تأثیر اوراق قرضالحسنه بر رشد اقتصادی از رهگذر توسعهی مالی
Article data in English (انگلیسی)
سال بیست و هفتم ـ شماره دهم، پیاپی 253 (ویژة اقتصاد) (دی1397)
بهنام عرب بافرانی / دانشجوی دکتری علوم اقتصادی دانشگاه آزاد اسلامی اراک bafrani.sangar@gmail.com
علی اصغر هادوی نیا / دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی alihadavinia@gmail.com
دریافت: 11/04/97 پذیرش: 29/09/97
چکده
مکتب اقتصادی اسلام با تحریم ربا، «قرض الحسنه» را به عنوان بهترین شیوه جایگزین برای ربا در نظر گرفته است. قرض الحسنه، به عنوان یک رفتار اقتصادی، برگرفته از حاکمیت ارزش های اسلامی، از روش های تأمین مالی مورد تأکید اسلام است. اوراق سازی مبتنی بر این نهاد، در قالب مفهوم توسعة مالی و از طریق تخصیص بهینة سرمایه، تأمین مالی طرح های بزرگ و تجهیز بیشتر پس اندازها، تنوع و گسترش ابزارهای مالی، با تأکید بر مدیریت ریسک و ایجاد امکان دریافت پاداش نوآوری، موجب رشد اقتصادی می شود. این مقاله، با روش توصیفی ـ تحلیلی، در پی پاسخ به این پرسش است که آیا اوراق قرض الحسنه، بر رشد اقتصادی موثر است؟ در این پژوهش، ضمن تشریح اوراق قرض الحسنه و مزایای آن، به بررسی چگونگی تأثیر اوراق سازی، به عنوان نمادی از توسعة مالی بر رشد اقتصادی پرداخته ایم. نتایج پژوهش نشان می دهد اوراق قرض الحسنه، با توجه به مزایایی که دارد، به عنوان نمادی از توسعة مالی بر رشد اقتصادی موثر خواهد بود.
کلیدواژه ها: قرض الحسنه، اوراق قرض الحسنه، رشد اقتصادی، توسعة مالی.
- ابوترابی، محمدعلی و دیگران، 1393، «عقود اسلامی، تعمیق مالی و رشد اقتصادی»، سیاستگذاری اقتصادی، ش12، ص 83-114.
- پهلوان، حمید و سیدروح الله رضوی، 1386، اوراق صکوک؛ تعریف، انواع و ساختار، تهران، مدیریت پژوهش توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس اوراق بهادار.
- توحیدینیا، ابوالقاسم، 1391، «جذب سپرده قرضالحسنه به کمک ابزار مالی اسلامی (صکوک)»، تحقیقات مالی ـ اسلامی، ش2، ص 143-160.
- جوادی آملی، عبدالله، 1385، تسنیم، قم، اسراء.
- راغب اصفهانی، حسينبن محمد، 1412ق، مفردات الفاظ قرآن، بیروت، دارالقلم.
- سبحانی، حسن، 1377، بررسی ادله عدم حضور موثر نظام بانکی در بازارهای مالی (مجموعه مقالات)، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
- سلیمی، علیرضا، 1391، «ضرورت توسعة اوراق بهادار اسلامی»، راهبرد، ش65، ص 291-318.
- طبرسی، فضلبن حسن، 1372، مجمعالبیان، تهران، ناصرخسرو.
- عرب مازار، عباس و سعید کیقبادی، 1385، «جایگاه قرضالحسنه در نظام بانکی ایران»، اقتصاد اسلامی، ش22، ص 13-46.
- فرجی، شهرزاد و سمانه واشقانی فراهانی، 1390، ابزارهای نوین تأمین مالی (کاربرد اوراق قرضالحسنه، مرابحه، اجاره و استصناع (سفارش ساخت) در سیستم بانکی)،در: www.banksepah.ir
- قرشی، علیاکبر، 1371، قاموس قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- کمیجانی، اکبر و علیاصغر هادوینیا، 1377، «درآمدی بر جایگاه قرضالحسنه در اسلام و اثرات اقتصادی آن»، نامه مفید، ش14، ص 233-254.
- گلستانی، مهدی، 1389، «اوراق (صکوک) اجاره ابزاری نوین برای تأمین مالی شرکتهای لیزینگ»، بررسی مسائل و سیاستهای اقتصادی، ش 9و10، ص 37-54.
- محققنیا، محمدجواد، 1388، «بررسی جایگاه قرضالحسنه در نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران»، معرفت اقتصاد اسلامی، ش1، ص 141-162.
- منجو، فیصل احمد، 1386، «تبدیل به اوراق بهادار نمودن داراییها: راهکاری مهم برای بانکهای اسلامی»، ترجمة مجتبی کریمی، روند، ش 54، ص 185ـ228.
- منظور، داوود و دیگران، 1387، بانکداری اسلامی در رقابت با بانکداری متداول، موانع و چالشهای پیشرو (مجموعه مقالات)، تهران، مؤسسة عالی آموزش بانکداری ایران.
- موسویان، سیدعباس، 1383، «طرحی برای ساماندهی صندوقهای قرضالحسنه»، اقتصاد اسلامی، ش16، ص 35-56.
- ـــــ ، 1386، ابزارهای مالی اسلامی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- نجفی، مهدی، 1385، بررسی فرآیند تأمین مالی از طریق انتشار اوراق صکوک، پایاننامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه امام صادق(ع).
- نجفى، محمدحسن، 1394، جواهرالكلام، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- هادوینیا، علیاصغر، 1380، «اوراق قرضالحسنه»، اقتصاد اسلامی، ش4، ص 83-104.
- یسری، احمد عبدالرحمن، 2001، قضایا اسلامیه معاصره فی النقود و البنوک و التمویل، مصر، دارالجامعیه.




