معرفت، سال بیست و هفتم، شماره دوازدهم، پیاپی 255، اسفند 1397، صفحات 67-80

    جادوی ارتباط ایرانی؛ نقدی بر کتاب «ریشه‌های فرهنگی ارتباط در ایران»

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    حوریه بزرگ / دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع) / bozorgi.h14@gmail.com
    چکیده: 
    در نوشتار حاضر به مدد شیوه تحلیلی ـ اسنادی، به نقد کتاب «ریشه های فرهنگی ارتباط در ایران» پرداخته ایم. نتایج تحقیق آشکارکننده‌ی برخی نقایص صوری و محتوایی است. در بخش صوری، کتاب به بازنگری جدی در ویرایش فاصله ها، اشتباهات تایپی و جملات نامفهوم نیازمند است. در بخش محتوایی، مهم ترین نکته، عدم انتخاب روش تحقیق مناسب و گزینش رویکرد تحلیلی خاصِ تاریخی است. گزینش روش تحقیق کمّی برای مسئله ای همچون ریشه های فرهنگی که ماهیتاً کیفی است، مؤلف را به کلی نگری و تعمیم دهی غیرمنطقی سوق داده است. به علاوه، انتخاب یک رویکرد خاص تاریخی ملهم از نظریه‌ی «استبداد ایرانی» و نظریه‌ی «زوال اندیشه سیاسی» مؤلف را مبتلا به «خودشرق شناسی» و غفلت از فضایل اخلاقی ایرانیان کرده است. توجه به پدیده‌ی مهم انقلاب اسلامی و نحوه ورود و مواجهه‌ی مدرنیته به ایران، جزو پیشنهادهای نگارنده است تا با نگاهی جامع به تفسیر خلقیات ایرانیان پرداخته شود. مطالعه‌ی انتقادی این کتاب ضرورت رهایی محققان از گفتمان شرق شناسانه و توجه به خلقیات ایرانیان در بستر «گفتمان علم بومی» را بیش از پیش آشکار می کند.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    The magic of Iranian communication; Critical Analysis of the Book, the Cultural Origins of Communication in Iran
    Abstract: 
    Using an analytical-documentary method, this paper seeks to analyze the Book of "The Cultural Origins of Communication in Iran". The research findings show that there are some formal and content defects. In the formal section, the book requires a serious review in the editing of distances, typographical errors and ambiguous sentences. In the content section, the most important point that, it did not choose an appropriate research method by selecting a particular historical analysis approach. Adopting a quantitative research method for an issue such as cultural origins, which is a qualitative topic, has led the author to irrational climbing and generalization. In addition, choosing a particular historical approach inspired by the theory of "Iranian tyranny" and the theory of "deterioration of political thought" has led the author to "self-Orientalism" and neglecting the Iranian ethical virtues. Considering the important phenomenon of the Islamic Revolution and the way in which modernity has entered and faced Iran is one of the author's suggestions to study the Iranians' ethos with a comprehensive approach. The critical study of this book more and more reveals the necessity of the emancipation of scholars from Orientalist discourse and attention to the Iranian virtues in the context of "native scientific discourse."
    References: 
    متن کامل مقاله: 

    سال بیست و هفتم ـ شماره دوازدهم، پیاپی 255

    حوریه بزرگ / دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام    bozorgi.h14@gmail.com
    دریافت: 23/04/97                    پذیرش: 18/10/97
    چکیده
    در نوشتار حاضر به مدد شیوه تحلیلی ـ اسنادی، به نقد کتاب «ریشه های فرهنگی ارتباط در ایران» پرداخته ایم. نتایج تحقیق آشکارکنندة برخی نقایص صوری و محتوایی است. در بخش صوری، کتاب به بازنگری جدی در ویرایش فاصله ها، اشتباهات تایپی و جملات نامفهوم نیازمند است. در بخش محتوایی، مهم ترین نکته، عدم انتخاب روش تحقیق مناسب و گزینش رویکرد تحلیلی خاصِ تاریخی است. گزینش روش تحقیق کمّی برای مسئله ای همچون ریشه های فرهنگی که ماهیتاً کیفی است، مؤلف را به کلی نگری و تعمیم دهی غیرمنطقی سوق داده است. به علاوه، انتخاب یک رویکرد خاص تاریخی ملهم از نظریة «استبداد ایرانی» و نظریة «زوال اندیشه سیاسی» مؤلف را مبتلا به «خودشرق شناسی» و غفلت از فضایل اخلاقی ایرانیان کرده است. توجه به پدیدة مهم انقلاب اسلامی و نحوه ورود و مواجهة مدرنیته به ایران، جزو پیشنهادهای نگارنده است تا با نگاهی جامع به تفسیر خلقیات ایرانیان پرداخته شود. مطالعة انتقادی این کتاب ضرورت رهایی محققان از گفتمان شرق شناسانه و توجه به خلقیات ایرانیان در بستر «گفتمان علم بومی» را بیش از پیش آشکار می کند.
    کلیدواژه ها: ریشه های فرهنگی ارتباط، خلقیات ایرانیان، صفویه، مغول، نظریة استبداد ایرانی، محسنیان راد.

     

    References: 
    • منابع
    • اسلامی‌تنها، اصغر، 1392، «ارتباطات برهانی بنیان فرهنگ و جامعة فاضله در علم مدنی فارابی»، معرفت فرهنگی اجتماعی، سال چهارم، ش 16، ص 5ـ30.
    • آزادارمکی، تقی، 1380، مدرنیته ایرانی، روشن‌فکران و پارادایم فکری عقب‌ماندگی در ایران، تهران، اجتماع.
    • آزادارمکی، تقی، 1390، «جایگزینی برای ایران باستان، نظام اجتماعی عصر صفویه»، سوره اندیشه، ش 52و53، ص 238ـ240.
    • بادامچی، محمدحسین و حميد پارسانیا، 1392، «فارابی در روایت سیدجواد طباطبایی؛ سه تفسیر، سه استنتاج»، نظریه‌هاي اجتماعی متفکران مسلمان، دورة سوم، ش 2، ص 211ـ243.
    • بزرگ، حوریه و محسن صفایی، 1396، «مطالعات محلی انقلاب اسلامی و سیاست‌گذاری هویت ایرانی»، منتشر نشده.
    • تقوی، محمدناصر، 1384، دوام اندیشه سیاسی در ایران؛ ارزیابی تحلیلی نظریة زوال اندیشه سیاسی، قم، بوستان کتاب.
    • ثروت، منصور، 1362، تحریری نو از تاریخ جهانگشای جوینی، تهران، امیرکبیر.
    • جعفریان، رسول، 1380، تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا قرن دهم هجری، چ سوم، قم، انصاریان.
    • جوادی‌یگانه، محمدرضا و آرمين امیر، 1393، «نگاهی به خودشرق‌شناسی در ایران مدرن؛ بررسی کتاب خلقیات ما ایرانیان اثر محمدعلی جمال‌زاده»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، سال پنجم، ش 4، ص 1-19.
    • خان‌محمدی، کریم، 1388، «عناصر فرهنگی پایداری ایرانیان»، مطالعات ملی، سال دهم، ش 2، ص 3ـ26.
    • رسولی‌پور، مرتضی، 1387، «مروری بر تاریخنگاری معاصر و لزوم توجه به تاریخ شفاهی»، تاریخ معاصر ایران، ش 45، ص 183ـ198.
    • سعید، ادوارد، 1389، شرق‌شناسی، ترجمة عبدالکریم گواهی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
    • شعبانی، رضا، 1369، تاریخ اجتماعی ایران در عصر افشاریه، چ دوم، تهران، نوین.
    • طاهرزاده، اصغر، 1391، سلوک ذيل شخصيت امام خميني(ره)، اصفهان، لُب‌الميزان.
    • طباطبایی، جواد، 1373، زوال اندیشه سیاسی ایران، تهران، اميركبير.
    • عرفان‌منش، جلیل، 1393، جستارهایی در ادبیات فرهنگی ایران، تهران، سروش.
    • علی‌خانی، علی‌اکبر و دیگران، 1383، هویت در ایران، تهران، جهاد دانشگاهی.
    • فراست‌خواه، مقصود، 1396، ما ایرانیان؛ زمینه‌کاوی تاریخی و اجتماعی خلقیات ایرانی، چ هجدهم، تهران، نشر نی.
    • کربن، هنری‌ و دیگران، 1381، روح ایران، ترجمة محمود به‌فروزی، تهران، پندنامک.
    • محسنی، مهدی، 1380، راز حافظ، تهران، فیض کاشانی.
    • محسینان‌راد، مهدی، 1387، ریشه‌های فرهنگی ارتباط در ایران، تهران، پژوهشگاه اطلاعات مدارک علمی ایران.
    • مسکویه رازی، ابوعلی، 1422ق، الهوامل و الشوامل، تحقیق سید کسروی، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    • مطهری، مرتضی، 1359، تماشاگه راز، تهران، صدرا.
    • نظری مقدم، جواد، 1396، «نقدي بر متون حوزة جامعه‌شناسي تاريخي ايران»، پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، ش 50، ص 199ـ217.
    • نیومن، اندرو.جی، 1393، ایران صفوی، نوزایی امپراتوری ایران، ترجمة عیسی عبدی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر.
    • الویری، محسن، 1384، زندگی فرهنگی و اندیشه سیاسی شیعیان از سقوط بغداد تا ظهور صفویه، تهران، دانشگاه امام صادق(ع).
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    بزرگ، حوریه. (1397) جادوی ارتباط ایرانی؛ نقدی بر کتاب «ریشه‌های فرهنگی ارتباط در ایران». فصلنامه معرفت، 27(12)، 67-80

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    حوریه بزرگ."جادوی ارتباط ایرانی؛ نقدی بر کتاب «ریشه‌های فرهنگی ارتباط در ایران»". فصلنامه معرفت، 27، 12، 1397، 67-80

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    بزرگ، حوریه.(1397) 'جادوی ارتباط ایرانی؛ نقدی بر کتاب «ریشه‌های فرهنگی ارتباط در ایران»'، فصلنامه معرفت، 27(12), pp. 67-80

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    بزرگ، حوریه. جادوی ارتباط ایرانی؛ نقدی بر کتاب «ریشه‌های فرهنگی ارتباط در ایران». معرفت، 27, 1397؛ 27(12): 67-80