نقد و بررسی برخی از شبهات حدیث ثقلین
نوع مقاله:
ترویجی
نویسندگان:
چکیده:
در طول تاریخ اسلام، حدیث «ثقلین» به عنوان سندی پرافتخار بر صفحهی زرین حقیقت شیعی درخشیده و در حوزه های گوناگون کلامی، فقهی، حدیثی و تاریخی محل استناد شیعیان بوده است. این سند از چنان ظرفیتی برخوردار است که می تواند عامل وصل بوده و رفع اختلافات بین امت اسلام را موجب گردد و زمینهی انسجام مسلمانان را فراهم سازد، ولی متأسفانه به سبب جهالت و بی مهری ها، از این ظرفیت عظیم درست استفاده نشده است. سؤال اصلی این است که چه عواملی موجب دور ماندن امت اسلام از این ظرفیت گردیده است؟ به نظر می رسد شبهه افکنی ها یکی از عوامل مزبور است. ضرورت فراهم آمدن بستر مناسب برای استفاده هرچه بیشتر از این ظرفیت، نگارنده را واداشت تا در تحقیق حاضر به دنبال پاسخ به برخی از آن شبهات برآید.
روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و مستند به منابع معتبر عامه است تا زمینهی پذیرش بهتر مطالب را فراهم سازد. یافته های تحقیق نشان دهندهی ضعف بنیادین شبهات واردشده بوده و با اندکی تأمل و ملاحظهی منصفانه، شبهات مزبور قابل برطرف شدن است.
Article data in English (انگلیسی)
Title:
A Review of Some Doubts Regarding Ḥadīth al-Thaqalayn
Abstract:
During the history of Islam, “Ḥadīth al-Thaqalayn " has been an important document for the Shiite and a source of reference in different areas of theology, jurisprudence, hadith and history. This document has great capacities; it can be a connecting factor used for resolving the differences among the Ummah of Islam and provide the ground for the unity of Muslims. But unfortunately, due to ignorance and inattention, this great capacity has not been used properly. The main question is: what factors have led to the Islamic nation’s ignorance of this capacity? It seems that one factor concerns the doubts raised in this regard. The necessity of providing a suitable ground for making maximum use of this capacity led the authors to seek answers for some of those doubts in the present research. The research methodology is descriptive-analytical, and in order to gain better acceptance, it is documented by authoritative sources. The findings of the research indicate that the raised doubts have fundamental weaknesses, and the doubts can be resolved with a little reflection and fair consideration.
References:
متن کامل مقاله:
سال بیست و هفتم ـ شماره 244 (ویژة کلام)
عبدالرحمن باقرزاده / استادیار دانشگاه مازندران a.bagherzadeh@umz.ac.ir
دریافت: 20/7/96 پذیرش: 25/11/96
چکیده
در طول تاریخ اسلام، حدیث «ثقلین» به عنوان سندی پرافتخار بر صفحة زرین حقیقت شیعی درخشیده و در حوزه های گوناگون کلامی، فقهی، حدیثی و تاریخی محل استناد شیعیان بوده است. این سند از چنان ظرفیتی برخوردار است که می تواند عامل وصل بوده و رفع اختلافات بین امت اسلام را موجب گردد و زمینة انسجام مسلمانان را فراهم سازد، ولی متأسفانه به سبب جهالت و بی مهری ها، از این ظرفیت عظیم درست استفاده نشده است. سؤال اصلی این است که چه عواملی موجب دور ماندن امت اسلام از این ظرفیت گردیده است؟ به نظر می رسد شبهه افکنی ها یکی از عوامل مزبور است. ضرورت فراهم آمدن بستر مناسب برای استفاده هرچه بیشتر از این ظرفیت، نگارنده را واداشت تا در تحقیق حاضر به دنبال پاسخ به برخی از آن شبهات برآید.
روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و مستند به منابع معتبر عامه است تا زمینة پذیرش بهتر مطالب را فراهم سازد. یافته های تحقیق نشان دهندة ضعف بنیادین شبهات واردشده بوده و با اندکی تأمل و ملاحظة منصفانه، شبهات مزبور قابل برطرف شدن است.
کلیدواژه ها: حدیث ثقلین، صحیح بخاری، حدیث اصحابی کالنجوم، حدیث اقتدا به شیخین.
References:
- ابن ابیشیبه، ابوبكر، 1409ق، المصنف في الأحاديث والآثار، تحقيق كمال يوسف الحوت، ریاض، مكتبه الرشد.
- ابن ابیعاصم شیباني، 1400ق، السنة، تحقيق محمد ناصرالدين الألبانی، بیروت، المكتب الاسلامی.
- ابن جوزی، عبدالرحمن، 1403ق، العلل المتناهية في الأحاديث الواهية، تحقيق خليل الميس، بیروت، دارالكتب العلميه.
- ابن عدی، ابواحمد جرجاني، 1409ق، الكامل في ضعفاء الرجال، تحقیق يحيى مختار غزاوي، بیروت، دارالفکر.
- ابنتیمیه، احمدبن عبدالحليم، 1406ق، منهاج السنة النبوية، تحقيق محمد رشاد سالم، بیجا، مؤسسة قرطبة.
- ابنحجر عسقلانی، احمدبن علي، 1404ق، تهذيب التهذيب، بیروت، دارالفكر.
- ـــــ ، 1406ق، لسان الميزان، بيروت، مؤسسه الاعلمي للمطبوعات.
- ابنحجر هیثمی، احمدبن محمد، 1997م، الصواعق المحرقه، تحقیق عبدالرحمنبن عبدالله التركي و كامل محمد الخراط، بیروت، مؤسسه الرساله.
- ابنحزم اندلسی، عليبن احمد، 1404ق، الإحكام في أصول الأحكام، قاهره، دارالحديث.
- ـــــ ، بیتا، الفصل في الملل والأهواء والنحل، قاهره، مكتبة الخانجي.
- ابنحنبل، احمد، 1403ق، فضائل الصحابة، تحقيق وصيالله محمد عباس، بیروت، مؤسسة الرسالة.
- ـــــ ، بيتا، مسند احمدبن حنبل، مصر، مؤسسة قرطبه.
- ابنسعد، محمد، بيتا، الطبقات الكبرى، بیروت، دار صادر.
- ابنعثیمین، محمدبن صالح، 1413ق، مجموع فتاوى و رسائل ابنعثيمين، تحقیق فهدبن ناصربن ابراهيم السليمان، بیجا، دارالوطن.
- ابنقيم جوزي، محمدبن ابيبكر، 1395ق، إغاثة اللهفان من مصائد الشيطان، تحقيق محمد حامد الفقي، چ دوم، بیروت، دارالمعرفه.
- ـــــ ، 1973م، إعلام الموقعين عن رب العالمين، تحقيق طه عبدالرؤوف سعد، بیروت، دارالجيل.
- ـــــ ، 1403ق، المنار المنيف في الصحيح والضعيف، تحقيق عبدالفتاح ابوغده، حلب، مكتب المطبوعات الاسلاميه.
- ـــــ ، 1407ق، زادالمعاد في هدي خيرالعباد، تحقیق شعيب الأرناؤوط و عبدالقادر الأرناؤوط، بیروت، مؤسسة الرساله.
- ابنکثیر، اسماعیلبن عمرو، 1419ق، تفسیر القرآن العظیم، تحقیق محمدحسین شمسالدین، بیروت، دارالکتب العلمیه.
- ـــــ ، بيتا، البداية و النهايه، بیروت، مكتبة المعارف.
- ابنمنده، ابوعبدالله محمدبن اسحاق، بیتا، الفوائد، تحقیق مجدي سيدابراهيم، قاهره، مکتبة القرآن.
- ابييعلى موصلی، احمدبن علي، 1404ق، مسند ابييعلى، تحقيق حسين سليم اسد، دمشق، دارالمأمون للتراث.
- آلوسی، سیدمحمود، 1415ق، روحالمعاني في تفسير القرآن العظيم، تحقیق علی عبدالباری عطیه، بیروت، دارالکتب العلمیه.
- آمدی، ابوالحسن علیبن محمد، 1404ق، الإحكام في أصول الأحكام، تحقيق سيد الجميلي، بیروت، دارالكتاب العربي.
- الباني، ناصرالدین، بيتا، سلسله الصحیحه، ریاض، مکتبة المعارف.
- بخاري، علاءالدين عبدالعزيز، 1418ق، كشفالأسرار عن أصول فخرالإسلام البزدوي، تحقيق عبدالله محمود محمد عمر، بیروت، دارالكتب العلميه.
- ترمذی، محمد بن عيسى أبوعيسى، بی¬تا، ¬الجامع الصحيح سنن الترمذي، تحقيق: أحمد محمد شاكر و دیگران، بیروت، دار إحياء التراث العربي
- تفتازانی، سعدالدين مسعود، 1401ق، شرح المقاصد في علم الكلام، پاکستان، دارالمعارف النعمانيه.
- ثعالبی، عبدالرحمنبن محمد، بيتا، الجواهر الحسان في تفسير القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات.
- دهلوی، شاه ولیالله، بيتا، تحفه اثناعشری، بیجا، بینا.
- ذهبی، شمسالدين، 1995م، ميزان الاعتدال في نقد الرجال، تحقیق شيخ عليمحمد معوض و شيخ عادل احمد، بیروت، دارالكتب العلميه.
- رشيدرضا، محمد، 1329ق، مجله المنار، بیجا، بینا.
- زیعلی، جمالالدين عبدالله، 1414ق، تخريج الأحاديث والآثار الواقعة في تفسير الكشاف للزمخشري، تحقيق عبداللهبن عبدالرحمن السعد، ریاض، دار ابنخزيمه.
- سخاوی، ابوالخير محمدبن عبدالرحمن، 1405ق، المقاصد الحسنة في بيان كثير من الأحاديث المشتهرة على الألسنة، تحقيق محمد عثمان الخشت، بیروت، دارالكتاب العربي.
- سرخسی، شمسالدین ابوبكر محمدبن ابيسهل، 1421ق، المبسوط، تحقیق خليل محيالدين الميس، بیروت، دارالفکر.
- سیوطی، عبدالرحمن، 1404ق، تفسیر الـدّرالمنثور فی تفسیر المأثور، قم، کتـابخانه آيتالله مرعشي نجفي.
- ـــــ ، بيتا، تدریب الراوی فی شرح تقریب النواوی، تحقیق عبدالوهاب عبداللطیف، ریاض، مکتبة الریاض الحدیثه.
- شحود، عليبن نايف، بيتا، شبهات الرافضة حول الصحابة رضي الله عنهم و ردها، بيجا، بينا.
- شوکانی، محمدبن علي، 1412ق، إرشاد الفحول إلى تحقيق علم الأصول، تحقيق محمد سعيد البدري ابومصعب، بیروت، دارالفكر.
- شهرزوري شافعی، ابوعمرو عثمانبن عبدالرحمن، 1984م، علوم الحديث، بیجا، مکتبة فارابی.
- طبرانی، سليمانبن احمد، 1404ق، المعجم الكبير، تحقيق حمديبن عبدالمجيد السلفي، موصل، مكتبة الزهراء.
- عقیلی، محمدبن عمر، 1404ق، الضعفاء الكبير، تحقيق عبدالمعطي امين قلعجی، بیروت، دارالمكتبة العلميه.
- قاری، ملاعلی، 1422ق، مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح، تحقيق جمال عيتاني، بیروت، دارالكتب العلميه.
- قرطبی محمدبن احمد، 1364، تفسیر الجامع لأحكام القرآن، تهران، ناصرخسرو.
- متقی هندی، علاءالدین، 1419ق، كنزالعمال، تحقيق محمود عمر الدمياطي، بیروت، دارالكتب العلميه.
- مناوی، عبدالرؤوف، 1356ق، فيض القدير شرح الجامع الصغير، مصر، المكتبة التجارية الكبرى.
- میلانی، سیدعلی، 1387، نفحات الازهار، قم، الحقائق.
- نسائى، احمدبن شعيب، 1411ق، سنن کبری نسائى، تحقيق عبدالغفار سليمان البنداري و سيدحسن كسروي، بیروت، دارالكتب العلميه.
- نووی دمشقی، محییالدين ابيزكريا، 1392ق، شرح صحيح مسلم، بیروت، دار احياء التراث العربي.
- نيشابورى، حاكم محمدبن ابوعبدالله، 1411ق، المستدرك على الصحيحين و بذيله التلخيص للحافظ الذهبي، تحقيق مصطفى عبدالقادر عطا، بیروت، دارالكتب العلميه.
- نيشابورى، مسلمبن حجاج، بيتا، صحيح مسلم، تحقيق محمد فؤاد عبدالباقي، بيروت، دار إحياء التراث العربي.
- نيشابورى، نظامالدين حسنبن محمد، 1416ق، تفسير غرائب القرآن و رغائب الفرقان، تحقيق زكريا عميرات، بیروت، دارالكتب العلميه.
- هيثمى، حافظ نورالدين علىبن ابيبكر، 1407ق، مجمع الزوائد و منبع الفوائد، قاهره، دارالريان للتراث.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
باقرزاده، عبدالرحمان. (1397) نقد و بررسی برخی از شبهات حدیث ثقلین. فصلنامه معرفت، 27(1)، 13-24
عبدالرحمان باقرزاده."نقد و بررسی برخی از شبهات حدیث ثقلین". فصلنامه معرفت، 27، 1، 1397، 13-24
باقرزاده، عبدالرحمان.(1397) 'نقد و بررسی برخی از شبهات حدیث ثقلین'، فصلنامه معرفت، 27(1), pp. 13-24
