معرفت، سال بیست و هشتم، شماره دوم، پیاپی 257، اردیبهشت 1398، صفحات 23-31

    آسیب‌شناسی تأثیر پیش‌دانسته‌ها در تفسیر قرآن

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    علی اوسط باقری / استاديار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) / bagheri@iki.ac.ir
    چکیده: 
    یکی از اموری که امکان دارد در فرایند تفسیر قرآن آسیب زا باشد، پیش دانسته های مفسر است. این مقاله بر آن است تا با روش توصیفی ـ تحلیلی، این آسیب ها را شناسایی و نمونه هایی از این تفاسیر را نشان دهد. فروغلتیدن در وادی تحمیل بر قرآن، یکی از این آسیب هاست. تطبیق جبرئیل بر عقل فعال، میکائیل بر روح فلک ششم، اسرافیل بر روح فلک چهارم و عزرائیل بر روح فلک هفتم، و تطبیق بحرین در «مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ یَلْتَقِیانِ»، بر هیولای جسمانی و روح مجرد، از نمونه های این آسیب در تفاسیر عرفانی است.     استظهارهای نادرست به سبب دانسته های پیشین، دیگر آسیبی است که برخی تفاسیر به آن دچار شده اند. تفسیر سِرسیداحمدخان از آیاتِ بیانگر عبور معجزه آسای حضرت موسی علیه السلام و پیروانش از دریا و غرق شدن فرعونیان از نمونه های این تفاسیر است.     حمل آیاتی که ظاهر آنها تجسم اعمال است، بر مشاهده‌ی جزای اعمال یا صحیفه‌ی اعمال در روز قیامت، نمونه ای از حمل غیرموجه آیات بر خلاف ظاهر، به سبب دانسته های پیشین است. برخی نیز بی هیچ دلیلی، مدعی تناظر بین دانسته های پیشین و آموزه های قرآنی شده اند.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    The Pathology of the Prior knowledge's Effects on the Interpretation of the Quran
    Abstract: 
    One of the issues that may be harmful to the Quranic interpretation process is the prior knowledge of the interpreter. Using a descriptive-analytical method, this paper seeks to show these damages through its examples in the interpretations. Imposing ideas on the Qur'an is one of these damages. The adaptation of Gabriel to the active intellect, Michael to the spirit of the sixth sphere, Israfil to the fourth sphere, Azrael to the seventh sphere, and the adaptation of seas in "He merged the two seas, meeting each other" (55: 19), to the corporeal matter and the abstract soul are among the examples of these damages in the mystical commentaries. Incorrect understanding due to prior knowledge is another harm that has suffered some of these interpretations. Sayyed Ahmad Khan's commentary on the related verses to the miraculous passage of Prophet Moses (a.s.) and his followers from the Nile and the drowning of the Pharaoh is an example of this kind of interpretation. Predicting the verses, whose appearance refers to the embodiment of the deeds, to the observance of the punishment of deeds or the Scroll of the deeds on the Judgment Day is an example of the unjust prediction of the verses, due to the prior knowledge. Some have claimed that there is a correlation between the previous knowledge and the Quranic teachings.
    References: 
    متن کامل مقاله: 

    سال بیست و هشتم ـ شماره دوم، پیاپی 257 (ویژة علوم قرآنی)

    علی اوسط باقری / استادیار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره    bagheri@qabas.net
    دریافت: 07/05/97                    پذیرش: 19/11/97
    چکیده
    یکی از اموری که امکان دارد در فرایند تفسیر قرآن آسیب زا باشد، پیش دانسته های مفسر است. این مقاله بر آن است تا با روش توصیفی ـ تحلیلی، این آسیب ها را شناسایی و نمونه هایی از این تفاسیر را نشان دهد. فروغلتیدن در وادی تحمیل بر قرآن، یکی از این آسیب هاست. تطبیق جبرئیل بر عقل فعال، میکائیل بر روح فلک ششم، اسرافیل بر روح فلک چهارم و عزرائیل بر روح فلک هفتم، و تطبیق بحرین در «مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ یَلْتَقِیانِ»، بر هیولای جسمانی و روح مجرد، از نمونه های این آسیب در تفاسیر عرفانی است.    
    استظهارهای نادرست به سبب دانسته های پیشین، دیگر آسیبی است که برخی تفاسیر به آن دچار شده اند. تفسیر سِرسیداحمدخان از آیاتِ بیانگر عبور معجزه آسای حضرت موسی علیه السلام و پیروانش از دریا و غرق شدن فرعونیان از نمونه های این تفاسیر است.    
    حمل آیاتی که ظاهر آنها تجسم اعمال است، بر مشاهدة جزای اعمال یا صحیفة اعمال در روز قیامت، نمونه ای از حمل غیرموجه آیات بر خلاف ظاهر، به سبب دانسته های پیشین است. برخی نیز بی هیچ دلیلی، مدعی تناظر بین دانسته های پیشین و آموزه های قرآنی شده اند.
    کلیدواژه ها: پیش دانسته های مفسر، تحمیل بر قرآن، تأویل های ناروا، ابن عربی، سِرسیداحمدخان، سیدجمال الدین اسدآبادی، عالمِ امر.

    References: 
    • ابن‌عربي، محيي‌الدين، 1978م، تفسير القرآن الكريم، تحقيق مصطفي غالب، چ دوم، تهران، ناصر خسرو.
    • ابن‌منظور، محمدبن مكرم‏، 1414ق، لسان العرب، چ سوم، بيروت، دار صادر.
    • اسدآبادي، سيدجمال‌الدين، 1312، مقالات جماليه، جمع‌آوري لطف‌الله اسدآبادي، تهران، مؤسسة خاور.
    • اشکوری، محمدبن ‌علی، 1373، تفسیر شریف لاهیجی، تهران، دفتر نشر داد.
    • باقری، علی‌اوسط، 1388، «مجاری تأثیر پیش‌دانسته‌های مفسر در تفسیر قرآن»، قرآن شناخت، ش 4، ص 73ـ110.
    • خان، سِرسيداحمد، 1332، تفسير القرآن و هو الهدي و الفرقان، ترجمة سيدمحمد فخرداعي‌ گيلاني، تهران، چاپخانه آفتاب.
    • سعیدی‌روشن، محمدباقر، 1379، علوم قرآن، چ دوم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
    • صادقي، محمد، 1408ق، الفرقان في تفسير القرآن، چ دوم، قم، فرهنگ اسلامي.
    • صافي، محمود، 1409ق، الجدول في إعراب القرآن، بيروت، دار الرشيد.
    • صدرالمتألهين، 1364، تفسير القرآن الکريم، قم، بيدار.
    • طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1417ق، الميزان في تفسير القرآن، چ پنجم، قم، مؤسسة النشر الاسلامي.
    • طبرسي، فضل‌بن حسن، 1408ق، مجمع البيان، تصحيح، تحقيق و تعليق سيدهاشم رسولي محلاتي و سيد‌فضل‌الله يزدي طباطبايي، چ دوم، بيروت، دارالمعرفه.
    • مجلسی، محمدباقر، بی‌تا، بحارالانوار، تحقیق محمدباقر محمودی و عبدالزهراء علوی، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
    • مصباح، محمدتقي، 1367، معارف قرآن (خداشناسي، کيهان‌شناسي، انسان‌شناسي)، قم، مؤسسة در راه حق.
    • ـــــ ، 1380، قرآن‌شناسی، چ دوم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
    • مطهري، مرتضي، 1378، مجموعه آثار، چ پنجم، قم، صدرا.
    • معرفت، محمدهادي، 1379، تفسير و مفسران، قم، مؤسسة فرهنگي التمهيد.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    باقری، علی اوسط. (1398) آسیب‌شناسی تأثیر پیش‌دانسته‌ها در تفسیر قرآن. فصلنامه معرفت، 28(2)، 23-31

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    علی اوسط باقری."آسیب‌شناسی تأثیر پیش‌دانسته‌ها در تفسیر قرآن". فصلنامه معرفت، 28، 2، 1398، 23-31

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    باقری، علی اوسط.(1398) 'آسیب‌شناسی تأثیر پیش‌دانسته‌ها در تفسیر قرآن'، فصلنامه معرفت، 28(2), pp. 23-31

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    باقری، علی اوسط. آسیب‌شناسی تأثیر پیش‌دانسته‌ها در تفسیر قرآن. معرفت، 28, 1398؛ 28(2): 23-31