بررسی رابطه کودکان بیگناه و شرور اخلاقی
Article data in English (انگلیسی)
سال بیست و هشتم ـ شماره سوم، پیاپی 258 (ویژة کلام)
سیدمحمد قاضوی / کارشناس ارشد فلسفة دین مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره Qazavy.7626@chmail.ir
سیداکبر حسینی قلعه بهمن / دانشیار مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره Akbar.hosseini37@yahoo.com
دریافت: 10/06/97 پذیرش: 20/12/97
چکیده
در بررسی رابطة کودکان بی گناه و شرور اخلاقی، توجه به احسن بودن نظام آفرینش با همة نقایصش و هدف از آفرینش انسان و راه دستیابی به آن اهمیت زیادی دارد. هدف، رسیدن به کمال است و راه دستیابی به آن داشتن اختیار. شروری که کودکان بی گناه با آن مواجه اند، لازمة وجود این اختیار است. اختیاری که هم سبب تکامل است و هم سبب سقوط. خداوند با مجازات ظالمان، تقاص خواهد کرد. از سوی دیگر، سرانجام کودکان در پیشگاه خداوند، سرانجامی نیکو و همراه با آسایش است. ازآنجاکه کودکان در ستم های خود اختیاری ندارند، خداوند رحمان و رحیم، با دادن عوض به کودکان، این ستم ها را جبران می کند. دنیا و همة آنچه در آن وجود دارد، سبب تکامل انسان هاست و کودکان از این قاعده مستثنا نیستند و به تکامل خواهند رسید. این مسئله، با رویکرد تحلیلی ـ توصیفی و از دو منظر کلامی ـ فلسفی بررسی خواهد شد.
کلیدواژه ها: شرّ، کودکان بی گناه، شرور اخلاقی، اختیار، آزادی، فلسفة آفرینش.
- نهجالبلاغه، 1379، ترجمة محمد دشتي، قم، اميرالمؤمنين(ع).
- ابنشعبه حرانی، حسنبن علی، 1404ق، تحف العقول، تحقيق علياكبر غفاري، چ دوم، قم، جامعه مدرسین.
- اسدآبادي، قاضي عبدالجبار، 1408ق، شرح الاصول الخمسه، تعلیق احمدبن حسینبن ابیهاشم، بيجا، مکتبة وهبه.
- باشگاه خبرنگاران جوان، 27/4/1396، «شش کودک در کمتر از دو سال قربانی شیاطین شدند»، در: www.yic.ir
- ـــــ ، 14/7/1396، «بیشترین کودکان قربانی جنگ در سال گذشته از افغانستان هستند»، در: www.yic.ir
- پاینده، ابوالقاسم، 1382، نهج الفصاحه، چ چهارم، تهران، دنیای دانش.
- پلانتینگا، الوین، 1374، «خدا و جهانهاي ممكن و مسئلة شر»، در: کلام فلسفی، ترجمة ابراهیم سلطانی و احمد نراقی، تهران، مؤسسه فرهنگی صراط.
- تمیمی آمدی، عبدالواحدبن محمد، 1410ق، غرر الحکم و درر الکلم، تحقيق سیدمهدی رجائی، چ دوم، قم، دارالکتابالاسلامی.
- حسيني لواساني، رضا (زهير) و عباس ذهبي، 1394، «راه حلهای پذیرفتنی شرّ اخلاقی، طبیعی و متافیزیکی»، معارف عقلی، ش 30، ص 90ـ95.
- حلی، حسنبن يوسف، 1413ق، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، تصحیح حسن حسنزاده آملی، چ چهارم، قم، مؤسسة النشرالاسلامی.
- خبرگزاري مهر، 13/3/1396، «4 ژوئن در سوگ مرگ کودکان بیگناه»، در: www.mehrnews.com
- خرمشاهي، بهاءالدين، 1363، «عدل الهي و مسئلة شر»، دانش، ش 5، ص 24ـ36.
- خسروپناه، عبدالحسين، 1383، كلام جديد، قم، مركز مطالعات و پژوهشهاي فرهنگي.
- سروریان، حمیدرضا، 1390، «بررسی نظریه عوض و مقایسه آن با نظریه ثواب از دیدگاه سید مرتضی»، اندیشه نوین دینی، ش 25، ص 177ـ204.
- سهرابیفر، محمدتقی، 1388، «شرّ و اختیار»، قبسات، ش 52، ص 95ـ119.
- شیروانی، علی، 1391، مباحثی در کلام جدید، قم، سبحان.
- صدوق، محمدبن علي، 1413ق، من لا یحضره الفقیه، تحقيق علياكبر غفاری، چ دوم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
- طوسی، محمدبن حسن، 1406ق، الاقتصاد فیما یتعلق بالاعتقاد، چ دوم، بیروت، دارالاضواء.
- ـــــ ، 1375ق، الاقتصاد الهادی الی طریق الرشاد، بیجا، بینا.
- عزیزی علویجه، مصطفی، 1388، «فرجام کودکان در آخرت»، معرفت، ش 144، ص 61ـ68.
- علمالهدی، عليبن حسين، 1411ق، الذخیره فی علم، تحقیق سیداحمد حسینی، قم، مؤسسة النشرالاسلامی.
- فنايي، ابوالقاسم، 1375، درآمدي بر فلسفه دين و كلام جديد، قم، اشراق.
- فيومي، احمدبن محمد، 1347ق، مصباح المنیر، تصحيح محمد محیالدین عبدالحمید، مصر، مطبوعات.
- قدردان قراملكي، محمدحسن، 1376، «مسئله شرّ از دیدگاه متکلمان»، نامه مفید، ش 9، ص 21ـ43.
- ـــــ ، 1377، خدا و مسئله شرّ، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
- قمی، علیبن ابراهیم، 1404ق، تفسیر القمی، تحقيق طيب موسوی جزائری، چ سوم، قم، دار الکتاب.
- کلینی، محمدبن یعقوب، 1407ق، الکافی، تحقيق علیاکبر غفاری و محمد آخوندی، چ چهارم، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- گیسلر، نرمن، 1384، فلسفه دین، ترجمة حمیدرضا آیتاللهی، تهران، حکمت.
- مجلسی، محمدباقر، 1403ق، بحارالأنوار، تحقيق جمعی از محققان، چ دوم، بیروت، دار احیاء التراثالعربیه.
- محمدرضايي، محمد، 1377، «مسئله شرور» كلام اسلامي، ش 26، ص 135ـ149.
- ـــــ ، 1388، جستارهايي در كلام جديد، تهران و قم، سمت و معاونت پژوهشي دانشگاه قم.
- محمدي، مسلم، 1379، «حل معمای شرّ در آثار استاد آیتالله جوادی آملی»، اسراء، ش 3، ص 109ـ132.
- مصباح، محمدتقي، 1383، آموزش فلسفه، چ چهارم، تهران، امیرکبیر.
- ـــــ ، 1391، خداشناسی، جهانشناسی، انسانشناسی، چ چهارم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- مفید، محمدبن محمدبن نعمان 1414ق، تصحیح الاعتقاد بصواب الانتقاد، تعليقة سیدهبةالدین شهرستانی، قم، رضی.
- مكي، جي. ال.، 1374، «شر و قدرت مطلق»، در: كلام فلسفي، ترجمة ابراهيم سلطاني و احمد نراقي، تهران، مؤسسة فرهنگي صراط.
- وين رايت، ويليام جي، 1374، «مسئله شر»، در: كلام فلسفي، ترجمة ابراهيم سلطاني و احمد نراقي، تهران، مؤسسة فرهنگي صراط.
- يوسفيان، حسن، 1390، كلام جديد، تهران و قم، سمت و مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.




