واکاوی حقیقت روح در روایات اسلامی
نوع مقاله:
ترویجی
نویسندگان:
✍️ مهدی یارمحمدی / كارشناس ارشد كلام، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) / m.yarmohamadi94@gmail.com
چکیده:
شناخت انسان، به عنوان شریف ترین مخلوق خداوند، در گرو شناخت حقیقت وجودی اوست که با ابزارهای مختلف معرفتی، اعم از عقل، نقل، شهود، تجربه و... قابل تحصیل است. «نقل» معتبر، به جهت صدور از معصوم علیهم السلام و احاطه علمی ائمهی اطهار بر کل عالم وجود و ازجمله انسان، همواره از بهترین طرق کسب معرفت بوده است. این مقاله با داده هایی روایی، حاصل از گردآوری اطلاعات کتابخانه ای با روش تحلیلی و توصیفی، به واکاوی روایات بیانگر حقیقت روح پرداخته است. در این مقاله، به هشت دسته از احادیث، به ترتیب از روایاتی که به ظاهر مثبِت جسمانیت روح بوده اند، تا روایاتی که جز با وجود روح مجرد سازگار نمی باشند، اشاره شده است. حاصل این پژوهش، بیان هماهنگی بین عقل و نقل در دو ساحتی بودن انسان و غیرمادی دانستن ساحت روحانی اوست.
Article data in English (انگلیسی)
Title:
Investigating the Truth of the Soul in Islamic Narratives
Abstract:
Knowing man as the noblest creature of God depends on knowing his existential truth, which can be achieved through various epistemological means such as reason tradition, intuition, experience, and so on. "Valid tradition" is narrated by the infallible Imams who have scientific command of the whole world of existence, including mankind; therefore, it has always been the best way of acquiring knowledge. This paper deals with the narrative data derived from library-based information collected through the analytical and descriptive method, and investigates the narrations about the truth of the soul. The paper mentions eight categories of hadiths ranging from narratives that are supposedly for the spirituality of the soul to the narratives that are consistent only with the immaterial soul. The result of this paper is the expression of the harmony between reason and tradition in the two dimensions of humanity and the immaterialness of his/her spiritual dimension.
Keywords:
References:
متن کامل مقاله:
سال بیست و هفتم ـ شماره 248 (ویژة کلام)
مهدی یارمحمدی / کارشناس ارشد کلام، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره m.ym110@chmail.ir
محمد جعفری / دانشیار گروه کلام، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره mjafari125@yahoo.com
دریافت: 15/9/96 پذیرش: 11/3/97
چکیده
شناخت انسان، به عنوان شریف ترین مخلوق خداوند، در گرو شناخت حقیقت وجودی اوست که با ابزارهای مختلف معرفتی، اعم از عقل، نقل، شهود، تجربه و... قابل تحصیل است. «نقل» معتبر، به جهت صدور از معصوم علیهم السلام و احاطه علمی ائمة اطهار بر کل عالم وجود و ازجمله انسان، همواره از بهترین طرق کسب معرفت بوده است. این مقاله با داده هایی روایی، حاصل از گردآوری اطلاعات کتابخانه ای با روش تحلیلی و توصیفی، به واکاوی روایات بیانگر حقیقت روح پرداخته است. در این مقاله، به هشت دسته از احادیث، به ترتیب از روایاتی که به ظاهر مثبِت جسمانیت روح بوده اند، تا روایاتی که جز با وجود روح مجرد سازگار نمی باشند، اشاره شده است. حاصل این پژوهش، بیان هماهنگی بین عقل و نقل در دو ساحتی بودن انسان و غیرمادی دانستن ساحت روحانی اوست.
کلیدواژه ها: روح، نفس، مادی، مجرد، انسان.
References:
- ابناثیر جزری، مبارکبن محمد، 1367، النهایة فی غریب الحدیث و الأثر، تحقيق محمود محمد طناحی، چ چهارم، قم، اسماعیلیان.
- ابنحاجب، عثمانبن عمر، بیتا، الإیضاح فی شرح المفصل، تحقيق ابراهيم محمد عبدالله، دمشق، دارسعدالدین.
- ابنشهرآشوب، محمدبن علي، 1379ق، مناقب آل ابیطالب(ع)، قم، علامه.
- ابنمنظور، محمدبن مکرم، 1414ق، لسان العرب، چ سوم، بیروت، دارالفکر.
- استرآبادی، ملامحمدامین، 1430ق، الحاشیة علی أصول الکافی، قم، دارالحدیث.
- حسینی علوی، محمدبن اشرفبن عبدالحبیب، 1381، علاقه التجرید، تصحيح حام ناجی اصفهانی، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
- حلی، حسنبن یوسف، 1427ق، کشفالمراد فی شرح تجریدالاعتقاد، تصحيح حسن حسنزاده آملی، قم، مؤسسة نشر اسلامی.
- رضیالدین استرآبادی، محمدبن حسن، 1384، شرح الرضی علی الکافيه، تحقيق يوسف حسن عمر، تهران، مؤسسة الصادق للطباعه و النشر.
- سیوطی، عبدالرحمنبن ابی بکر، بيتا، همع الهوامع شرح جمع الجوامع فی النحو، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
- شریف مرتضی، علیبن حسین، 1405ق، رسائل الشریف المرتضی، تحقيق سيدمهدي رجائی، قم، دارالقرآن الکریم.
- شعرانی، ابوالحسن، 1389، ترجمه و شرح فارسی کشف المراد شرح تجریدالاعتقاد، چ دوم، تهران، هرمس.
- شعیری، محمدبن محمد، بیتا، جامع الأخبار، نجف، مطبعه حيدريه.
- شوشتری، نوراللهبن شریفالدین، 1367ق، الصوارم المُهرقة فی نقد الصواعق المحرقة، تحقيق جلالالدين حسینی، تهران، النهضه.
- صادقی، هادی، 1391، جنسیت و نفس، قم، هاجر.
- صدرالمتألهين، 1383، شرح اصول الکافی، تصحيح محمد خواجوی، تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- صدوق، محمدبن علي، 1378ق، عیون أخبارالرضا(ع)، تصحيح مهدي لاجوردي، تهران، جهان.
- ـــــ ، 1385، علل الشرائع، قم، کتابفروشی داوری.
- ـــــ ، 1398ق، التوحید، تحقيق هاشم حسینی، قم، جامعه مدرسین.
- ـــــ ، 1376، الأمالی، تهران، کتابچی.
- صفار، محمدبن حسن، 1404ق، بصائرالدرجات فی فضائل آلمحمّد، تصحيح محسنبن عباسعلی کوچهباغی، چ دوم، قم، كتابخانة آيتالله مرعشی نجفی.
- طباطبائي، سیدمحمدحسین، 1417ق، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، جامعة مدرسين.
- طبرسی، احمدبن علی، 1403ق، الإحتجاج علی أهل اللجاج، تحقيق محمد خراسان، مشهد، مرتضی.
- طهرانی، آقابزرگ، 1403ق، الذریعة الی تصانیف الشیعه، چ سوم، بيروت، دارالاضواء.
- عياشى، محمدبن مسعود، 1380ق، تفسير العيّاشي، تحقیق سیدهاشم رسولی محلاتی، تهران، المطبعة العلميه.
- فراهیدی، خلیلبن احمد، 1409ق، کتاب العین، قم، هجرت.
- فیض کاشانی، ملامحسن، 1406ق، الوافی، اصفهان، کتابخانة امام امیرالمؤمنین علی(ع).
- ـــــ ، 1415ق، تفسیر الصافی، تصحيح حسين اعلمی، تهران، مکتبة الصدر.
- فیومی، احمدبن محمد، 1414ق، المصباحالمنیر فی غریب الشرح الکبیر، چ دوم، قم، دارالهجره.
- قزوینی، ملاخلیلبن غازی، 1387، الشافی فی شرح الکافی، تصحيح محمدحسين درایتی، قم، دار الحدیث.
- کلینی، محمدبن یعقوب، 1407ق، الکافی، تصحيح علياكبر غفاری و محمد آخوندي، تهران، دارالکتب الإسلامیه.
- مازندرانی، ملاصالح، 1382ق، شرح الکافی ـ الأصول و الروضه، تحقيق ابوالحسن شعرانی، تهران، المکتبة الاسلامیه.
- مجذوب تبریزی، 1387، الهدایا لشیعة أئمة الهدی، تحقيق محمدحسين درایتی و غلامحسين قیصریهها، قم، دارالحدیث.
- مجلسی، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
- ـــــ ، 1404ق، مرآةالعقول، تحقيق سيدهاشم رسولی محلاتی، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- مصباح، محمدتقي، 1376، اخلاق در قرآن، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصطفوی، حسن، 1368، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- مطهری، مرتضی، 1377، مجموعه آثار، تهران، صدرا.
- مکارم شیرازی، ناصر، 1374، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- هاشمی خویی، میرزاحبیب الله، 1400ق، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، ترجمة حسن حسنزاده آملی و محمدباقر كمرهاي، چ چهارم، تهران، مکتبةالاسلامیه.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
یارمحمدی، مهدی، جعفری، محمد. (1397) واکاوی حقیقت روح در روایات اسلامی. فصلنامه معرفت، 27(5)، 59-67
مهدی یارمحمدی؛ محمد جعفری."واکاوی حقیقت روح در روایات اسلامی". فصلنامه معرفت، 27، 5، 1397، 59-67
یارمحمدی، مهدی، جعفری، محمد.(1397) 'واکاوی حقیقت روح در روایات اسلامی'، فصلنامه معرفت، 27(5), pp. 59-67
