تأملاتی در باب اومانیسم
Article data in English (انگلیسی)
سال بیست و ششم ـ شماره 243 (ویژة فلسفه)
وحید کنگرانی فراهانی / کارشناس ارشد اخلاق کاربردی مؤسسه اخلاق و تربیت vahidfarahani86@gmail.com
دریافت: 11/5/96 پذیرش: 23/10/96
چکیده
«اومانیسم» یکی از جریانات فکری مهم در تاریخ اندیشه غرب و مدرنیته بوده که مکاتب مختلف فکری و سیاسی تحت تأثیر آن به وجود آمده است. این تفکر، که به عنوان نقطة افتراق بین تفکر دینی و غیردینی مطرح می شود، در عصر نوزایی در غرب و در پرتو ضعف های کلیسا در حوزه های نظری و عملی، با شعار احیای ارزش های انسان و بازگشت به دوران رم و یونان باستان رشد یافته و با بنیان نهادن فلسفه های جدید از طریق دکارت و کانت و سایر اندیشمندان غربی، صبغه ای فلسفی پیدا کرده و در نهایت، پس از طی چندین مرحله، امروزه در تمام مکاتب و اندیشه های غربی جریان و سریان دارد. این پژوهش می کوشد به صورت بندی مناسبی از اومانیسم به عنوان غالب صورت تمدنی غرب و بسترهای تاریخی و شاخصه های فکری آن در حوزه های معرفت شناختی و هستی شناختی بپردازد. روش این پژوهش استنادی ـ مطالعاتی و از یافته های آن، تبیین چهار دورة تاریخی اومانیسم و طرح تنافی اومانیسم با اندیشة دینی است.
کلیدواژه ها: اومانیسم، اصالت انسان، انسان گرایی، عقلانیت خودبنیاد، انسان محوری.
- ابراهیمزاده آملی، عبدالله، 1386، «انسان در نگاه اسلام و اومانیسم»، قبسات، ش 44، ص 51ـ70.
- ایلخانی، محمد، 1382، تاریخ فلسفه در قرون وسطی و رنسانس، تهران، سمت.
- براون، کالین، 1392، فلسفه و ایمان مسیحیت، ترجمة ط. میکائیلیان، تهران، علمی و فرهنگی.
- بورکهارت، یاکوب، 1389، فرهنگ رنسانس در ایتالیا، ترجمة محمدحسن لطفی، تهران، طرح نو.
- دکارت، رنه، 1390، گفتار در روش، ترجمة محمدعلی فروغی، تهران، مهر دامون.
- دورانت، ویل، 1391، تاریخ تمدن، ترجمة صفدر تقیزاده، تهران، بهنود.
- ديويس، تونى، 1387، اومانيسم، ترجمة عباس مخبر، تهران، نشر مركز.
- رندال، هرمن، 1353، سیر تکامل عقل نوین، ترجمة ابوالقاسم پاینده، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
- رهنمائي، سيداحمد، 1388، غربشناسی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- شفیعی سروستانی، اسماعیل، 1385، داستان ورزش غرب، چ چهارم تهران، هلال.
- صانعپور، مریم، 1378، نقدي بر معرفتشناسي اومانيستي، تهران، معاصر.
- ـــــ ، 1384، «اومانیسم و حقگرایی»، علوم سیاسی، ش 29، ص 7-28.
- ـــــ ، 1389، خدا و دین در رویکرد اومانیستی، قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- فردید، احمد، 1381، دیدار فرهی و فتوحات آخرالزمانی، به کوشش محمد مرادپور، تهران، مؤسسه چاپ و نشر نظر.
- کالینسن، دایانه، 1380، پنجاه فیلسوف بزرگ، ترجمة محمد رفیعی مهرآبادی، تهران، عطائی.
- کامو، آلبر، 1394، انسان طاغی، ترجمة مهد ایرانطلب، تهران، قطره.
- کانت، ایمانوئل، 1385، نقد عقل عملی، ترجمة انشالله رحمتی، تهران، نورالثقلین.
- ـــــ ، 1394، دین در محدود عقل تنها، ترجمة منوچهر صانعي درهبيدي، تهران، نقش و نگار.
- کوریک، جیمز، 1380، رنسانس، ترجمة آزيتا ياسائى، تهران، ققنوس.
- لالاند، آندره، 1377، فرهنگ علمی و انتقادی فلسفه، ترجمة غلامرضا وثیق، تهران، فردوس ایران.
- مصباح، محمدتقی، 1388، نظریه سیاسی اسلام، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).



