بررسی تطبیقی گونههای دعای شیعه و کاتولیک
/ کارشناس ارشد دینشناسی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) / ali1945reza@kmsu.ac.irArticle data in English (انگلیسی)
سال بیست و هفتم ـ شماره 249 (ویژة ادیان)
مهاجر مهدوی راد / کارشناس ارشد دین شناسی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی ره ali1945reza@gmail.com
دریافت: 19/12/96 پذیرش: 11/4/97
چکیده
پژوهش در مورد دعا و ویژگی های آن، از جهت محتوا، جهت صدور و مخاطب آن از جمله کارهای بایسته در دعاپژوهی است که به عنوان گونه شناسی دعا مطرح می شود. اهمیت دعا در شیعه و کاتولیک و آثار سازنده آن در نیل به سعادت و لزوم پژوهش در زمینه اصناف و گونه های آن و اهمیت بحث تطبیقی میان این دو مذهب، نویسنده را بر آن داشت که به بررسی تطبیقی گونه های دعا از نظر شیعه و کاتولیک و بیان وجوه شباهت و تمایز آنها بپردازد. روش بحث توصیفی ـ تحلیلی است. گونه های دعای شیعی و کاتولیک بر اساس صدور، محتوا و مخاطب مورد بررسی قرار می گیرد. مهم ترین نتایج این پژوهش، تشابه محتوایی دعای شیعه و کاتولیک در برخی موارد، مانند تجلیل خدا و حاجت خواهی، و تمایزی مانند تجلیل توحیدی یا تثلیثی، توسل یا شفاعت است. مخاطب دعای شیعه خداوند و بالتبع و به شکل طولی پیامبر و ائمه هستند، اما دعای کاتولیکی سه وجود ـ خدای پدر، پسر و روح القدس ـ را به شکل استقلالی مورد خطاب قرار می دهد.
کلیدواژه ها: گونه شناسی، دعا، شیعه، کاتولیک، تثلیث.
- صحيفه سجاديه، 1376، قم، الهادى.
- کتاب مقدس، 1996م، ترجمة قدیم، انتشارات ایلام.
- ابناثير جزري، مباركبن محمد، 1367، النهاية في غريب الحديث و الأثر، قم، اسماعيليان.
- ابنطاووس، علىبن موسى، 1409ق، إقبال الأعمال، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- ابنمنظور، محمدبن مکرم، 1414ق، لسان العرب، بیروت، دار صادر.
- افرانس، جان، 1989م، الصلاة فی الحیاة، ترجمة الاب البیرابونا، بغداد، مطبعة التایمس.
- امینی، محمدعلی، 1390، نقش تربیتی نیایش از منظر قرآن و عهدین، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب.
- آکومپیس، توماس، 1383، اقتدا به مسیح، ترجمة سایه میثمی، تهران، هرمس.
- باقریفر، علي، 1381، پژوهشی در نیایشهای قرآن کریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- پارسانیا، حمید، 1380، «حقیقت دعا» کتاب ماه دین، سال چهارم، ش 44.
- خاچیکی، سارو، 1982م، اصول مسیحیت، تهران، حیات ابدی.
- خواص، امیر، 1392، الوهیت در مسیحیت، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره).
- راغب اصفهانى، حسينبن محمد، 1412ق، مفردات الفاظ القرآن، بیروت، دارالقلم.
- سماهيجى، عبداللهبن صالح، 1396، الصحيفة العلوية و التحفة المرتضوية، تحقيق سيدهاشم رسولى، تهران، اسلامي.
- صدوق، محمدبن علي، 1413ق، من لا يحضره الفقيه، قم، جامعة مدرسين.
- طوسی، محمدبن حسن، 1411ق، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، بیروت، مؤسسة فقه الشيعه.
- فراهيدى، خليلبن احمد، 1409ق، كتاب العين، قم، هجرت.
- فنایی اشکوری، محمد، 1386، نیایش عارفان، قم، مؤسسة شیعهشناسی.
- فیومی، احمدبن محمد، 1928م، المصباح المنیر، قاهره، المطبعة الامیريه.
- قربانی، فاطمه، 1393، مقایسه و تحلیل مضمون ادعیه مسیحی و ادعیه اسلامی با تأکید بر مزامیر داوود و صحیفه سجادیه، پایاننامه كارشناسي ارشد. قم، دانشگاه ادیان و مذاهب.
- كفعمى، ابراهيمبن علي، 1418ق، البلد الأمين و الدرع الحصين، بیروت، مؤسسة الاعلمي للمطبوعات.
- كفعمى، ابراهيمبن علي، بيتا، المصباح للكفعمي، قم، دارالرضي.
- كلينى، محمدبن يعقوب، 1407ق، الكافي، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- گريدي، جوان ا، 1377، مسیحیت و بدعتها، ترجمة عبدالرحیم گواهی، قم، مؤسسه فرهنگی طه.
- مجلسى، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، بیروت، دار احياء التراث العربي.
- المسیحیة فی اخلاقیاتها، 1999م، ترجمة مطران کیرتس سیم بسترس، بیروت، منشورات المکتبة البولسة.
- مصطفوى، حسن، 1368، التحقيق في كلمات القرآن الكريم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- مفتاح، احمدرضا و ديگران، 1393، تعالیم کلیسای کاتولیک، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب.
- ممدوحی، حسن، 1383، شهود و شناخت، قم، بوستان کتاب.
- موسوی خمینی، روح الله، 1386، شرح دعای سحر، تهران، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خمینی(ره).
- والز، اندرو، 1385، مسیحیت در جهان امروز، ترجمة احمدرضا مفتاح و حمید بخشنده، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
- Aquinas, Tomas, 2007, Theology Summa, Kevin D. O Rourke O. P, Cambridge University Press.
- The Prayer Book, 1954, ed. Reveven, John P. O Connel , M.A, S. T. D and Jex Martin, M. A. The Catholic Press, INC, Chicago 1, I Iliois.



