معرفت، سال بیست و ششم، شماره دوازدهم، پیاپی 243، اسفند 1396، صفحات 41-48

    تأملاتی در باب اومانیسم

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    وحید کنگرانی فراهانی / کارشناس ارشد اخلاق کاربردی مؤسسه اخلاق و تربیت / vahidfarahani86@gmail.com
    چکیده: 
    «اومانیسم» یکی از جریانات فکری مهم در تاریخ اندیشه غرب و مدرنیته بوده که مکاتب مختلف فکری و سیاسی تحت تأثیر آن به وجود آمده است. این تفکر، که به عنوان نقطه‌ی افتراق بین تفکر دینی و غیردینی مطرح می شود، در عصر نوزایی در غرب و در پرتو ضعف های کلیسا در حوزه های نظری و عملی، با شعار احیای ارزش های انسان و بازگشت به دوران رم و یونان باستان رشد یافته و با بنیان نهادن فلسفه های جدید از طریق دکارت و کانت و سایر اندیشمندان غربی، صبغه ای فلسفی پیدا کرده و در نهایت، پس از طی چندین مرحله، امروزه در تمام مکاتب و اندیشه های غربی جریان و سریان دارد. این پژوهش می کوشد به صورت بندی مناسبی از اومانیسم به عنوان غالب صورت تمدنی غرب و بسترهای تاریخی و شاخصه های فکری آن در حوزه های معرفت شناختی و هستی شناختی بپردازد. روش این پژوهش استنادی ـ مطالعاتی و از یافته های آن، تبیین چهار دوره‌ی تاریخی اومانیسم و طرح تنافی اومانیسم با اندیشه‌ی دینی است.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    Reflections on Humanism
    Abstract: 
    Leading to the emergence of various intellectual and political schools, "Humanism" has been one of the major intellectual movements in the history of Western thought and modernity. With the slogan of the revival of human values and the return to the Roman and ancient Greek times, this school which is presented as a point of differentiation between religious and secular thinking has developed in the era of renaissance in the West in the light of the weaknesses of the church in the theoretical and practical areas. With the introduction of new philosophies by Descartes, Kant and other Western scholars, it found its way into philosophy, and eventually, after several stages, it is now present in all Western schools and thoughts. The present research seeks to provide a proper formulation of humanism as a dominant school in the West's civilization, and discuss its historical context and intellectual features in epistemological and ontological areas. The research method is documentive-library based, and its findings include explaining four historical periods of humanism and discussing the contradiction between humanism and religious thinking.
    References: 
    متن کامل مقاله: 

    سال بیست و ششم ـ شماره 243 (ویژة فلسفه)

    وحید کنگرانی فراهانی / کارشناس ارشد اخلاق کاربردی مؤسسه اخلاق و تربیت                                           vahidfarahani86@gmail.com

    دریافت: 11/5/96               پذیرش: 23/10/96

    چکیده

    «اومانیسم» یکی از جریانات فکری مهم در تاریخ اندیشه غرب و مدرنیته بوده که مکاتب مختلف فکری و سیاسی تحت تأثیر آن به وجود آمده است. این تفکر، که به عنوان نقطة افتراق بین تفکر دینی و غیردینی مطرح می شود، در عصر نوزایی در غرب و در پرتو ضعف های کلیسا در حوزه های نظری و عملی، با شعار احیای ارزش های انسان و بازگشت به دوران رم و یونان باستان رشد یافته و با بنیان نهادن فلسفه های جدید از طریق دکارت و کانت و سایر اندیشمندان غربی، صبغه ای فلسفی پیدا کرده و در نهایت، پس از طی چندین مرحله، امروزه در تمام مکاتب و اندیشه های غربی جریان و سریان دارد. این پژوهش می کوشد به صورت بندی مناسبی از اومانیسم به عنوان غالب صورت تمدنی غرب و بسترهای تاریخی و شاخصه های فکری آن در حوزه های معرفت شناختی و هستی شناختی بپردازد. روش این پژوهش استنادی ـ مطالعاتی و از یافته های آن، تبیین چهار دورة تاریخی اومانیسم و طرح تنافی اومانیسم با اندیشة دینی است.

    کلیدواژه ها: اومانیسم، اصالت انسان، انسان گرایی، عقلانیت خودبنیاد، انسان محوری.

     

     

    References: 
    • ابراهیم‌زاده آملی، عبدالله، 1386، «انسان در نگاه اسلام و اومانیسم»، قبسات، ش 44، ص 51ـ70.
    • ایلخانی، محمد، 1382، تاریخ فلسفه در قرون وسطی و رنسانس، تهران، سمت.
    • براون، کالین، 1392، فلسفه و ایمان مسیحیت، ترجمة ط. میکائیلیان، تهران، علمی و فرهنگی.
    • بورکهارت، یاکوب، 1389، فرهنگ رنسانس در ایتالیا، ترجمة محمدحسن لطفی، تهران، طرح نو.
    • دکارت، رنه، 1390، گفتار در روش، ترجمة محمدعلی فروغی، تهران، مهر دامون.
    • دورانت، ویل، 1391، تاریخ تمدن، ترجمة صفدر تقی‌زاده، تهران، بهنود.
    • ديويس، تونى، 1387، اومانيسم، ترجمة عباس مخبر، تهران، نشر مركز.
    • رندال، هرمن، 1353، سیر تکامل عقل نوین، ترجمة ابوالقاسم پاینده، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
    • رهنمائي، سيداحمد، 1388، غرب‌شناسی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
    • شفیعی سروستانی، اسماعیل، 1385، داستان ورزش غرب، چ چهارم تهران، هلال.
    • صانع‌پور، مریم، 1378، نقدي بر معرفت‌شناسي اومانيستي، تهران، معاصر.
    • ـــــ ، 1384، «اومانیسم و حق‌گرایی»، علوم سیاسی، ش 29، ص 7-28.
    • ـــــ ، 1389، خدا و دین در رویکرد اومانیستی، قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    • فردید، احمد، 1381، دیدار فرهی و فتوحات آخرالزمانی، به کوشش محمد مرادپور، تهران، مؤسسه چاپ و نشر نظر.
    • کالینسن، دایانه، 1380، پنجاه فیلسوف بزرگ، ترجمة محمد رفیعی‌ مهرآبادی، تهران، عطائی.
    • کامو، آلبر، 1394، انسان طاغی، ترجمة مهد ایران‌طلب، تهران، قطره.
    • کانت، ایمانوئل، 1385، نقد عقل عملی، ترجمة انشالله رحمتی، تهران، نورالثقلین.
    • ـــــ ، 1394، دین در محدود عقل تنها، ترجمة منوچهر صانعي‌ دره‌بيدي، تهران، نقش و نگار.
    • کوریک، جیمز، 1380، رنسانس، ترجمة آزيتا ياسائى، تهران، ققنوس.
    • لالاند، آندره، 1377، فرهنگ علمی و انتقادی فلسفه، ترجمة غلامرضا وثیق، تهران، فردوس ایران.
    • مصباح، محمدتقی، 1388، نظریه سیاسی اسلام، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    کنگرانی فراهانی، وحید. (1396) تأملاتی در باب اومانیسم. فصلنامه معرفت، 26(12)، 41-48

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    وحید کنگرانی فراهانی."تأملاتی در باب اومانیسم". فصلنامه معرفت، 26، 12، 1396، 41-48

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    کنگرانی فراهانی، وحید.(1396) 'تأملاتی در باب اومانیسم'، فصلنامه معرفت، 26(12), pp. 41-48

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    کنگرانی فراهانی، وحید. تأملاتی در باب اومانیسم. معرفت، 26, 1396؛ 26(12): 41-48