بررسی مناقشه طبیعت ـ تربیت در ساخت شخصیت براساس منابع اسلامی و روانشناختی
نوع مقاله:
ترویجی
نویسندگان:
✍️ مهدی رودبارانی / کارشناس ارشد روانشناسی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) / rodbarani7462@gmail.com
چکیده:
شخصیت اصلی ترین ساختار روان شناختی انسان و مهم ترین دستاورد علم روان شناسی محسوب می گردد، اما اینکه شخصیت چگونه و تحت تأثیر چه عواملی ساخته می شود و آیا عوامل سرشتی و وراثتی نقش مهم تری در ساخت شخصیت انسان دارند یا عوامل محیطی؟ به مناقشه «طبیعت ـ تربیت» مشهور است؛ ازجمله مسایلی است، که سال ها ذهن روان شناسان شخصیت را به خود مشغول نموده و پژوهش های فراوانی را موجب شده است. موضوعی که یافتن پاسخی معقول و مقبول برای آن هدفی است که، پژوهش حاضر به منظور دستیابی به آن انجام گرفته است. در این پژوهش، محقق با روش تحلیلی ـ تفسیری و با بررسی سیر تحولات و رویکردهای مختلف به این مسئله در کنار هم گذاشتن و تجزیه و تحلیل آنها و مراجعه به منابع اسلامی و بررسی دیدگاه اسلام نسبت به ساخت شخصیت، چنین نتیجه گیری کرده که جهت گیری صحیح در قبال این مسئله بررسی آن در سطح جمعیت است نه سطح درون فردی. همچنین در منابع اسلامی هم شواهدی در تأیید تأثیرات عوامل سرشتی و هم عوامل محیطی وجود دارد. اما، این عوامل صرفاً مواد اولیه و مقدماتی برای تحول شخصیت انسان هستند و از نظر اسلام عامل اصلی در این زمینه «اراده» انسان می باشد.
Article data in English (انگلیسی)
Title:
An investigation into the Discussion of Nature-Education in Personality from the viewpoint of Islam and Psychology
Abstract:
Personality is the main psychological structure of human being and the most important psychological achievement. Meanwhile, the discussion of nature-education which discusses the scope and the effects of nature and inheritance on personality in among the hot debates in the phycology of personality. This paper seeks to find a reasonable answer to this question. Using an analytical-interpretive method, and focusing on the Islamic sources, this survey show that the main factor in this process is the self and the human being itself, though the environmental factors play a role in this respect, but the main factor is the human will, and the environmental factors just have a preliminary role in education.
References:
- Adler, A., 1956, The individual psychology of Alfred Adler: A systematic presentation in selections from his writings, H. L. Ansbacher & R. R. Ansbacher, Eds., New York, Basic Books.
- Amiri K, Farhani A, Ebrahimi M, Bagheriyan V, 2011, "Relationship between personality traits and spiritual intelligence among university Students", Sci and Behav Sci, N. 15, p. 609-612.
- Asbury, K., & Plomin, R., 2013, G is for genes: The impact of Genetics on Education and Achievement, New York, Wiley & Sons.
- Boomsma, D., Busjahn, A., & Peltonen, L., 2002, "Classical twin studies and beyond", Nature Reviews Genetics, N. 3(11), p. 872–882.
- Brown. Carol, 2008, Developmental Psychology, New York, NY, Worth Publishers.
- Carver. Charles. S & Scheier. Michael F, 2012. Perspectives on Personality, Boston: Pearson/Allyn and Bacon.
- Cervone, Daniel & Pervin, Lawrence, 2013, A, personality: Theory and Research, NJ, John Wiley & Sons.
- Crain. William, 2014, Theories of Development Concepts and Applications, New York, Routledge.
- Dumont. Frank, 2010, A History of Personality Psychology, United States of America, Cambridge University Press, New York.
- Engler. Barbara, 2014, Personality Theories: An Introduction, United State, Jon-David Hague.
- Hilgard. Ernest, Richard Atkinson & Rita. L. Atkinson, 2009, Introduction to Psychology, Belmont, CA, Thomson Wadsworth.
- Hjelle, L. A., & Ziegler, D. J., 1992, Personality theories: Basic assumptions, research, and applications, New York, NY, England: Mcgraw-Hill Book Company.
- Keller, M. C., Coventry, W. L., Heath, A. C., & Martin, N. G., 2005, "Widespread evidence for non-additive genetic variation, in Cloninger’s and Eysenck’s personality dimensions using a twin plus sibling design", Behavioral Genetics, N. 35(6), p. 707–721.
- Kimble, G. A., 1993, Evolution of the nature–nurture issue in the history of psychology, in R. Plomin & G. E. McClearn (eds.), Nature, nurture & psychology, Washington, DC, US: American Psychological Association.
- Knopik. Valerie S, Neiderhiser, J. M, DeFries, J. C & Plomin, R., 2018, Behavioral Genetics, New York, NY, Worth Publishers.
- Krueger, R. F & W Johnson, 2008, Behavioral genetics and personality: A new look at the integration of nature and nurture. In O . P . John, R . W . Robins, & L. A. Pervin (Eds.), Handbook of personality: Theory and research, New York, Guilford Press.
- Larsen, R. J., & Buss, D. M., 2010, Personality psychology: Domains of knowledge about human nature, Boston, McGraw-Hill.
- Loehlin, J.C., and Nichols, R. C., 1976, Heredity, Environment, and Personality: A Study of 850 Sets of Twins, University of Texas Press, Austin.
- Markus, H, R & S Kitayama, 1998, "The culture psychology of personality", Journal of cross Cultural Psychology, V. 29, p. 63-87.
- Massimini, F., & Delle Fave, A., 2000, "Individual development in a bio-cultural perspective", American Psychologist, N. 55(1), p. 24-33.
- McGue. Matt & Thomas. J. Bouchard, 1998, Genetic and environmental influences on human behavioral differences, Neurosci.
- Rowe. David C., 1993, "Genetic Perspectives on Personality", in R. Plomin & G. E. McClearn (eds.), Nature, nurture & psychology.p. 179-195.
- Scarr, S., & McCartney, K., 1983, "How people make their own environments: A theory of genotype-environment effects", Child Development, N. 54, p. 424_435.
- Schultz, Duane. P, & Schultz, Sydney Ellen, 2005, Theories of personality, New York, NY, McGraw Hill.
- Van Gestel, S & Van Broeckhoven. C, 2003, "Genetics of personality: are we making progress?", Molecular Psychiatry, N. 8, p. 840–852.
- Watson, J. B., 1924, Behaviorism, New York, Norton...
References:
- ابنشعبه حراني، حسنبن على، 1363، تحف العقول، قم، جامعة مدرسين.
- ابنعنبه، احمدبن علي، 1380ق، عمدة الطالب في أنساب آل أبي طالب، بیروت، شريف الرضي.
- ابنمنظور، محمدبن مكرم، 1414ق، لسان العرب، بيروت، دار الفكر.
- احمدي، علياصغر، 1362، فطرت بنیان روانشناسی اسلامی، تهران، امیرکبیر.
- ـــــ ، 1388، روانشناسی شخصیت از دیدگاه اسلام، تهران، امیرکبیر.
- اسماعیلی، محمدعلی، 1395، «بازخوانی حقیقت اراده انسان در اندیشه متکلمان و فلاسفه»، کلام اسلامی، ش100، ص 75ـ91.
- امينعاملی، سیدمحسن، 1420ق، اعيان الشيعه، بیروت، اعيان الشيعه.
- ایزدی، سيروس، 1356، روانشناسی شخصیت از دیدگاه مکاتب، تهران، دهخدا.
- بروجردى، سیدمحمدحسين، 1386، جامع أحاديث الشيعه، تهران، فرهنگ سبز.
- بیلر، رابرت، 1378، کاربرد روانشناسی در آموزش، ترجمة پروین کدیور، تهران، نشر دانشگاهی.
- پاينده، ابوالقاسم، 1382، نهج الفصاحه، تهران، دنياى دانش.
- پروین، لارنس و اوليور جان، 1394، شخصیت: نظریه و پژوهش، ترجمة محمدجعفر جوادی و پروین کدیور، تهران، آییژ.
- تميمى آمدى، عبدالواحدبن محمد، 1410ق، غررالحكم و دررالكلم، قم، دار الكتاب الاسلامی.
- دهخدا، علیاکبر، 1337، لغتنامه، تهران، دانشگاه تهران.
- ربانی گلپایگانی. علی، 1368، جبر اختیار، قم، مؤسسة تحقیقاتی سیدالشهداء.
- سانتراک، جان، 1384، زمینه روانشناسی، ترجمة مهرداد فیروزبخت، تهران، رسا.
- سجادی. جعفر، 1373، فرهنگ علوم عقلی، تهران، کوشش.
- شجاعی، محمدصادق، 1386، دیدگاههای روانشناختی حضرت آیتالله مصباحیزدی، قم، مؤسسة آموزشی پژوهشی امام خمینی.
- صدرالمتألهين، 1368، الحكمة المتعالية في الاسفار العقلية الاربعة، قم، مصطفوی.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1416ق، نهایة الحکمة، قم، جامعة مدرسين.
- طبرسى، فضلبن حسن، 1370، مكارم الأخلاق، قم، شريف الرضي.
- فيض كاشانى، محمدبن مرتضى، 1376، المحجة البيضاء في تهذيب الإحياء، قم، جامعة مدرسین.
- کاپلان، پاول. اس، 1381، سفر پر ماجرای کودک (روانشناسی رشد)، ترجمة مهرداد فیروزبخت، تهران، رسا.
- كلينى، محمدبن يعقوب، 1407ق، الكافي، تهران، دار الكتب الاسلاميه.
- مایلي، ریچارد و پ. ربرتو، 1380، ساخت، پدیدایی و تحول شخصیت، ترجمة محمود منصور، تهران، سمت.
- مجلسى، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، بیروت، دار احياء التراث العربي.
- محدث نورى، حسينبن محمدتقى، 1408ق، مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، قم، مؤسسة آلالبيت(ع).
- مصباح، علي و ديگران، 1374، روانشناسی رشد؛ با نگرش به منابع اسلامی، تهران، سمت.
- مصباح، محمدتقي، 1378، جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- ـــــ ، 1389، خداشناسي، كيهانشناسي، انسانشناسي، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- ـــــ ، 1390، آموزش فلسفه، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- ـــــ ، 1391، اخلاق در قرآن، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- معلوف، لوئيس، 1421ق، المنجد فی اللغه، قم، دارالعلم.
- میلر، پاتریشیا. اچ.، 1391، نظریههای روانشناسی رشد: از کودکی تا بزرگسالی، ترجمة پرویز شریفی درآمدی و محمدرضا شاهی، تهران، ویرایش.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
رودبارانی، مهدی، بشیری، ابوالقاسم.(1398) بررسی مناقشه طبیعت ـ تربیت در ساخت شخصیت براساس منابع اسلامی و روانشناختی. فصلنامه معرفت، 28(11)، 67-78
مهدی رودبارانی؛ ابوالقاسم بشیری."بررسی مناقشه طبیعت ـ تربیت در ساخت شخصیت براساس منابع اسلامی و روانشناختی". فصلنامه معرفت، 28، 11، 1398، 67-78
رودبارانی، مهدی، بشیری، ابوالقاسم.(1398) 'بررسی مناقشه طبیعت ـ تربیت در ساخت شخصیت براساس منابع اسلامی و روانشناختی'، فصلنامه معرفت، 28(11), pp. 67-78
