امکانسنجی تأثیر سِحر بر پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم با تکیه بر ماهیت سِحر
نوع مقاله:
ترویجی
نویسندگان:
چکیده:
در منابع اهل سنت و شیعه روایاتی وجود دارد که حاکی از سِحر شدن پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به وسیله شخصی یهودی است. این روایات هم از لحاظ معیارهای متنی و سندی اعتبارسنجیِ حدیث دچار خدشه است، و هم به مثابه شأنیت روایت تفسیری از باب سبب نزول متزلزل می نماید. اما ازآنجاکه سِحر ماهیتی مبهم و رمزآلود دارد، برای اعتبارسنجی این روایات، پیش از هر رویکردی بایستی چیستی سِحر روشن شود. تحقیق حاضر با رویکردی تحلیلی و انتقادی می کوشد که ابتدا چیستی سِحر را تبیین کند و سپس به امکان سنجی تأثیرگذاری آن بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم بپردازد. تأمل در آیات قرآن و بررسی دیدگاه دانشمندان مسلمان، نشان می دهد که مقوله سِحر عملی نفسانی است و دارای یک حوزه سه گانه است که به ارادهی ساحر، قابلیت مسحور، و اراده خداوند بستگی دارد، و بنابر ادله و مستندات نقلی و عقلی، این مثلث درباره پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم ناتمام است؛ و سِحر نمی تواند هیچ یک از مراتب وجودی آن حضرت را تحت تأثیر قرار دهد.
کلمات کلیدی:
Article data in English (انگلیسی)
Title:
Feasibility of the Impact of Magic on the Holy Prophet (P.B.U.H.) based on the Nature of Magic
Abstract:
In Sunni and Shi'ite sources, there are traditions that indicate that the Prophet Mohammad (P.B.U.H.) was enchanted by a Jewish man. These narrations have been voided both in terms of the textual criteria and the validity of the narration. But since magic is of a mysterious nature, in order to validate these narrations, it is necessary to clarify what magic is. Using a descriptive-analytical method this paper seeks to analyze the nature and feasibility of enchanting the Holy Prophet (P.B.U.H.). The Qur’an and Muslim scholars believe that magic is a sensual act that has a threefold domain including the will of the wizard, the enchantment, and the will of God. According to the arguments, this triangle cannot be realized regarding the Prophet (P.B.U.H.) and magic cannot affect any of the existential dimensions of that Prophet (P.B.U.H.).
References:
متن کامل مقاله:
References:
- نهجالبلاغه، 1414ق، تصحیح صبحی صالح، قم، دارالهجره.
- ابنا بسطام، عبدالله و حسين، ۱۴۱۱ق، طب الأئمه، قم، شريف رضي.
- ابنجوزی، ابوالفرج عبدالرحمنبن علی، ۱۴۲۲ق، زاد المسیر فی علم التفسیر، بیروت، دار الکتاب العربی.
- ابنحجر عسقلانی، احمد، ۱۳۷۹ق، فتح الباری، تحقیق فؤاد عبدالباقی و دیگران، بیروت، دارالمعرفه.
- ابنحنبل، احمد، بيتا، مسند احمد، بيروت، دارالصادر.
- ابنخلدون، عبدالرحمن، ۱۴۲۴ق، المقدمه، بيروت، دارالفكر.
- ابنسينا، حسينبن عبدالله، 1400ق، رسائل، قم، بیدار.
- ابنعاشور، محمدبن طاهر، ۱۴۲۰ق، التحرير و التنوير، بیروت، مؤسسة التاریخ العربی.
- ابنعطیه، مقاتل، ۱۴۲۳ق، أبهی المراد فی شرح مؤتمر البغداد، تحقیق جمیل حمود، بیروت، مؤسسه الأعلمی.
- ابنفارس، احمد، ۱۳۸۷، ترتیب مقاییس اللغه، تحقیق عبدالسلام محمد هارون، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- ابنقیم جوزی، محمدبن ابیبکر، ۱۴۱۰ق، تفسیر القرآن الکریم، تحقیق ابراهیم رمضان، بیروت، دارالهلال.
- ابنماجه قزويني، محمد، بيتا، سنن ابنماجه، بيروت، دارالفكر.
- ابوريه، محمود، ۱۳۸۳، أضواء علي السنه المحمديه، قم، انصاريان.
- ازهری، محمدبن احمد، ۱۴۲۱ق، تهذیب اللغه، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
- انصاری، حسن، ۱۳۸۶، «از میراث غلات: کتاب طب الأئمه، منسوب به پسران بسطام»، در: http://ansari.kateban.com
- انصاری، مرتضی، 1415ق، المکاسب المحرمه و البیع و الخیارات، قم، کنگره بزرگداشت شیخ انصاری.
- آلوسی، محمود، ۱۴۱۵ق، روح المعانی، بیروت، دارالکتب العلمیه.
- بانو امین، سیدهنصرت، ۱۳۶۱، مخزن العرفان، تهران، نهضت زنان مسلمان.
- بخاري، محمدبن اسماعیل، ۱۴۱۰ق، صحيح البخاري، ط. الثانيه، مصر، وزارت اوقاف.
- بروجردی، حسین، بيتا، نهایة الأصول، تقریر حسینعلی منتظری، قم، تفكر.
- بغدادی، علاءالدین علیبن محمد، ۱۴۱۸ق، لباب التأویل فی معانی التنزیل، بیروت، دار الکتب العلیمه.
- بغوی، حسینبن مسعود، ۱۴۲۰ق، معالم التنزیل فی تفسیر القرآن، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
- بيضاوي، عبداللهبن عمر، ۱۴۱۸ق، انوار التنزيل و اسرار التأويل(تفسير بيضاوي)، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- تفتازانی، سعدالدین، ۱۴۰۹ق، شرح المقاصد، قم، شریف رضی.
- ثعالبی، عبدالرحمنبن محمد، ۱۴۱۸ق، جواهر الحسان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
- ثعلبی، ابواسحاق احمدبن ابراهیم، ۱۴۲۲ق، الکشف و البیان عن تفسیر القرآن، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
- جرجاني، عليبن محمد، ۱۳۲۵ق، شرح المواقف، بيجا، مطبعة السعاده.
- جصاص، احمدبن علي، ۱۴۰۵ق، احكام القرآن، بيروت، دار إحياء التراث العربي.
- جوادي آملي، عبدالله، ۱۳۷۸، تسنيم، قم، اسراء.
- حسنزاده آملي، حسن، 1365، هزار و یک نکته، چ پنجم، تهران، رجاء.
- ـــــ ، ۱۳۸۵، عیون مسائل نفس، تهران، امیرکبیر.
- حسيني آلمجدد الشیرازی، حسن، ۱۴۱۵ق، «حديث تأثير السِحر في سيد البشر في ميزان النقد»، تراثنا، ش 38ـ39، ص 63ـ113.
- حسيني شاهعبدالعظيمي، حسينبن احمد، 1363، تفسير اثني عشري، تهران، ميقات.
- حیدرقزلباش، محمدعارف و قاسم جوادی، 1390، «بررسی سندی جریان سِحرالنبی در جوامع حدیثی اهل سنت»، پژوهشنامه حکمت و فلسفه اسلامی، ش۳۵، ص 111ـ130.
- خطیب بغدادی، ابوبکر احمدبن علی، ۱۴۱۷ق، تاریخ بغداد، تحقیق مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت، دارالکتب العلمیه.
- راغب اصفهاني، حسينبن محمد، ۱۴۱۲ق، المفردات فی غریب القرآن، بیروت، دار العلم.
- رشيدرضا، محمد، بيتا، تفسير القرآن الحكيم، بيروت، دارالفكر.
- زمخشري، محمودبن عمر، ۱۴۰۷ق، الكشاف عن حقايق غوامض التنزيل و عيون الاقاويل في وجوه التأويل، بيروت، دارالكتاب العربي.
- سهروردی، شهابالدین، 1375، مجموعه مصنفات، چ دوم، تهران، مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- سیدقطب، سیدبن قطببن ابراهیم، ۱۴۱۲ق، فی ظلال القرآن، چ هفدهم، بیروت، دارالشروق.
- سيوطي، جلالالدین، ۱۴۰۴ق، الدر المنثور في التفسير بالمأثور، قم، كتابخانة آيتالله مرعشي نجفي.
- ـــــ ، 1421ق، الاتقان فی علوم القرآن، چ دوم، بیروت، دارالکتاب العربی.
- طالقاني، محمود، ۱۳۶۲، پرتوي از قرآن، تهران، شركت سهامي انتشار.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، ۱۴۱۷ق، الميزان في تفسير القرآن، قم، جامعة مدرسين.
- طبرسي، فضلبن حسن، ۱۳۶۲، مجمعالبيان في تفسير القرآن، تهران، ناصر خسرو.
- طبری، محمدبن جرير، 1412ق، جامع البیان فی تفسیر آی القرآن، بیروت، دارالمعرفه.
- طریحی، فخرالدین، 1375، مجمع البحرین، تهران، مرتضوی.
- طوسی، محمدبن حسن، 1407ق، تجرید الاعتقاد، تحقیق محمدجواد حسینی جلالی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
- ـــــ ، بيتا، التبيان في تفسير القرآن، بیروت، دار إحياء التراث العربي.
- عبداللهزاده، سیدحمزه و سيدحسين سیدموسوی، 1397، «بررسی تأثیر سِحر بر پیامبر اکرم از دیدگاه مفسران فریقین»، مطالعات تفسیری، ش۳۳، ص۹۷-۱۱۸.
- فخررازي، محمدبن عمر، ۱۴۲۰ق، مفاتيح الغيب، بيروت، دار إحياء التراث العربي.
- فرات كوفي، فراتبن ايراهيم، ۱۴۱۰ق، تفسير فرات الكوفي، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- فراهیدی، خلیلبن احمد، ۱۴۰۹ق، کتاب العین، چ دوم، قم، هجرت.
- قاضی نعمان، نعمانبن محمد، 1385ق، دعائم الإسلام، قم، مؤسسة آلالبیت(ع).
- قرشي، علياكبر، ۱۳۷۷، احسن الحديث، تهران، بنياد بعثت.
- قرطبي، محمدبن احمد، ۱۳۶۴، الجامع لأحكام القرآن، تهران، ناصر خسرو.
- قمي مشهدي، محمدبن محمدرضا، ۱۳۶۸، كنز الدقائق و بحر الغرائب، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- کاشفی سبزواری، حسینبن علی، 1369، مواهب علیه، تهران، اقبال.
- کلانتری، علیاکبر، ۱۳۷۷، «ارزش و جایگاه کتاب دعائم الإسلام در فقه شیعه»، فقه، ش ۱۵و۱۶، ص 306ـ334.
- كاشاني، ملافتحالله، ۱۳۳۶، منهج الصادقين في إلزام المخالفين، تهران، كتابفروشي محمدحسن علمي.
- لاهيجي، محمدبن علي، ۱۳۷۳ ، تفسير شريف لاهيجي، تهران، داد.
- مجلسي، محمدباقر، ۱۴۰۴ق، بحارالانوار، بيروت، مؤسسة الوفاء.
- مسلم، مسلمبن حجاج، بيتا، صحيح المسلم، بيروت، دارالفكر.
- مكارم شيرازي، ناصر، ۱۳۷۷، پيام قرآن، چ چهارم، قم، دار الكتب الاسلاميه.
- موسوي سبزواري، عبدالاعلي، ۱۴۰۹ق، مواهب الرحمن في تفسير القرآن، بيروت، مؤسسة اهلالبيت.
- نسائي، احمد، ۱۳۴۸ق، سنن النسائي، بيروت، دارالفكر.
- نكونام، جعفر، ۱۳۸۰، درآمدي بر تاريخگذاري قرآن، تهران، هستينما.
- ورداني، صالح، ۱۴۱۸ق، دفاع عن الرسول ضد الفقهاء والمحدثين، بيروت، تريدنكو للطباعه.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
عسگری، انسیه. (1398) امکانسنجی تأثیر سِحر بر پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم با تکیه بر ماهیت سِحر. فصلنامه معرفت، 28(10)، 83-93
انسیه عسگری."امکانسنجی تأثیر سِحر بر پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم با تکیه بر ماهیت سِحر". فصلنامه معرفت، 28، 10، 1398، 83-93
عسگری، انسیه.(1398) 'امکانسنجی تأثیر سِحر بر پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم با تکیه بر ماهیت سِحر'، فصلنامه معرفت، 28(10), pp. 83-93
