قم، دارالذخائر.
- مصباحالشريعه، 1400ق، منسوب به امام صادق، بيروت، مؤسسة اعلمی.
- ابنشعبه حرانی، محمدبن حسن، 1363، تحف العقول، تحقيق، تصحيح و تعليق علياكبر غفاري، چ دوم، قم، جامعه مدرسين.
- ابنفارس، احمد، 1404ق، مقاییس اللغه، قم، مكتب الاعلام الاسلامي.
- ابنمنظور، محمدبن مكرم، 1414ق، لسان العرب، چ سوم، بیروت، دار صادر.
- ازهرى، محمد، 1421ق، تهذیب اللغة، بیروت، دار احياء التراث العربي.
- آذرنوش، آذرتاش، 1391، فرهنگ معاصر، تهران، نشر ني.
- بحرانى، هاشمبن سليمان، 1415ق، البرهان في تفسير القرآن، قم، مؤسسة البعثة.
- برقي، احمد،1330، المحاسن، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- تميمي آمدی، عبدالواحدبن محمد، 1366، غرر الحكم و درر الكلم، شرح آقاجمال خوانساری، چ چهارم، تهران، دانشگاه تهران.
- جمعه حویزي، عبدعلی، 1415ق، نورالثقلین، قم، اسماعلیان.
- جوادي آملي، عبدالله، 1378، تسنيم، قم، اسراء.
- دهخدا، علياكبر، 1373، لغت نامه، تهران، دانشگاه تهران.
- دیلمی همدانی، شیرویه، 1408ق، الفردوس، قاهره، دارالریان.
- ديلمي، حسن، 1412ق، ارشاد القلوب، قم، شریف رضی.
- راغب اصفهانى، حسينبن محمد، 1412ق، مفردات الفاظ القرآن، بیروت، دارالقلم.
- راوندي، سعید، 1418ق، قصص الانبياء، تحقیق غلامرضا عرفانیان، قم، الهادي.
- زبیدی مرتضی، محمد، 1414ق، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت، دارالفکر.
- زمخشرى، محمودبن عمر، 1386، مقدمة الأدب، تهران، مؤسسه مطالعات اسلامي دانشگاه تهران.
- سیدمرتضی، علی، 1907، الامالي، قم، کتابخانه آيتالله مرعشي نجفي.
- شيبانى، محمدبن حسن، 1413ق، نهج البيان عن كشف معانى القرآن، تحقيق حسين درگاهي، تهران، بنياد دايرةالمعارف اسلامى.
- صدوق، محمدبن علي، 1403ق، خصال، تحقيق، تصحيح وتعليق علياكبر غفاري، قم، جامعه مدرسین.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1417ق، الميزان في تفسير القرآن، چ دوم، بيروت، موسسه اعلمی.
- طبرسی، فضلبن حس، 1372، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تصحيح فضلالله يزدى طباطبايى، و سيدهاشم رسولي، چ سوم، تهران، ناصر خسرو.
- ـــــ ، 1392ق، مکارم الاخلاق، چ ششم، قم، شريف رضي.
- طبرسي، علیبن احمد، 1418ق، مشكاة الانوار، تحقيق مهدي هوشمند، قم، دارالحدیث.
- طریحی، فخرالدین، 1375، مجمع البحرين، چ سوم، تهران، مرتضوی.
- طوسی، محمدبن حسن، 1414ق، امالي، قم، دارالثقافه.
- فراهيدى، خليلبن احمد، 1409ق، كتاب العين، چ دوم، قم، هجرت.
- فيومى، احمد، 1414ق، المصباح المنير فى غريب الشرح الكبير، چ دوم، قم، دارالهجره.
- قمی مشهدی، محمد، 1368، تفسير كنز الدقائق و بحر الغرائب، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى.
- کاویانی محمد و علياحمد پناهي، 1393، روانشناسی در قرآن؛ مفاهیم و آموزه ها، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- کلینی، محمدبن يعقوب، 1363، الکافی، تحقيق، تصحيح و تعليق علياكبر غفاري، چ پنجم، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- لیثی، علی، 1376، عيون الحكم و المواعظ، تحقيق حسین حسینی بیرجندی، قم، دارالحدیث.
- مجلسی، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، چ دوم، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
- محدث نوری، حسين، 1408ق، مستدرک الوسائل، بیروت، مؤسسة آلالبيت(ع).
- محمدي ريشهري، محمد، 1416ق، ميزان الحكمه، قم، دارالحديث.
- مصباح، محمدتقي، 1370، معارف قرآن، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- ـــــ ، 1388، اخلاق در قرآن، چ دوم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصطفوی، حسن، 1368، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- مكارم شيرازي، ناصر، 1371، تفسير نمونه، چ دهم، تهران، دارالكتب الاسلاميه.



