تقلید کورکورانه؛ آفت دینداری
Article data in English (انگلیسی)
سال بیست و هفتم ـ شماره 249 (ویژة ادیان)
حسن آخوندی / دانش پژوه دکتری تفسیر جامعه المصطفی العالمیه amiramin809@gmail.com
دریافت: 9/12/96 پذیرش: 17/4/97
چکیده
زندگی انسان همواره در طول تاریخ با رجوعِ غیرمتخصص به متخصص عجین بوده است؛ چیزی که عقل بدون واسطه به آن حکم می کند. و شرعِ مقدس نیز آن را امضا کرده است. همچنین، بزرگ ترین آفات دینداری تقلید کورکورانه است که مصیبت های بزرگی در طول تاریخ به وجود آورده است. این مقاله به روش تحلیلی ـ توصیفی به بررسی اقسام تقلید و بیان ویژگی های صحیح و ناصحیح آن، با معیار قرآن و روایات می پردازد. از بررسی قرآن و روایات به دست می آید که مقصود از تقلیدِ ممنوع، تنها تقلید کورکورانه از محیط، و عادتِ آباء و اجداد نیست، بلکه تقلید جاهل از عالم و رجوع عامى به فقیه، بر دو قسم است: ممنوع و مشروع. عدم بلوغ فکری، شخصیت زدگی، گذشته نگری و شخصیت گرایی، علاقه شدید به نیاکان و پیشینیان، و تعصب و گروه گرایی، از عوامل و انگیزه های تقلید کورکورانه می باشد.
کلیدواژه ها: قرآن، تقلید کورکورانه، دین، آفت دینداری.
- نهجالبلاغه، 1414ق، تصحيح صبحي صالح، قم، هجرت.
- نهجالبلاغه، 1379، ترجمة محمد دشتی، چ دوم، قم، مشهور.
- صحيفة سجاديه، 1376، قم، الهادی.
- ابناثير جزري، مباركبن محمد، 1367، النهاية في غريب الحديث و الأثر، چ چهارم، قم، اسماعيليان.
- ابنشعبه حرانى، حسنبن على، 1404ق، تحف العقول، قم، جامعه مدرسين.
- ابنمنظور، محمدبن مكرم، 1414ق، لسان العرب، تحقيق جمالالدين ميردامادى، بیروت، دارالفكر.
- امامى، محمدجعفر و محمدرضا آشتیانى، 1379، ترجمه و شرح نهجالبلاغه، چ دوازدهم، قم، مدرسه امام علىبن ابیطالب.
- پاينده، ابوالقاسم، 1382، نهجالفصاحه، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي.
- حجازى، فخرالدين و ديگران، 1364، كاوشى در نهجالبلاغه (مقالات كنگره سوم)، قم، بنياد نهجالبلاغه.
- حرعاملى، محمدبن حسن، 1409ق، وسائلالشيعه، قم، مؤسسة آلالبيت.
- راغب اصفهانى، حسينبن محمد، 1412ق، مفردات، بيروت، دارالقلم.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1374، الميزان في تفسير القرآن، ترجمة سيدمحمدباقر موسوي همداني، چ پنجم، قم، جامعة مدرسين.
- طبرسی، احمدبن على، 1360، الاحتجاج ، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي.
- طبرسي، فضلبن حسن، 1372، مجمعالبيان، تهران، فراهاني.
- طريحي، فخرالدين، 1375، مجمعالبحرين، تحقيق احمد حسينى اشكورى، چ سوم، تهران، مرتضوى.
- فيومى، احمدبن محمد، 1414ق، المصباح المنير، قم، دارالهجره.
- قرائتي، محسن، 1384، تفسیر نور، چ چهاردهم، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن.
- مجلسى، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، چ دوم، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- مسعودی، عليبن حسین، 1360، مروجالذهب و معادنالجوهر، ترجمة ابوالقاسم پاینده، چ دوم، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
- مطهری، مرتضی، 1372، مجموعه آثار، چ دوم، تهران، صدرا.
- مفيد، محمدبن محمدبن نعمان، 1413ق، الأمالي، تصحيح حسين استادولى و علياكبر غفاري، قم، کنگره شیخ مفید.
- مکارم شیرازی، ناصر، 1374، تفسير نمونه، تهران، دارالكتب الاسلاميه.



