معرفت

همواره یکی از دغدغه‌های اساسی جامعه اسلامی برخورد با مخالفان فکری بوده است و سیره ائمه معصومین علیه‌السلام در این زمینه، بهترین راهنماست. از میان مناظرات منقول، مواجهۀ امام صادق علیه‌السلام با طبیب هندی که به طور مشخص بر سر مسأله ذات الهی شکل گرفت، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مناظره نه تنها یک رویارویی کلامی صرف، بلکه آزمونی عملی برای کارآمدی مبانی اعتقادی اسلام در برابر دیدگاه‌های مادی‌گرایانه است که یگانه منبع شناخت را حس می‌دانند. این تحقیق با روش تحلیلی-توصیفی، به تحلیل بنیادین شیوۀ مواجهۀ امام علیه‌السلام با یک پزشک هندی در باب ذات الهی پرداخته است. در این رویارویی چالش‌برانگیز، امام صادق علیه‌السلام با هوشمندی تمام، روش‌های کلامی خود را متناسب با ظرفیت فکری و مبانی اعتقادی طبیب هندی تنظیم فرمودند. محوریت عقل و استدلال در متدولوژی شیوه مواجهه امام علیه‌السلام به گونه‌ای بود که ایشان با اتکا به برهان وجدال نیکو، از طریق اقرار گرفتن از طرف مقابل و ابطال ادعا با پاسخ نقضی، توانستند مبانی توحیدی را در برابر دیدگاه مادی‌گرایانه به نمایش بگذارند و این مناظره را به نمونه‌ای عینی از استدلال عقلی در دفاع از ذات الهی تبدیل کنند، در عین اینکه به باورهای مخاطب و رعایت موازین