معرفت، سال 1405، جلد سی و پنجم، شماره چهارم، پیاپی 327، زمستان

    آموزش به‌مثابه عمل آزادی: بنیان‌های فلسفیِ تعلیم و تربیت پائولو فریره

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    ✍️ سیدمحمدرضا میریوسفی / *دانشجوی دکتری - ادیان و عرفان موسسه امام خمینی(ره) / abasehosyen@yahoo.com
    ناصرالرضا ضیائی نیا / حوزوی - سطح 4 حوزه علمیه قم / 17561naser@gmail.com
    1405/07/04 1405/07/11 1405/12/15
    doi Registering DOI...⏳
    چکیده: 
    این مقاله به واکاویِ بنیان‌های فلسفی و معرفت‌شناختیِ اندیشه پائولو فریره با تمرکز بر تز محوریِ «آموزش به‌مثابه عمل آزادی» می‌پردازد. فریره با نقد الگوهای سنتی، تکنوکراتیک و تقلیل‌گرایانه در تعلیم و تربیت که آموزش را به ابزاری برای انضباط‌بخشیِ اجتماعی و انتقال مکانیکیِ دانش «آموزش بانکی» فرومی‌کاهند، رویکردی انتقادی را بر پایه سنتزِ اگزیستانسیالیسم انسان‌گرایانه، پدیدارشناسی و دیالکتیک مارکسیستی بنا می‌نهد. این پژوهش نشان می‌دهد که چگونه فریره ادعای «بی‌طرفیِ ارزشی» در نظام‌های آموزشی را به چالش کشیده و سرشتِ ناگزیر سیاسیِ آموزش را آشکار می‌سازد؛ آموزشی که همواره در دوگانه «اهلی‌سازی و بازتولید سلطه» یا «رهایی‌بخشی و خودآگاهی انتقادی» عمل می‌کند. با تحلیل ساختاریافته مفاهیم محوری نظیر «آموزش مسئله‌آفرین»، «آموزش گفتگو‌محور» و فرایند «آگاهی‌بخشی انتقادی» ، چگونگیِ بازتعریفِ رابطه دیالکتیکی میان معلم، یادگیرنده و واقعیت عینی تبیین می‌گردد. در نهایت، مقاله استدلال می‌کند که بازخوانی فلسفه فریره چارچوبی بدیل برای بازپس‌گیری عاملیت اصیل انسانی در برابر شیءوارگیِ معاصر فراهم آورده و کلاس درس را از بستری برای مصرفِ منفعلانه معرفت، به فضایی برای پراتیک رهایی‌بخش و تحول دموکراتیک اجتماعی ارتقا می‌دهد.
    کلمات کلیدی: 
    پائولو فریره
    آموزش به‌مثابه عمل آزادی
    آموزش بانکی
    آگاهی‌بخشی انتقادی
    آموزش گفتگو محور
    عاملیت انسانی
    Article data in English (انگلیسی)
    • بازدید: 10
    Copyright © 2027 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    میریوسفی، سیدمحمدرضا، ضیائی نیا، ناصرالرضا. (1405) آموزش به‌مثابه عمل آزادی: بنیان‌های فلسفیِ تعلیم و تربیت پائولو فریره. فصلنامه معرفت، 35(4)، - https://doi.org/10.22034/marifat.2026.5004456.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    سیدمحمدرضا میریوسفی؛ ناصرالرضا ضیائی نیا."آموزش به‌مثابه عمل آزادی: بنیان‌های فلسفیِ تعلیم و تربیت پائولو فریره". فصلنامه معرفت، 35، 4، 1405، -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    میریوسفی، سیدمحمدرضا، ضیائی نیا، ناصرالرضا.(1405) 'آموزش به‌مثابه عمل آزادی: بنیان‌های فلسفیِ تعلیم و تربیت پائولو فریره'، فصلنامه معرفت، 35(4), pp. -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    میریوسفی، سیدمحمدرضا، ضیائی نیا، ناصرالرضا. آموزش به‌مثابه عمل آزادی: بنیان‌های فلسفیِ تعلیم و تربیت پائولو فریره. معرفت، 35, 1405؛ 35(4): -