معرفت

فیزیک کیهانی در سال¬های پایانی قرن بیستم شاهد ارائۀ فرضیۀ چندجهانی در مقابل تک¬جهانی بود و خوانش‌های مختلفی از این فرضیه و نسبت آن با فرضیۀ جهان¬های موازی مطرح شد. در یکی از این خوانش‌ها همراه با مه¬بانگ دفعتاً یا تدریجاً و در قالب سیاه¬چاله‌ها میلیاردها جهان به وجود آمده که هر کدام قوانین فیزیکی خاص خود را دارند و یکی از آنها جهان ماست که مستعد حیات هوشمند است. هرچند به‌نظر نمی‌رسد این فرضیه تعارضی با رویکرد الهیات خدامحور داشته باشد، برخی خداناباوران کوشیده‌اند از این نظریه در نفی لزوم ناظم هوشمند استفاده کنند تا تنظیم دقیق کیهانی، دلیلی بر وجود خداوند انگاشته نشود. این مقاله تلاش می‌کند با گردآوری اطلاعات مرتبط و توصیف و تحلیل آن نشان دهد اولا فرضیه چندجهانی هنوز از اعتبار کافی برخوردار نیست و با فرض اعتبار نمی¬توان از آن در نفی ناظم هوشمند و فاعل متعال، استفاده کرد؛ بنابراین فرضیه چندجهانی هیچ تنافی با خداباوری ندارد.