بررسی تطبیقی رضایت باطن در معنویت مدرن و معنویت دینی
Article data in English (انگلیسی)
سال بیست و هفتم ـ شماره 248 (ویژة کلام)
سیدمحمد قاضوی / کارشناسی ارشد فلسفة دین مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره Qazavy.7626@chmail.ir
دریافت: 15/11/96 پذیرش: 19/4/97
چکیده
این پژوهش به بررسی تطبیقی رضایت باطن در معنویت مدرن و معنویت دینی، پرداخته و نقاط اشتراک و افتراق آن دو را، با روش تحلیلی ـ توصیفی و با استناد به آیات و روایات مورد بحث و بررسی قرار می دهد. این دو معنویت، بر چگونگی برخورد انسان با امور تغییرناپذیر در دنیا، به طور یکسان تأکید دارند. از نگاه این دو معنویت، تمام ساحت های انسان، باید در یک مسیر حرکت کرده، همه بر یکدیگر منطبق باشد. اساس پذیرش یک دین، بررسی عقلانی آن است. اما تفاوت این دو در این است که، معنویت مدرن، رضایت باطن و آرامش را مقصود و هدف نهایی همة ادیان می داند. رضایت باطن را بدون توجه به محوریت خداوند تبیین می کند. اما معنویت دینی، رضایت باطن را در پرتو خدا باوری و خداخواهی میسر می داند و سازوکارهایی نیز ارائه می دهد. در این معنویت، رضایت خداوند، هدف نهایی است. رنج در معنویت مدرن، غیرموجه و در معنویت دینی، وسیلة تکامل است.
کلیدواژه ها: رضایت باطن، آرامش، معنویت، معنویت مدرن، معنویت دینی.
- آشتیانی، مهدیه، 1391، «شادکامی در زندگی از دیدگاه اهلبیت»، طهورا، ش 1، ص 17ـ51.
- پسنديده، عباس، 1388، «هنر رضایت از زندگی»، پیام زن، ش 216، ص 36ـ44.
- ـــــ ، 1391، رضایت از زندگی، چ دوازدهم، قم، دارالحدیث.
- تمیمی آمدی، عبدالواحدبن محمد، 1410ق، غررالحکم و دررالکلم، تحصيح سيدمهدي رجائی، چ دوم، قم، دارالکتاب الاسلامی.
- تورسن، کارل ای. و دیگران، 1383، «معنویت دین و بهداشت»، نقد و نظر، سال نهم، ش 1و2، ص 166ـ217.
- جعفری، محمد، 1396، جزوه درسی، اسلاید 22.
- خجسته رحيمي، رضا، 1388، دين، معنويت و روشنفكري ديني، سه گفتوگو با مصطفي ملكيان، چ دوم، تهران، پايان.
- خلیلیان شلمزاری، محمود، 1391، ساخت و اعتباریابی مقیاس امید از دیدگاه اسلام، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- رجبینیا، داوود، 1391، اسلام و زیباییهای آن، قم، مؤسسة آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره).
- سالاريفر، محمدرضا و ديگران، 1390، بهداشت روانی با نگرش به منابع اسلامی، چ دوم، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- شجاعی، محمدصادق، 1388، دعا و سلامت روان، قم، دفتر عقل.
- شجاعي، محمدصادق و مجتبي حيدري، 1389، نظریههای انسان سالم با نگرش به منابع اسلامی، قم، مؤسسة آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره).
- شریفی، احمدحسین، 1391، همیشه بهار (اخلاق و سبک زندگی اسلامی)، قم، دفتر نشر معارف.
- شیخالاسلامی، راضیه، 1390، «نقش رابطهای رضایت از زندگی در رابطه بین خودتعیینی و بهداشت روان»، روانشناسی، ش 57، ص 76ـ89.
- شیروانی، علی و همکاران، 1391، مباحثی در کلام جدید، قم، سبحان.
- صانعی، سیدمهدی، 1382، بهداشت روان در اسلام، قم، بوستان كتاب.
- فنایی اشکوری، محمد، 1387، بحران معرفت: نقد عقلانیت و معنویت تجددگرا، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- قاسمی، سلیمان، 1382، آموزههای بهداشت و سلامت روان با توجه به سیره علمی و عملی پیامبر(ص) و امام علی(ع)، قم، مؤسسة آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره).
- کاویانی، محمد، 1391، سبک زندگی اسلامی و ابزار سنجش آن، قم، سبحان.
- کلینی، محمدبن یعقوب، 1407ق، الکافی، تصحيح علياكبر غفاري و محمد آخوندي، چ چهارم، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- مجلسی، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، چ دوم، بیروت، دار الاحیاء التراث العربی.
- مکارم شيرازي، ناصر، 1374، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- ملکیان، مصطفی، 1381، سنت و سکولاریسم، تهران، صراط.
- ـــــ ، 1383الف، نشانههای انسان معنوی، ویژهنامه روزنامه ایران، ش 2962، 14 آبان.
- ـــــ ، 1383ب، مؤلفههای معنوی زیستن، در: www.neeloofar.org
- ـــــ ، 1383ج، بحران معنویت پیشفرضهای زندگی معنوی، در: www.neeloofar.org
- ـــــ ، 1385، مشتاقی و مهجوری، تهران، نگاه معاصر.
- ـــــ ، 1389، عقلانیت و معنویت پس از ده سال، در: www.neeloofar.org
- ورامبن ابيفراس، مسعودبن عيسى، 1410ق، مجموعة ورّام، قم، مکتبة فقهیه.
- وست، ویلیام، 1383، رواندرمانی و معنویت، ترجمة شهرام شهیدی و سلطانعلی شیرافکن، تهران، رشد.



