تنوع پرسشهای ناظر به علت آفرینش و پاسخ آنها
Article data in English (انگلیسی)
سال بیست و هفتم ـ شماره 248 (ویژة کلام)
محمد سربخشی / استادیار گروه فلسفه مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره sarbakhshi50@yahoo.com
دریافت: 12/11/96 پذیرش: 28/2/97
چکیده
دربارة آفرینش، هدف و علت آن، پرسش های متنوعی وجود دارد که تفکیک آنها از یکدیگر و ارائه پاسخ مناسب به هریک، برای حل مسئله حکمت آفرینش ضروری است. در این بحث، چهار سؤال را می توان از یکدیگر تفکیک کرد: اول، هدف خالق و دوم هدفی است که برای مخلوق در نظر گرفته شده است. سوم، علت آفرینش و چهارم، وجه حکیمانه بودن آفرینش عالم است. پاسخ سؤال اول و دوم این است که خداوند متعال به دلیل کامل مطلق بودن، به عنوان خالق عالم، هدف و مقصدی را مدنظر قرار نداده است. هدفی هم که برای هر موجودی در نظر گرفته شده، رسیدن به کمال لایق خود است. پاسخ سؤال سوم این است که حب به کمال، علت آفرینش است و آفرینش، چون به بهترین وجه ممکن رخ داده است، حکیمانه است. تفصیل این پرسش ها و پاسخ آنها، محتوای مقالة حاضر را تشکیل می دهد.
کلیدواژه ها: هدف، علت غایی، هدف خالق، هدف مخلوق، فلسفة آفرینش، حکمت.
- ابنسينا، حسينبن عبدالله، ۱۴۰۰ ق، رسائل، قم، بيدار.
- ابنفارس، احمد، ۱۴۰۴ق، معجم مقاييس اللغه، تصحيح عبدالسلام محمد هارون، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
- راغب اصفهانی, حسينبن محمد، 1412ق، مفردات الفاظ القرآن، بيروت، دارالشاميه.
- راوندی، قطبالدين، ۱۴۰۷ق، الدعوات، قم، مدرسة امام مهدی.
- صدرالمتألهين، 1981م، الحکمة المتعالية فی الاسفار الاربعة العقلية، بيروت، دار احياء التراث.
- ـــــ ، 1360، الشواهدالربوبيه في المناهج السلوكيه، تصحيح و تعليق سيدجلالالدين آشتياني، مشهد، المركز الجامعي للنشر.
- ـــــ ،1363، المشاعر، به اهتمام هانري كربن،چدوم، تهران،كتابخانه طهوري.
- طباطبائی، سيدمحمدحسين، ۱۳۹۰ق، الميزان فی تفسير القرآن، بيروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات.
- کلينی، محمدبن يعقوب، 1407ق، الكافي، تصحيح و تحقيق علياكبر غفاري و محمد آخوندي، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
- مصباح، مجتبی، ۱۳۸۳، بنياد اخلاق، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره).
- مصباح، محمدتقي، 1376، پيشنيازهای مديريت اسلامی، تحقيق غلامرضا متقیفر، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره).
- ـــــ ، 1382، خودشناسی برای خودسازی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره).
- ـــــ ، 384، نقد و بررسی مکاتب اخلاقی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره).
- ـــــ ، ۱۳۸۶، آموزش فلسفه، تهران، سازمان تبليغات اسلامي.
- ـــــ ، 1388، اخلاق در قرآن، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره).
- مطهری، مرتضی، بیتا، مجموعه آثار، قم، صدرا.
