بازخوانی و نقد شبهههای هیوم بر کبرای برهان نظم
Article data in English (انگلیسی)
- Alston,William, 1967, Teleological Argument for the Existence of God, from, The Encyclopedia of Philosophy, Paul Edwards (ed), USA, Macmillan.
- Barbour,Ian.G, 1990, Cosmos as Creation, Ted Peters(ed), Nashville, Abingdon Press.
- Davies, Paul, 1983, God and the New Physics, New York, Simon and Schuster.
- Dawkins, R, 1986, The Blind Watchmaker, Penguin, London.
- Hedly Brooke, John, 1996, Science and Theology in the Enlightenment,Religion and Science,History, Method, Dialogue,W. Mark Richardson and Wesley, J. Wildman(eds), London, Routledge.
- Hume, David, 1943, Dialogues Concerning Natural Religion, Norman kemp Smith (ed), New York, Social Sciences, Pub.
- _____ , 1999, An Enquiry Concerning Human Understanding, Tom.L. Beaucham (ed), Oxford, Oxford University Press.
- Mackie, J.L, 1982, The Miracle of Theism, Oxford, Oxford University Press.
- Oppy,Graham, 1998, "Hume and the Argument for Biological Design", Biology and Philosophy, N. 11, p. 519-534.
- Sober, E, 1993, The Philosophy of Biology, Westview, Boulder, Colorado.
سال بیست و هشتم ـ شماره سوم، پیاپی 258 (ویژة کلام)
فرح رامین / دانشیار گروه فلسفه دانشگاه قم f.ramin@qom.ac.ir
فاطمه اکبرزاده نجار/ کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه قم f.akbarzadeh7070@gmail.com
دریافت: 14/07/97 پذیرش: 29/01/98
چکیده
در دوران معاصر، دیدگاه رایج در میان متفکران این است که انتقادهای هیوم بر برهان نظم، تنها تقریرهای تمثیلی و استقرایی بر این استدلال را تضعیف و بی اعتبار ساخته است. ازاین رو، در این پژوهش برآنیم تا چالش های هیوم بر کبرای برهان نظم را بازخوانی و پاسخی درخور، برای آنها بیابیم . مقاله حاضر با روش تحلیی ـ توصیفی درصدد پاسخ به این پرسش است که آیا برهان نظم تاب مقاومت در برابر شبهه های هیوم را دارد و می توان دفاعی معقول از این استدلال داشت؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که بیشتر این چالش ها از جایگاه منطقی صحیحی برخوردار نیست، اما تبیین بدیل وی از نظم محسوسی که در جهان مشاهده می کنیم و علوم زیستی آن را تأیید می کند، براساس تصادف و شانس، هرچند نامحتمل، ولی ناممکن و محال نیست.
کلیدواژه ها: نظم، احتمال، برهان نظم زیست شناختی، هیوم، شهید مطهری، آیت الله جوادی آملی.
- ابراهیمي دینانی، غلامحسین، 1366، قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی، چ دوم، تهران، مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- پاپکین، ریچارد و اروم استرول، 1370، کلیات فلسفه، ترجمة جلالالدّین مجتبوی، چ هفتم، تهران، حکمت.
- جوادی آملی، عبدالله، 1375، تبیین براهین اثبات خدا، چ دوم، قم، اسراء.
- دیویس، براین، 1378، درآمدی به فلسفه دین، ترجمة ملیحه صابری، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
- رامین، فرح، 1395، برهان نظم، قم، بوستان كتاب.
- سبحانی، جعفر، 1405ق، الله خالق الکون، قم، سيدالشهداء.
- ـــــ ، 1430ق، المحاضرات فی الهیات، تلخیص علی ربانی گلپایگانی، ط. الثاني عشر، قم، مؤسسة امام صادق(ع).
- صدرالمتألهين، 1981م، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، ط. الثانيه، بيروت، دار الاحياء التراث العربي.
- مطهري، مرتضي، 1353، عدل الهی، چ سوم، تهران، مؤسسة انتشارات اسلامی.
- ـــــ ، 1375، علل گرایش به مادیگری، چ هشتم، تهران، صدرا.
- هیک، جان، 1372، فلسفه دین، ترجمة بهرام راد، تهران، بینالمللی الهدی.
