واکاوی نظریهی حدوث اسمائی در اندیشهی حکیم سبزواری
نوع مقاله:
ترویجی
نویسندگان:
سمیه امینی کهریزسنگی / دانشجوی دکتری عرفان اسلامی و اندیشه امام خمینی(ره) پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی / Amini.somaye@gmail.com
چکیده:
مسئله حدوث اسمائی، از جمله مسائل عرفانی فلسفی است که توسط حاج ملاهادی سبزواری بیان شده است و به جهان عرفانی اشاره می کند که از ذات احدیت شروع و به عالم ناسوت ختم می شود. برخی بین این حدوث و حدوث های دیگر در فلسفه تفاوتی قائل نشده و مطرح کردن آن را غیر ضروری دانسته اند. در اینجا سعی ما بر این است تا با روش تحلیلی ـ توصیفی با بیان انواع آن از نظر فلاسفه و تفاوت بین آنها، به تبیین مسئلهی حدوث اسمائی بپردازیم. از آنجا که در جهان عرفانی سخن از ظهور و خفا ست، حدوث اسمی، تمام ماسوی الله از عوالم عقول و مجردات تا عالم ملک را در برمی گیرد. تبیین حدوث اسمی با جهان عرفانی که از مرتبهی غیب الغیوب آغاز می شود، تا مراحل مادون امکان پذیر است؛ زیرا وجود، چه در سیر نزولی و چه در سیر صعودی، به مرحله ای می رسد که هیچ اسم و رسمی نیست، جز ظهور اسمای خداوند؛ و این همان حدوث اسما است؛ اما جهان فلسفی از مرتبهی خلق آغاز می شود و متفاوت از آن خواهد بود.
کلمات کلیدی:
Article data in English (انگلیسی)
Title:
An Analysis of the Theory of Nominal Contingency in the Thoughts of Hakim Sabzevari
Abstract:
The nominal contingency is a philosophical- mystical issue introduced by Haj Molla Hadi Sabzevari. It refers to the mystical world that starts from the Essence of Devine Unity and ends in the material world. Some have not observed any difference between this contingency and the other contingencies in philosophy, and have considered this discussion as unnecessary. Using a descriptive- analytical method, we try to explain the problem of nominal contingency, expound on its types from the perspective of philosophers and show the difference between them. Since the mystical world speaks about emergence and hiddenness, the nominal contingency includes of all other than God from the worlds of intelligible to the material world. The explanation of nominal contingency with the mystical world, which begins from the stage of mystery of mysteries, is possible to the lower stages, because existence, whether in descending or ascending order, reaches a stage in which there are no names other than the emergence of the Divine Names; and this is the very nominal contingency, but the philosophical world begins with the order of creation and is therefore different.
References:
متن کامل مقاله:
سال بیست و هفتم ـ شماره 250 (ویژة فلسفه)
سمیه امینی کهریزسنگی / دانشجوی دکتری عرفان اسلامی و اندیشه امام خمینی ره پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی Mohajer0020@yahoo.com
دریافت: 9/2/97 پذیرش: 29/6/97
چکیده
مسئله حدوث اسمائی، از جمله مسائل عرفانی فلسفی است که توسط حاج ملاهادی سبزواری بیان شده است و به جهان عرفانی اشاره می کند که از ذات احدیت شروع و به عالم ناسوت ختم می شود. برخی بین این حدوث و حدوث های دیگر در فلسفه تفاوتی قائل نشده و مطرح کردن آن را غیر ضروری دانسته اند. در اینجا سعی ما بر این است تا با روش تحلیلی ـ توصیفی با بیان انواع آن از نظر فلاسفه و تفاوت بین آنها، به تبیین مسئلة حدوث اسمائی بپردازیم. از آنجا که در جهان عرفانی سخن از ظهور و خفا ست، حدوث اسمی، تمام ماسوی الله از عوالم عقول و مجردات تا عالم ملک را در برمی گیرد. تبیین حدوث اسمی با جهان عرفانی که از مرتبة غیب الغیوب آغاز می شود، تا مراحل مادون امکان پذیر است؛ زیرا وجود، چه در سیر نزولی و چه در سیر صعودی، به مرحله ای می رسد که هیچ اسم و رسمی نیست، جز ظهور اسمای خداوند؛ و این همان حدوث اسما است؛ اما جهان فلسفی از مرتبة خلق آغاز می شود و متفاوت از آن خواهد بود.
کلیدواژه ها: حدوث، قدم، حدوث اسمائی، حدوث دهری، حاج ملاهادی سبزواری.
References:
- ابنسينا، حسينبن عبدالله، 1403ق، الحکومة فی ابطال حجج المثبتین للماضی مبدأ زمانیا، تحقيق فرید الدین غیلانی، بیجا، بينا.
- ـــــ ، 1364، النجاة، تهران، دانشگاه تهران.
- آشتياني، سيدجلالالدين، 1367، تعليقه بر شرح منظومه حكمت سبزواري، تصحيح مهدی محقق و جواد فلاطوری، تهران، دانشگاه تهران.
- ایزوتسو، توشیهیکو، 1385، صوفیسم وتائوئیسم، ترجمة محمدجواد گوهری، چ سوم، تهران، روزنه.
- بهشتی، احمد، 1373، صنع و ابداع شرح الاشارات و التنبیهات نمط پنجم، تهران، دانشگاه تهران.
- حسنزاده آملی، حسن، 1381، هزار و یک نکته، قم دفتر تبلیغات اسلامی.
- خامنهاي، سيدمحمد، 1379، ملاصدرا زندگی و مکتب، تهران، بنياد حكمت صدرا.
- خواجوی، محمد، 1378، دو صدرالدین، تهران، مولي.
- ربانی گلپایگانی، علی، 1374، ایضاح الحکمه (شرح بدایة الحکمه)، قم، اشراق.
- سبزواري، ملاهادي، 1372، شرح دعای صباح، تصحیح نجفقلی حبیبی، تهران، دانشگاه تهران.
- ـــــ ، 1376، رسائل حكيم سبزواری، تصحیح و تعلیق سیدجلالالدین آشتیانی، تهران، اسوه.
- ـــــ ، 1380، شرح غررالفرائد يا شرح منظومه حكمت، به اهتمام مهدی محقق و توشیهیکو ایزوتسو، تهران، دانشگاه تهران.
- ـــــ ، 1383، اسرار الحکم، تصحیح کریم فیضی، قم، مطبوعات دینی.
- شیرازی، سیدرضی، 1383، درسهایی از شرح منظومه حکیم سبزواری، تهران، حكمت.
- شیروانی، علی، 1374، شرح نهایةالحکمه، چ سوم، قم، دفتر تبلیغات اسلامي.
- صدرالمتألهين، 1378، رساله فی الحدوث، تحقيق حسین موسویان، تهران، بنیاد حکمت صدرا.
- ـــــ ، 1384، مفاتیحالغیب، مقدمه علی عابدی شاهرودی، ترجمة محمد خواجوی، تهران، مولي.
- ـــــ ، 1981م، الحکمة المتعالیة في الاسفار العقليـة الأربعـة، بيروت، دار احياء التراث.
- غزالی ابوحامد، 1382، تهافت الفلاسفه، تحقیق سلیمان دنیا، تهران، شمس تبریزی.
- قیصری، محمودبن داوود، 1382، رسائل قیصری، تصحيح سيدجلالالدین آشتیانی، تهران، مؤسسة پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
- كاكائي، قاسم، 1381، وحدت وجود (به روایت ابنعربی و اکهارت)، تهران، هرمس.
- مطهری، مرتضی، 1369، شرح مبسوط منظومه، تهران، حكمت.
- ـــــ ، 1372، مجموعه آثار، تهران، صدرا.
- ـــــ ، 1374، حرکت و زمان، تهران، حكمت.
- موسوي خميني، روحالله، 1373، شرح چهل حدیث، تهران، عروج.
- ـــــ ، 1406ق، تعلیقات علی شرح فصوص الحکم و مصباح الانس، قم، پاسدار اسلام.
- ـــــ ، 1409ق، مصباح الهدایه الی الخلافه و الولایه، مقدمه سيدجلالالدین آشتیانی، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
- میرداماد، محمدباقر، 1367، قبسات، تحقیق مهدی محقق، تهران، دانشگاه تهران.
- ـــــ ، 1381، الصراط المستقیم فی ربط الحادث بالقدیم، تهران، میراث مکتوب.
- ـــــ ، 1385، تقویم الایمان، تحقیق علی اوجبی، تهران، میراث مکتوب.
- هيدجي، ملامحمد، 1404ق، تعليقة الهيدجي علي المنظومه و شرحها، تهران، موسسة الاعلمي.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
امینی کهریزسنگی، سمیه. (1397) واکاوی نظریهی حدوث اسمائی در اندیشهی حکیم سبزواری. فصلنامه معرفت، 27(7)، 63-70
سمیه امینی کهریزسنگی."واکاوی نظریهی حدوث اسمائی در اندیشهی حکیم سبزواری". فصلنامه معرفت، 27، 7، 1397، 63-70
امینی کهریزسنگی، سمیه.(1397) 'واکاوی نظریهی حدوث اسمائی در اندیشهی حکیم سبزواری'، فصلنامه معرفت، 27(7), pp. 63-70
