بررسی تطبیقی «آزادی» و «مسئولیت» از دیدگاه آیتالله مصباح و ژان پل سارتر
Article data in English (انگلیسی)
سال بیست و ششم ـ شماره 243 (ویژة فلسفه)
سیدامین اله احمدیانی مقدم / سطح سه حوزة علمیه و کارشناس فلسفه مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ahmadiani624@gmail.com
محمود نمازی / استادیار گروه فلسفه مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی namazi@qabas.net
دریافت: 19/3/96 پذیرش: 13/9/96
چکیده
«آزادی» و محدودة آن از دیرباز مطمح نظر انسان ها بوده است. همچنین «مسئولیت» به عنوان یک محدودکننده برای آزادی انسان، از جانب فیلسوفان اخلاق مطرح بوده است. آیت الله مصباح و ژان پل سارتر از جمله فیلسوفانی هستند که به این دو موضوع توجه کرده اند. ازآنجاکه یکی از این دو فیلسوف، مسلمان و موحد و دیگری از شاخة الحادی مکتب اگزیستانسیالیسم به شمار می آیند، به طور طبیعی در خصوص «آزادی» و «مسئولیت» انسان اختلاف نظرهای فراوانی دارند. سارتر انسان را برابر با آزادی می داند، و تنها حالتی را که در آن انسان آزاد نیست وقتی می داند که نمی تواند آزاد باشد. همچنین برای انسان قایل به مسئولیت جهانی است. از سوی دیگر، آیت الله مصباح بر آزادی انسان تأکید می کند. همچنین برای انسان انواعی از مسئولیت ها قایل است. در این مقاله، با توجه به تفاوت فراوان نظرات این دو فیلسوف، دیدگاه های آنها به صورت تطبیقی بررسی گردیده است.
کلیدواژه ها: آیت الله مصباح، سارتر، آزادی، مسئولیت.
- نهجالبلاغه، 1390، ترجمة علی شیروانی، قم، دفتر نشر معارف.
- احمدی، بابک، 1384، سارتر که مینوشت، تهران، نشر مرکز.
- امیری، رضا، 1386، «هستی لنفسه در فلسفه سارتر و نقد آن»، پژوهشهای فلسفی کلامی، دوره هشتم، ش 3و4، ص 293-319.
- دهقان سیمکانی، رحیم، 1391، «نگاهی انتقادی به مبانی تفکر اخلاقی سارتر»، معرفت اخلاقی، ش2، ص 51-71.
- ربانی گلپایگانی، علی، 1367، «تحلیلی از آزادی انسان در مکتب اگزیستانسیالیسم (قسمت دوم)»، مکتب اسلام، سال بيست و هشتم، ش 9، ص 49ـ57.
- سارتر، ژان پل، 1361، اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر، ترجمة مصطفی رحیمی، چ هشتم، تهران، مروارید.
- علوی سرشکی، محمدرضا، 1395، در: www. alavisereshki. Com
- گرامی، غلامحسین، 1388، «بررسی و نقد دیدگاه سارتر درباره ماهیت انسان»، اندیشه نوین دینی، سال پنجم، ش 16، ص 79ـ106.
- مصباح، محمدتقي، 1390، آموزش فلسفه، چ دوازدهم، تهران، سازمان تبليغات اسلامي.
- ـــــ ، 1391، پرسشها و پاسخها، چ هشتم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- ـــــ ، 1394، خودشناسی برای خودسازی، چ نوزدهم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مطهری، مرتضی، 1377، مجموعه آثار، تهران، صدرا، ج 1.
- نوالي، محمود، 1374، فلسفههای اگزیستانس و اگزیستانسیالیسم تطبیقی، تبريز، دانشگاه تبريز.
- یوسفی، علی، 1390، بررسی و نقد انسانمحوری الحادی از دیدگاه نهجالبلاغه، پاياننامه كارشناسي ارشد، قم، دانشگاه قم.
Copyright © 2018 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.



