معرفت، سال بیست و هفتم، شماره یازدهم، پیاپی 254، بهمن 1397، صفحات 45-55

    خودشناسی و دلالت‌های تربیتی آن از منظر اقبال لاهوری

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    ایراندخت فیاض / دانشیار فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه علامه طباطبائی / iranfayyaz@yahoo.com
    ✍️ محسن خوشناموند / دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه علامه طباطبائی / m.khoshnamvand@gmail.com
    مریم عشوری / دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم وتربیت دانشگاه الزهرا(س) / maryameashouri@yahoo.com
    صفحه‌ها: 45-55 تاریخ دریافت: 1397/05/26 تاریخ پذیرش: 1397/10/08
    چکیده: 
    یکی از پایه های اصلی پرورش فضائل اخلاقی و تکامل معنوی، خودشناسی و معرفت نفس است، و تا انسان این مرحله‌ی دشوار را پشت سر نگذارد، به هیچ یک از مقامات معنوی نایل نخواهد شد؛ به همین دلیل اندیشمند شهیری مانند اقبال لاهوری، به بررسی دقیق و جامع این مسئله پرداخته است. هدف این پژوهش تبیین راه کارهایی برای رسیدن به خودشناسی و تربیت نفس در آدمی است تا از این طریق راه سعادت برای انسان هموار گردد.     این مقاله به روش توصیفی ـ تحلیلی، به فلسفه‌ی خودی اقبال پرداخته است. فلسفه ای که مبنایش آزادی نفس از قیود بشری، و رهایی از سلطه و استکبار جهانی است. تحقق این امر، در بستر عوامل و زمینه های متعددی، از قبیل: تعبد، عشق، آزادی و... میسر است. در این مقاله راه کارهای تربیتی، با تکیه بر فلسفه‌ی خودی اقبال، استنتاج و تبیین شده است. حرکت بر اساس این تدابیر و عمل نمودن به آنها، سلامت فرد و جامعه را تضمین خواهد کرد.
    کلمات کلیدی: 
    هویت
    آزادی
    اقبال لاهوری
    خودشناسی
    دلالت تربیتی
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    Self-knowledge and Educational Implications from Iqbal Lahoori Perspective
    Abstract: 
    One of the main pillars of cultivating moral virtues and spiritual evolution is self-knowledge, and the man will not achieve any of spiritual stages, unless this difficult phase passes; that's why the famous thinkers such as Iqbal Lahoori, has carefully and thoroughly examined this issue. Explaining the ways of achieving self-awareness and self-education in the human being is the purpose of this research. Using a descriptive-analytical method, this paper studies the Iqbal philosophy of self. A philosophy based on the freedom of the soul from the humanistic constraints, and freedom from the domination of the world arrogance. The realization of this depends on factors such as servitude, love, freedom, and so on. The educational solutions, based on Iqbal's philosophy of self, are explained in this paper. Following these measures and acting on them will ensure the health of the individual and the community.
    Keywords: 
    Iqbal Lahoori
    self-knowledge
    Identity
    freedom
    educational implications.
    References: 
    متن کامل مقاله: 

    سال بیست و هفتم ـ شماره یازدهم، پیاپی 254 (ویژة علوم تربیتی)

    ایراندخت فیاض / دانشیار فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه علامه طباطبائی         Iranfayyaz@yahoo.com
    محسن خوشناموند / دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه علامه طباطبائی         M.khoshnamvand@gmail.com
    مریم عشوری / دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم وتربیت دانشگاه الزهرا علیها السلام        maryameashouri@yahoo.com
    دریافت: 27/05/97                    پذیرش: 04/10/97
    چکیده
    یکی از پایه های اصلی پرورش فضائل اخلاقی و تکامل معنوی، خودشناسی و معرفت نفس است، و تا انسان این مرحلة دشوار را پشت سر نگذارد، به هیچ یک از مقامات معنوی نایل نخواهد شد؛ به همین دلیل اندیشمند شهیری مانند اقبال لاهوری، به بررسی دقیق و جامع این مسئله پرداخته است. هدف این پژوهش تبیین راه کارهایی برای رسیدن به خودشناسی و تربیت نفس در آدمی است تا از این طریق راه سعادت برای انسان هموار گردد.    
    این مقاله به روش توصیفی ـ تحلیلی، به فلسفة خودی اقبال پرداخته است. فلسفه ای که مبنایش آزادی نفس از قیود بشری، و رهایی از سلطه و استکبار جهانی است. تحقق این امر، در بستر عوامل و زمینه های متعددی، از قبیل: تعبد، عشق، آزادی و... میسر است. در این مقاله راه کارهای تربیتی، با تکیه بر فلسفة خودی اقبال، استنتاج و تبیین شده است. حرکت بر اساس این تدابیر و عمل نمودن به آنها، سلامت فرد و جامعه را تضمین خواهد کرد.
    کلیدواژه ها: اقبال لاهوری، خودشناسی، هویت، آزادی، دلالت تربیتی.

     

    References: 
    • احمدی، احمد، 1384، اصول و روش‌های تربیت در اسلام، اصفهان، دانشگاه اصفهان.
    • اختر، وحید، 1364، عناصر فلسفه وجودی در فکر اقبال (مجموعه مقالات بزرگداشت علامه اقبال لاهوری)، ترجمة محمدمهدی رستمی، به کوشش غلامرضا ستوده، تهران، دانشگاه تهران.
    • اقبال لاهوری، محمد، 1343، کلیات اشعار فارسی، تصحيح احمد سروش، تهران، کتابخانه سنایي.
    • آکوچکیان، احمد، 1364، اقبال احیای تفکر دینی، در: شناخت اقبال (مجموعه مقالات بزرگداشت علامه اقبال لاهوری)، به کوشش غلامزضا ستوده، تهران، دانشگاه تهران.
    • بقایی، محمد، 1378، خیال وصال، تهران، جزیل.
    • ـــــ ، 1379، بازسازی اندیشة دینی در اسلام، تهران، فردوس.
    • ـــــ ، 1380، سونش دینار، تهران، فردوس.
    • پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1386، فلسفه تعلیم و تربیت، تهران، سمت.
    • حسيني خامنه‌اي، سيدعلي، 1364، سخنرانی حضرت آیت‌الله خامنه‌اي در مورد اقبال، در: شناخت اقبال (مجموعه مقالات بزرگداشت علامه اقبال لاهوری)، به کوشش غلامرضا ستوده، تهران، دانشگاه تهران.
    • سعیدی، غلامرضا، 1364، ماهیت و اهمیت فلسفه اقبال، در: شناخت اقبال (مجموعه مقالات بزرگداشت علامه اقبال لاهوری)، به کوشش غلامزضا ستوده، تهران، دانشگاه تهران.
    • شکوهي، غلامحسين، 1375، مباني و اصول آموزش و پرورش، مشهد، آستان قدس رضوي.
    • صابر، غلام، 1388، فیلسوفان عشق: کی‌یرکگارد و اقبال، ترجمة محمد بقایی، تهران، یادآوران.
    • فاضلی، قادر، 1385، «سیاست و دیانت در دیوان اقبال»، علوم سیاسی، سال نهم، ش36، ص 269ـ286.
    • ـــــ ، 1383، «آموزهای سیاسی قرآن دراشعار اقبال»، علوم سیاسی، سال چهارم، ش 15، ص 271ـ294.
    • لطف‌آبادی، حسین، 1384، روان‌شناسی تربیتی، تهران، سمت.
    • مایرز، چت آموزش تفکر انتقادی، ترجمة خدایار ابیلی، چاپ اول، تهران: انتشارات سمت‌،1374.
    • مشايخ فریدونی، محمدحسين، 1370، نوای شاعر فردا، تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
    • میر، محمد، 1388، «خودی و انسان آرمانی در شعر اقبال لاهوری»، مطالعات شبه‌قاره، سال اول، ش 1، ص 159ـ180.
    • ندوی، ابوالحسن، 1370، بازگشت به اسلام، ترجمة محمود محمودی، تهران، احسان.
    • بازدید: 185
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فیاض، ایراندخت، خوشناموند، محسن، عشوری، مریم. (1397) خودشناسی و دلالت‌های تربیتی آن از منظر اقبال لاهوری. فصلنامه معرفت، 27(11)، 45-55

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    ایراندخت فیاض؛ محسن خوشناموند؛ مریم عشوری."خودشناسی و دلالت‌های تربیتی آن از منظر اقبال لاهوری". فصلنامه معرفت، 27، 11، 1397، 45-55

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فیاض، ایراندخت، خوشناموند، محسن، عشوری، مریم.(1397) 'خودشناسی و دلالت‌های تربیتی آن از منظر اقبال لاهوری'، فصلنامه معرفت، 27(11), pp. 45-55

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فیاض، ایراندخت، خوشناموند، محسن، عشوری، مریم. خودشناسی و دلالت‌های تربیتی آن از منظر اقبال لاهوری. معرفت، 27, 1397؛ 27(11): 45-55