معرفت، سال بیست و هشتم، شماره پنجم، پیاپی 260، مرداد 1398، صفحات 11-20

    سیر تطور جهان‌شناسی اسماعیلیه و تاثیر آن بر دعوت دینی آنان

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    مرتضی مداحی / دکتری شیعه‌شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب / omid488@yahoo.com
    چکیده: 
    یکی از فرق شیعه که هنوز نیز در قالب های مختلف حیات دارد، فرقه‌ی اسماعیلیه است. این فرقه علاوه بر تمایلات باطن گرایی و تأویل مداری در ظواهر شریعت، در بحث های هستی شناسی نیز دیدگاه های خاصی دارند. اسماعیلیه که در مباحث فلسفی متأثر از نوافلاطونیان و اخوان الصفا بوده اند، در فلسفه پردازی برای عالم، یکی از پیچیده ترین راه ها را پیموده اند. یکی از مسائلی که از دیدگاه اسماعیلیه قابل تحقیق است، جهان شناسی اسماعیلیه است که در آن ردپای فلسفه گنوسی، صوفیه، اخوان الصفا، فلسفه ابن سینا و فارابی قابل مشاهده است. در این مقاله به روش تحلیلی ـ توصیفی به نحوه‌ی تأثیرپذیری از فلسفه افلاطونی و اخوان الصفا و دیگر فلاسفه پرداخته شده و تأثیر آن بر نظام دعوت اسماعیلی و چرایی لزوم تأویل از دیدگاه آنان بررسی شده است. در این مقاله تلاش شده دیدگاه اسماعیلیه در نظام تکوین و تشریع و دعوت از بین آثار بزرگان اسماعیلیه و شارحان احوال آنها جست وجو شود.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    The Evolution of Ismailia Ontology and Its Effect on Their Religious Invitation
    Abstract: 
    One of the Shiite sects that still lives in various forms is the Ismaili sect. This sect, in addition to esoteric tendencies and interpretations in the appearance of the religious law, has special points of view in ontological discussions. Ismailis, who were influenced by the Neo-Platonists and the Brethren of Purity in philosophical discussions, in philosophizing for the universe, have traversed one of the most complicated ways. One of the issues that can be investigated from the Ismaili point of view is the Ismailia ontology, in which the traces of the philosophy of Gnosticism, Sophia, Brethren of Purity, Ibn Sina and Farabi are visible. In this article, using a descriptive-analytical method, the issue of the influences of Plato's philosophy, Brethren of Purity, and other philosophers, has been addressed, and their impact on Ismaili invitation system and the necessity for interpretation from their point of view, has been studied. In this article, attempts were made to search for the Ismaili perspective in the system of creation and legislation, and invitation from the works of the Ismaili elders and their interpreters.
    References: 
    • Walker, Paul E., 1993. Early Philosophical Shiism The Ismaili Neoplatonism of Abu Yaqūb al-Sijistānī, New York, Cambridge University Press.
    References: 
    • اخوان‌الصفا، 1412ق، رسائل اخوان‌الصفاء و خلان الوفاء، بيروت، الدارالاسلامیه.
    • اشتروتمان، رودلف (مصحح)، 1422ق، اربعه کتب اسماعیلیه: منقوله عن النسخه الخطیه هـ ‎۷۵ المحفوظه فی مکتبه امبروسیانه میلانو، بيروت، موسسة النور.
    • بور، دي، 1954، تاریخ الفلسفة الاسلامیة، ترجمة محمد عبدالهادی ابوریده، بيروت، دارالنهضة العربیة.
    • الحامدي، ابراهیم‌بن الحسين، 2009، كنزالولد، تحقیق مصطفی راغب، بيروت، دارالاندلس.
    • دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1362ـ1385، زيرنظر سيدكاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلام.
    • دفتری، فرهاد، 1382، تاریخ و اندیشه‌های اسماعیلی در سده‌های میانه، ترجمة فریدون بدره‌اي، تهران، فرزان‌روز.
    • ـــــ ، 1386، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمة فریدون بدره‌ای، تهران، فرزان‌روز.
    • رازي، ابوحاتم، 1381، اعلام النبوة، چ دوم، تهران، مؤسسة پژوهشی حكمت و فلسفه ایران.
    • عبدالحمید الحمد، محمد، 2003م، الافلوطینة المحدثة و التوحید الاسماعیلی، دمشق، احمد.
    • فرمانیان مهدی، 1386، اسماعیلیه: تاریخ و عقائد، قم،‌ اديان.
    • قبادياني، ناصرخسرو، 1380، گشایش و رهایش، تصحیح سعید نفیسی، تهران، اساطير.
    • قريشي، ادریس عماد‌الدين، 1991م، زهر المعانی، تحقیق مصطفی غالب، بيروت، الموسسة الجامعیة للدراسات و النشر.
    • كرماني، حميدالدين، 1983، راحة‌العقل، تحقیق مصطفی غالب، بيروت، دارالاندلس.
    • لوئيس، برنارد، 1362، تاریخ اسماعیلیان، ترجمة فریدون بدره‌اي،‌ تهران، توس.
    • مجلسی، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، تحقیق محمدباقر بهبودی، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
    • مطهري، مرتضي، 1386، مجموعه آثار، تهران، صدرا، ج 14.
    • ولايتي،‌ علي‌اكبر، 1389، نقش شيعه در فرهنگ و تمدن اسلام و ايران، تهران، اميركبير.
    • یادنامه ناصر خسرو، 1393، «چهره دینی و مذهبی ناصرخسرو»، زیرنظر قطب علمی فردوسی و شاهنامه، مشهد، دانشگاه فردوسی مشهد.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    مداحی، مرتضی. (1398) سیر تطور جهان‌شناسی اسماعیلیه و تاثیر آن بر دعوت دینی آنان. فصلنامه معرفت، 28(5)، 11-20

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    مرتضی مداحی."سیر تطور جهان‌شناسی اسماعیلیه و تاثیر آن بر دعوت دینی آنان". فصلنامه معرفت، 28، 5، 1398، 11-20

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    مداحی، مرتضی.(1398) 'سیر تطور جهان‌شناسی اسماعیلیه و تاثیر آن بر دعوت دینی آنان'، فصلنامه معرفت، 28(5), pp. 11-20

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    مداحی، مرتضی. سیر تطور جهان‌شناسی اسماعیلیه و تاثیر آن بر دعوت دینی آنان. معرفت، 28, 1398؛ 28(5): 11-20