شناسایی و اندازهگیری شاخص استحقاق در بانکداری اسلامی
Article data in English (انگلیسی)
سال بیست و هفتم ـ شماره دهم، پیاپی 253 (ویژة اقتصاد) (دی1397)
حمزه معلی / دانشجوی دکتری اقتصاد مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره moalla57@yahoo.com
دریافت: 29/03/97 پذیرش: 07/09/97
چکیده
تحقق عدالت اقتصادی یکی از آرمان های مهم بانک داری اسلامی است. عدالت اقتصادی در بانک داری اسلامی به معنای مراعات حقوق اقتصادی افراد در حوزة رفتارها و روابط اقتصادی است. همچنین تحقق عدالت اقتصادی در بانک داری اسلامی، مشروط به تحقق معیارهای چهارگانة کارایی، برابری، استحقاق و توازن است.
این تحقیق به روش تحلیلی ـ توصیفی، از بین معیارهای ذکر شده، به بررسی و شاخص سازی معیار استحقاق در بانک داری اسلامی خواهد پرداخت. تحقق استحقاق ها در نظام بانک داری اسلامی را می توان با شاخص هایی همچون انجام کامل تعهدات مندرج در قرارداد، پرداخت حق حاکمیت در دریافت سپرده های قانونی و پرداخت بموقع دیون و مطالبات سنجید.
کلیدواژه ها: معیار، شاخص، عدالت اقتصادی، استحقاق، بانک داری اسلامی.
- ابنخلدون، عبدالرحمن، 1359، مقدمه ابنخلدون، ترجمة محمد پروينگنابادى، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب.
- انصاری، مرتضی، 1410ق، المکاسب، تحقیق و تعلیق سیدمحمد کلانتر، بیروت، مؤسسة النور للمطبوعات.
- آقانظري، حسن، 1384، «عدالت اقتصادي از نظر افلاطون ارسطو و اسلام»، اقتصاد اسلامی، ش 14، ص63-78.
- تميمي آمدی، عبدالواحدبن محمد، 1366، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، تحقیق مصطفی درایتی، قم، مکتب الأعلام الإسلامی.
- توکلی، محمدجواد و عبدالخالق کریمی، 1393، «شاخص بانکداری اسلامی»، معرفت اقتصاد اسلامی، سال ششم، ش اول (پیاپی 11)، ص 71-94.
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر، 1378، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران، گنج دانش.
- حرعاملی، محمدبن حسن، 1409ق، وسایل الشیعه، قم، مؤسسة آلالبيت.
- حكيمي، محمدرضا و ديگران، 1386، الحیات، ترجمة احمد آرام، قم، دلیلما.
- خاکی، غلامرضا، 1378، روش تحقیق با رویکردی به پایاننامهنویسی، تهران، مرکز تحقیقات علمی کشور.
- خلعتبری، فیروزه، 1371، مجموعه مفاهیم پولی بانکی و بین المللی، تهران، شباویز.
- رجایی، سیدمحمدکاظم، 1394، درآمدی بر شاخصهای اقتصادی الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- رفیعی، محمدتقی، 1387، غرر در معامله، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
- سبحاني، حسن و محمد اميرعلي، 1393، «پژوهشی در استخراج معیارهای حق و عدل در بانکداری بدون ربا»، اقتصاد اسلامي، دوره چهاردهم، ش 55، ص89-120.
- شرتونی لبنانی، سعید، 1385، اقرب الموارد، تهران، اسوه.
- شعبانی، احمد، 1369، سیستمهای پولی، تحلیلی تطبیقي ـ فقهی، پایاننامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه امام صادق(ع).
- طباطبائی، سیدمحمدحسین، 1362، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمة سیدمحمدباقر موسوی همدانی، چ سوم، تهران، کانون انتشارات محمدي.
- عیوضلو، حسین، 1386، شاخصهای عدالت اقتصادی، تهران، مجمع تشخیص مصلحت نظام.
- غزالی، امام محمد، 1402ق، احیاء العلومالدین، بیروت، دارالمعرفه.
- فرزینوش، اسدالله و سعيد فراهانیفرد، 1381، «اندیشه: ذخیره قانونی بر سپردههای بانکی (ماهیت حقوقی و کارکرد اقتصادی)»، اقتصاد اسلامی، ش 7، ص19-50.
- فرهنگ، منوچهر، 1379، فرهنگ علوم اقتصادی، تهران، پیکان.
- کیوی، ریمون و لوک وان کامپونهود، 1385، روش تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمة عبدالحسین نیکگهر، تهران، توتیا.
- محققنیا، محمدجواد، 1394، درآمدی بر شاخص های بانکداری اسلامی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- معین، محمد، 1363، فرهنگ فارسی معین، تهران، امیرکبیر.
- موسویان، سیدعباس، 1390، کتاب دومین نشست اندیشه های راهبردی؛ عدالت، تهران، دبیرخانه نشست اندیشههای راهبردی.
- ـــــ ، 1392، شاخص های ارزیابی بانکداری اسلامی، قم، زمزم هدایت.
- موسوي خمینی، روحالله، 1416ق، تحریر الوسیله، قم، جامعة مدرسين.
- مهدوی ﻧﺠﻒآﺑﺎدی، ﺳﯿﺪﺣﺴﯿﻦ، 1381، ﻣﺠﻤﻮعه ﻣﻘﺎﻻت چهاردهمین هماﯾﺶ بانکداری اسلامی، تهران، مؤسسه عالی بانکداری.
- میرمعزی، سیدحسین، 1385، «حیلههای ربا»، اقتصاد اسلامی، سال ششم، ش 24، ص 95-130.




