معرفت، سال بیست و هشتم، شماره چهارم، پیاپی 259، تیر 1398، صفحات 45-52

    امانت‌انگاری نفس در آموزه‌های دینی و نقش آن در تربیت نفس انسانی

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    هادی خوشنودی / استاديار دانشكده شهيد محلاتي / h.khoshnodi@gmail.com
    مرتضی رضایی / استاديار گروه فلسفه مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني / m.rezaei@iki.ac.ir
    ✍️ سیدابوالقاسم حسینی کمارعلیا / استاديار دانشكده شهيد محلاتي / s.hosseini113@yahoo.com
    چکیده: 
    در ادله‌ی عقلی و نقلی، امانت انگاری نفس مورد تأکید قرار گرفته و احکام و لوازم آن، ازجمله وجوب رد امانت و ضمان در تربیت نفس که مهم ترین سرمایه انسان است، تأثیر بسزایی دارد. پژوهش پیش رو با روش توصیفی ـ تحلیلی و کنکاش در آموزه های دینی، در کنار بهره گیری از لوازم امانت انگاری نفس، به این نتیجه رسیده که حفظ نفس، به عنوان یک امانت الهی، واجب شرعی است و نگهداری این ودیعه‌ی الهی از رهگذر شناسایی آفات و آسیب ها و مقابله با آن و فراهم سازی بسترها و شرایط لازم برای شادابی و طراوت نفس، میسر است، و نداشتن طراوت نفسانی ـ که در سایه حرکت به سوی خداوند و تقرب به او میسر است ـ با تباهی همراه است. از آفات تهدیدکننده نفس می توان به دوستان و محیط نامناسب، خوشحالی از فزونی مال و داشتن آرزوهای دراز، غفلت، عدم اعتدال در گفتار، افراط در پاسخ گویی به خواسته های نفسانی، ناآگاهی نسبت به نقشه های شیطان نام برد، و از تقوا و مداومت بر یاد خدا، یاد آخرت، انجام تفریحات سالم، و عدم افراط در پرداختن به مسائل معنوی، به عنوان بسترها و شرایط لازم برای شادابی نفس می توان نام برد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    Considering the Soul as a Trust in Religious Teachings and its Role in the Soul-Cultivation
    Abstract: 
    Considering the soul as a trust has been emphasized in the intellectual and traditional teachings, and its rules and regulations, including the necessity of returning the trust to its owner, and the bail for its cultivating, which is the most important human capital, has a significant impact. Using a descriptive-analytical method and while focusing on the The Relationship between Words, Meanings and the Truths of the Quran in Sadr al-Muta'allihin's Interpretative System religious teachings, and utilizing the consequences of considering the soul as a trust, this paper has come to this conclusion that, preserving the soul, as a divine trust, is an obligatory religious duty to all, though protecting this divine gift realizes through the recognition and treatment of its pests and injuries, and providing the basics and conditions for its freshness; besides the fact that neglecting the sensual freshness, which is achieved through moving toward God, is destroyer. Some of the threatening pests of the soul include inappropriate friends and environment, having interest to the property, having long aspirations, neglecting, lack of moderation in speech, extreme response to the desires of the soul, and lack of awareness towards the Satan's plans. On the other side, elements such as piety, remembrance of God, healthy recreation, and avoiding extremism in spiritual matters can be considered as the basics and conditions for the happiness of the soul.
    References: 
    متن کامل مقاله: 

     

    References: 
    • نهج‌البلاغه، 1379، ترجمة‌ محمد دشتي، قم، اميرالمؤمنين(ع).
    • ابن‌شعبه حرانی، محمدبن حسن، 1404ق، تحف‌العقول، قم، جامعة مدرسين.
    • ابن‌طاووس، علی‌بن موسی، 1376، محاسبه النفس، تهران، مرتضوي.
    • ابن‌منظور، محمدبن مكرم، 1416ق، لسان العرب، بيروت، دار احیاء التراث العربي.
    • بحرانی، عبدالله، 1413ق، عوالم العلوم، قم، موسسة امام مهدی (عج).
    • بهایی، محمدبن حسین، 1384، منهاج النجاح، تهران، حكمت.
    • پاینده، ابوالقاسم، 1382، نهج‌الفصاحه، تهران، دنياي دانش.
    • تميمي آمدی، عبدالواحدبن محمد، 1410ق، غررالحکم و دررالکلم، قم، دار الکتاب الاسلامی.
    • حرعاملی، محمدبن حسن، ۱۴۱۴ق، وسائل‌الشیعه، قم، آل‌البيت.
    • حلوانی، حسین‌بن محمد، 1408ق، نزهة‌الناظر و تنبیه‌الخاطر، قم، مدرسة امام مهدی (عج).
    • دیلمی، حسن‌بن ابي‌الحسن، 1412ق، ارشاد القلوب، قم، شريف الرضي.
    • سيدبن طاووس، بي‌تا، اللهوف علي قتلي الطفوف، تهران، جهان.
    • شعیری، محمدبن محمد، بی‌تا، جامع الاخبار، نجف، حيدريه.
    • صدرالمتألهين، 1981م، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، بيروت، داراحیاءالتراث العربي.
    • طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1424ق، نهایة‌الحکمه، قم، مؤسسة نشر اسلامي.
    • طبرسی، علی‌بن حسن، 1385ق، مشکاة الانوار فی غررالاخبار، نجف، مكتبة الحيدريه.
    • طوسی، محمدبن حسن، 1414ق، امالی، قم، دارالثقافه.
    • فيض كاشاني،‌ ملامحسن، 1417ق، ‌المحجة‌البيضاء في تهذيب الحياء، قم، انتشارات اسلامي.
    • کلینی، محمدبن یعقوب، 1407ق، اصول کافی، تهران، دارالکتب اسلامیه.
    • لیثی، علی‌بن محمد، 1376، عیون‌الحکم و المواعظ، قم، دارالحديث.
    • مجلسی، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، بيروت، دار إحیاء التراث العربی.
    • محدث نوری، حسین، 1408ق، مستدرک الوسائل، قم، آل‌البيت.
    • موسوي خمینی، سيدروح‌الله، 1388، شرح جنود عقل و جهل، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
    • ورام‌بن ابي‌فراس، مسعودبن عیسی، 1410ق، مجموعه ورام، قم، مکتبه فقهیه.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    خوشنودی، هادی، رضایی، مرتضی، حسینی کمارعلیا، سیدابوالقاسم. (1398) امانت‌انگاری نفس در آموزه‌های دینی و نقش آن در تربیت نفس انسانی. فصلنامه معرفت، 28(4)، 45-52

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    هادی خوشنودی؛ مرتضی رضایی؛ سیدابوالقاسم حسینی کمارعلیا."امانت‌انگاری نفس در آموزه‌های دینی و نقش آن در تربیت نفس انسانی". فصلنامه معرفت، 28، 4، 1398، 45-52

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    خوشنودی، هادی، رضایی، مرتضی، حسینی کمارعلیا، سیدابوالقاسم.(1398) 'امانت‌انگاری نفس در آموزه‌های دینی و نقش آن در تربیت نفس انسانی'، فصلنامه معرفت، 28(4), pp. 45-52

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    خوشنودی، هادی، رضایی، مرتضی، حسینی کمارعلیا، سیدابوالقاسم. امانت‌انگاری نفس در آموزه‌های دینی و نقش آن در تربیت نفس انسانی. معرفت، 28, 1398؛ 28(4): 45-52