معرفت، سال بیست و نهم، شماره ششم، پیاپی 273، شهریور 1399، صفحات 61-72

    نقش آراء انسان‌شناختی سارتر بر ابعاد مختلف علوم انسانی

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    امین معظمی گودرزی / دانشجوی دکتری فلسفه علوم اجتماعی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / a-moazami@araku.ac.ir
    چکیده: 
    به باور فیلسوفان علوم انسانی، مبانی فلسفیِ پذیرفته شده توسط یک نظریه پردازِ علوم انسانی، تأثیر بنیادین در شکل گیری نظریات وی داشته و درواقع، بستر و زمینه‌ی تولید علوم انسانی را فراهم می کند. این نوشتار، با توجه به اهمیت این نکته در پی آن است که به عنوان نمونه با روشی توصیفی، تحلیلی و انتقادی به بررسی آراء انسان شناختی ژان پل سارتر پرداخته و در ادامه تأثیر مبانی انسان شناختیِ پذیرفته شده توسط وی را در برخی از مهم ترین عرصه های علوم انسانی مانند موضوع، روش شناسی، اهداف و غایات، مسائل و بُعد ارزش شناختی نشان دهد.     در این راستا، به این نتیجه رهنمون می شویم که سارتر «با انکار واجب الوجود و نفی هرگونه طرح و سرشت پیشین برای انسان، آزاد دانستن وی، مسئول شمردن او در قبال ساختن ماهیت خویش به واسطه‌ی گزینش ها و طرح ریزی های مستقلانه و اصیل گونه‌ی خود، نفی هرگونه منبع زایای ارزش ها به جز آزادی و عدم ارائه‌ی آرمان و غایتی مشخص و قابل دستیابی برای انسان»، منطقاً چاره ای ندارد که موضوع علوم انسانی و روش کاربردی آنها را به ترتیب، «کنش های انسانی و آثار دنیوی آنها» و «روش های کیفی» بداند و از منبع غنی وحی و آموزه های دینی مرتبط با علوم انسانی محروم باشد. در نهایت دستش از علوم انسانی هدفمند و همگانی با ارزش های عینی و قابل توصیه به همگان کوتاه باشد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    The Role of Sartre’s Anthropological views on VariousAspects of the Humanities
    Abstract: 
    Philosophers of the humanities believe that the philosophical foundations of a theorist of the humanities have had a fundamental influence on the formation of his theories and, in fact, it provides the basis for the production of the humanities. Using a descriptive-analytical method, this paper analyzes the role of Sartre’s anthropological views on various aspects of the humanities including subject, methodology, goals, issues and values. The findings show that, Sartre’s beliefs, including “the denial of the necessity of existence, the denial of any previous plan and nature for man, assuming man as a free being, making him responsible for making his nature through choices and independent plans, the denial of any a former source for values other than freedom and failure to provide a clear and achievable ideal and goal for human beings” logically led him to consider the subject of the humanities and their methods, as “human actions and their worldly effects” and “qualitative methods” and naturally be deprived of the rich source of revelation and religious teachings related to the humanities and finally, to be deprived of purposeful and universal humanities with objective and universal values.
    References: 
    • Rosenberg, Alexander, 2012, Philosophy of Social Science, Colorado, Westview Press.
    • Spiegelberg, Herbert, 1994, The Phenomenological Movement؛ a Historical Introduction, by Kluwer Academic Publishers.
    متن کامل مقاله: 

     

    References: 
    • احمدی، بابک، 1384، سارتر که می‌نوشت، تهران، نشر مرکز.
    • استراترن، پل، 1379، آشنایی با سارتر، ترجمة زهرا آرین، تهران، نشر مرکز.
    • اسکوئیان، عباس، 1388، «مرگ از دیدگاه سارتر»، رهنمون، ش 3و4، ص 41ـ72.
    • پارسانيا،‌ حميد، 1388، «روش‌شناسی علوم انسانی با رویکرد اسلامی»، عیار پژوهش در علوم انسانی، ش 2، ص 39ـ54.
    • ـــــ ، 1392، جهان‌های اجتماعی، چ دوم، تهران، کتاب فردا.
    • خوشباف طرقبه، مهدی، 1394، مقايسه تطبيقي مفاهيم بنيادين انسان‌شناختي مکتب اگزيستانسياليسم با ارزش‌هاي متعالي مکتب اسلام در متن قرآن، تهران، کنفرانس ملی چهار سوی علوم انسانی.
    • دانش‌پژوه، مصطفی، 1396، فلسفه حقوق، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره).
    • دوبووار، سیمون، 1389، وداع با سارتر، ترجمة حامد فولادوند، تهران، جامی.
    • راسخی لنگرودی، احمد، 1397، سارتر در ایران، تهران، اختران.
    • سارتر، ژان پل، 1348، اگزیستانسیالیسم یا مکتب انسانیت، ترجمة حسینقلی جـواهرچی، چ سوم، تهران، مؤسسة مطبوعاتی فرخی.
    • ـــــ ، 1376، اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر، ترجمة مصطفی رحیمی، تهران، نیلوفر.
    • ـــــ ، 1386، بازپسین گفتگو، ترجمة جلال ستاری، تهران، نشر مرکز.
    • ـــــ ، 1389، هستی و نیستی، ترجمة عنایت‌الله شکیباپور، تهران، دنیای کتاب.
    • شریفی، احمدحسین، 1393، مبانی علوم انسانی اسلامی، تهران، آفتاب توسعه.
    • علوی‌تبار، هدایت، 1388، «وجود لنفسة سارتر»، نامة حکمت، ش 2، ص 77ـ95.
    • فروند، ژولین، 1372، نظریه‌های مربوط به علوم انسانی، چ دوم، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
    • کهون، لارنس، 1388‌، از مدرنیسم تا پست مدرنیسم، ترجمة عبدالکریم رشیدیان، تهران، نشر نی.
    • گرامی، غلامحسین، 1388، «بررسي و نقد ديدگاه سارتر درباره ماهيت انسان»، اندیشه نوین دینی، دوره پنجم، ش 16، ص 77ـ104.
    • مصباح، محمدتقي، 1379، آموزش فلسفه، چ دوم ، تهران، سازمان تبليغات اسلامي.
    • مصباح، مجتبي، 1385، بنیاد اخلاق، چ چهارم، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره).
    • ـــــ ، 1390، بنیادی‌ترین اندیشه‌ها، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره).
    • مصلح، علی‌اصغر، 1384، فلسفه‌های اگزیستانس، تهران، پژوهشگاه فرهنگ اندیشه اسلامی.
    • مطهری، مرتضی، 1382، مجموعة آثار، چ نهم، تهران، صدرا.
    • مک‌کواری، جان، 1377، فلسفه وجـودی، ترجمة محمدسعید حنایی کاشانی، تهران، هرمس.
    • وارنوک، مری، 1379، اگزیستانسیالیسم و اخلاق، ترجمة مسعود علیا، تهران، ققنوس.
    • ورنو، روژه و ژان وال، 1372، نگاهی به پدیدارشناسی و فلسفه‌های هست بودن، ترجمة یحیی مهدوی، تهران، خوارزمی.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    معظمی گودرزی، امین.(1399) نقش آراء انسان‌شناختی سارتر بر ابعاد مختلف علوم انسانی. فصلنامه معرفت، 29(6)، 61-72

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    امین معظمی گودرزی."نقش آراء انسان‌شناختی سارتر بر ابعاد مختلف علوم انسانی". فصلنامه معرفت، 29، 6، 1399، 61-72

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    معظمی گودرزی، امین.(1399) 'نقش آراء انسان‌شناختی سارتر بر ابعاد مختلف علوم انسانی'، فصلنامه معرفت، 29(6), pp. 61-72

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    معظمی گودرزی، امین. نقش آراء انسان‌شناختی سارتر بر ابعاد مختلف علوم انسانی. معرفت، 29, 1399؛ 29(6): 61-72